Αναζητούν κεφάλαια για αυτοχρηματοδοτούμενα έργα

Με αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, διεύρυνση των μεταξύ τους στρατηγικών
συμμαχιών, αλλά και με αναβάθμιση των συνεργασιών τους με τις εμπορικές
τράπεζες, σχεδιάζουν οι κατασκευαστικές εταιρείες την ενίσχυση των θέσεών
τους, ενόψει της διανομής της «πίτας» του Τρίτου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης,
των Ολυμπιακών Έργων καθώς και αυτών της ανοικοδόμησης της Σερβίας.

Ο μεγάλος, όμως, πονοκέφαλος στα επιτελικά γραφεία των κατασκευαστικών
εταιρειών είναι η εξασφάλιση των απαραίτητων κεφαλαίων, που θα τους επιτρέψει
τη συμμετοχή τους κυρίως σε αυτοχρηματοδοτούμενα ή και συγχρηματοδοτούμενα
έργα. Πάντως, στελέχη των κατασκευαστικών επισημαίνουν ότι το τοπίο για το
ποια έργα παρουσιάζουν ενδιαφέρον να κατασκευαστούν με τη μέθοδο της
αυτοχρηματοδότησης, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο, καθώς και οι προθέσεις της
κυβέρνησης δεν έχουν συγκεκριμενοποιηθεί ακόμη, αλλά ούτε και οι εταιρείες
είναι, προς το παρόν, βέβαιες για το ποιες επενδύσεις θα αποσβεστούν και θα
φέρουν κέρδη στη συνέχεια.

Ενδεικτικά, αναφέρεται η περίπτωση της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ, που όπως επισημαίνει
στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Θεμελιοδομή, κ. Νίκος
Οικονόμου, το συγκοινωνιακό φορτίο, μετά την ολοκλήρωσή της δεν εκτιμάται ότι
θα είναι ιδιαίτερα μεγάλο.

Για ορισμένα Ολυμπιακά έργα, όπως αυτό του συγκροτήματος πολλαπλών χρήσεων στο
Φάληρο, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 50 δισ. δρχ., οι Εταιρείες περιμένουν
να προσδιοριστεί η χρήση τους μετά τους αγώνες και ανάλογα θα αξιολογήσουν τη
συμμετοχή τους ή όχι. Η διακηρυχθείσα πάντως από την κυβέρνηση πρόθεση, τα
έργα αυτά να αποδοθούν για ψυχαγωγική ή τουριστική χρήση, δεν είναι επαρκής
όρος, επισημαίνει ο κ. Οικονόμου, για την εκδήλωση ενδιαφέροντος να
κατασκευαστούν με τη μέθοδο της αυτοχρηματοδότησης.

Η επάρκεια κεφαλαίων

Πρόσφατα δύο εταιρείες του κλάδου, η Μηχανική και η ΑΕΓΕΚ, ανακοίνωσαν μεγάλες
αυξήσεις στα μετοχικά τους κεφάλαια, 42 δισ. δρχ. και 25 δισ. δρχ. αντίστοιχα,
ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλες. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι τα ίδια
κεφάλαια ενισχύουν σημαντικά τις δυνατότητες διεκδίκησης αυτοχρηματοδούμενων
έργων, απέχουν πολύ από το ύψος των απαιτούμενων κεφαλαίων και κατά συνέπειαν
η χρηματοδότηση των εταιρειών με συμφέροντες όρους από τις τράπεζες είναι
μονόδρομος.

Χαρακτηριστική περίπτωση μεγάλου αυτοχρηματοδοτούμενου έργου, που επισημαίνει
το μέγεθος των χρηματοδοτικών απαιτήσεων, είναι η ζεύξη του Μαλλιακού, που
υπολογίζεται να κοστίσει στον Όμιλο που θα επιλεγεί, άνω των 120 δισ. δρχ.
Πέραν από τις τεχνικής φύσης δυσκολίες που παρουσιάζει η κατασκευή του έργου,
η συμμετοχή ξένων κατασκευαστικών και στους επτά προεπιλεγέντες Ομίλους
επιβλήθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος από τα κεφάλαια που «κουβαλούν πίσω τους».
Για τις δυνατότητες αλλά και τους όρους δανειοδότησης από το ελληνικό
τραπεζικό σύστημα, οι απόψεις στελεχών του κλάδου συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι
οι ελληνικές τράπεζες, με λίγες εξαιρέσεις, είναι δύσκαμπτες και μόλις τώρα
ανακαλύπτουν το ενδιαφέρον που παρουσιάζει ο κλάδος των κατασκευών. Η
δυσκαμψία αυτή οδηγεί πολλές εταιρείες στη σύναψη δανείων με ξένες τράπεζες.

Ήδη, σημαντική παρουσία στη χρηματοδότηση κατασκευαστικών εταιρειών έχουν οι
τράπεζες Mitschubichi και Midland.

Βέβαια «μέσα στο παιχνίδι» είναι ως ένα βαθμό και μεγάλες ελληνικές, όπως η
Εθνική, η Εμπορική και η Πίστεως.

Ποιοι ενδιαφέρονται

Όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστικοί Όμιλοι της χώρας διαμορφώνουν από τώρα τους
όρους και τις προϋποθέσεις για να διεκδικήσουν την ανάληψη
αυτοχρηματοδοτούμενων έργων, που βεβαίως εγγυώνται σίγουρα κέρδη. Ήδη, οι
περισσότεροι απ’ αυτούς έχουν πάρει το «βάπτισμα του πυρός» συμμετέχοντας στα
έργα Αττική Οδός, ζεύξη Μαλλιακού (έχει ολοκληρωθεί η φάση της προεκλογής) και
στην κατασκευή τριών γκαράζ στο κέντρο της Αθήνας.

Εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία να επισημανθεί είναι το γεγονός ότι οι
συμμαχίες ή οι συνεργασίες ανάμεσα στις κατασκευαστικές εταιρείες δεν είναι
καθόλου σταθερές και καθορίζονται ανάλογα με τις συγκυρίες και τις
προδιαγραφές του διεκδικούμενου έργου.

Παρ’ όλα αυτά, κάποιες προτιμήσεις για μονιμότερες συνεργασίες έχουν ήδη
καταγραφεί και αφορούν τη σύμπραξη των εταιρειών Άκτωρ και Άβαξ, στα έργα
Αττική Οδός, ζεύξη Μαλλιακού, Γκαράζ.

Σε αυτοχρηματοδοτούμενα έργα συμμετέχουν και φυσικά θα διεκδικήσουν
συμπράττοντας στα απαραίτητα κοινοπρακτικά σχήματα, και σε όσα
προγραμματίζονται οι εταιρείες Ελληνική Τεχνοδομική, η ΓΕΚ, η ΑΤΤΙΚΑΤ, η
Μηχανική, η ΑΛΤΕ, η Θεμελιοδομή, η ΑΕΓΕΚ, η Γνώμων και άλλες. Πάντως ιδιαίτερο
ενδιαφέρον για συμμετοχή σε αυτοχρηματοδοτούμενα έργα εκδηλώνονται από την
πλευρά της Άκτωρ, που εκτός από τις ήδη συμμετοχές της ενδιαφέρον υπάρχει,
όπως επισημαίνει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» το στέλεχος της εταιρείας κ. Βαγγέλης
Αναπολιτάνος, και για το Ολυμπιακό Χωριό, αλλά και για τους Σταθμούς Διοδίων.
Επισημαίνεται, ότι σύμφωνα με τους κυβερνητικούς προγραμματισμούς το Ολυμπιακό
Χωριό, με συνολικό κόστος κατασκευής περί τα 100 δισ. δρχ. Θα αξιοποιηθεί από
την κατασκευάστρια κοινοπραξία ως συγκρότημα ιδιωτικών κατοικιών και άλλων χρήσεων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα Ολυμπιακά και τα σχετιζόμενα με αυτά έργα
εκδηλώνει και ο Όμιλος ΓΕΚ-TERNA. Όπως επισημαίνει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος
του Δ.Σ. του Ομίλου κ. Σταύρος Οικονόμου, τα απαιτούμενα κεφάλαια για τη
συμμετοχή του Ομίλου σε αυτοχρηματοδοτούμενα έργα θα αντληθούν από την
αποφασισθείσα σημαντική αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας αλλά και
τη συνεργασία με τράπεζες και άλλους χρηματοδοτικούς οργανισμούς στο πλαίσιο
packege deals. Για τις απαραίτητες συνεργασίες του Ομίλου με άλλες εταιρείες
του κλάδου για την ανάληψη αυτοχρηματοδοτούμενων έργων, ο Όμιλος βρίσκεται σε
επαφή για τη δημιουργία επιχειρηματικών σχημάτων, που θα πάρουν την τελική
τους μορφή κατά περίπτωση. Τα άλλα Ολυμπιακά έργα, που σχεδιάζεται η κατασκευή
τους με τη μέθοδο της αυτοχρηματοδότησης, είναι το Συγκρότημα πολλαπλών
Χρήσεων στο Φάληρο, προϋπολογισμού 43 δισ. δρχ., το Κέντρο Ιστιοπλοΐας στον
Άγιο Κοσμά, προϋπολογισμού 4 έως 6 δισ. δρχ., και το Ολυμπιακό Κέντρο Ιππασίας
στο Μαρκόπουλο, προϋπολογισμού 6,5 δισ. δρχ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις
κατασκευαστικές παρουσιάζουν τα ανεκτέλεστα τμήματα των οδικών αξόνων ΠΑΘΕ,
και Τρίπολης-Καλαμάτας.

Ένα άλλο αυτοχρηματοδοτούμενο τμήμα δημόσιων έργων είναι αυτό των Γκαράζ, που
ωστόσο η κυβέρνηση θα επιδιώξει να τα εντάξει στο Γ’ ΚΠΣ. Ήδη το ΥΠΕΧΩΔΕ έχει
προγραμματίσει γκαράζ στου Ριζάρη, στη Νέα Σμύρνη, στο Νοσοκομείο Παίδων,
στους σταθμούς του Μετρό της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Έργα με
αυτοχρηματοδότηση προβλέπονται και από τον ΕΟΤ. Πρόκειται για της Μαρίνες σε
διάφορες περιοχές της χώρας, που μετά την κατασκευή τους θα δοθούν για 43
χρόνια προς εκμετάλλευση.

Έντονο ενδιαφέρον για τον κατασκευαστικό κλάδο δείχνουν τον τελευταίο καιρό οι
τραπεζικοί όμιλοι, επιχειρώντας συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο εταιρειών του
κλάδου. Ας σημειωθεί ότι ήδη ορισμένες τράπεζες έχουν θέσεις, και μάλιστα
σημαντικές, σε εισηγμένες κατασκευαστικές εταιρείες, οι οποίες δεν αποκλείεται
το τελευταίο διάστημα να έχουν ενισχυθεί ακόμη περισσότερο.

Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση της Alpha Τραπέζης Πίστεως, η οποία κατέχει
το 5% των μετοχών της Ελληνικής Τεχνοδομικής, η οποία πριν από έναν περίπου
χρόνο προχώρησε στην εξαγορά του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών της Τεχνικής
Εταιρείας Βόλου. Πληροφορίες μάλιστα αναφέρουν ότι τελευταίως η θέση της
Πίστεως έχει ενισχυθεί μέσω του Χρηματιστηρίου, μολονότι στέλεχος της
Ελληνικής Τεχνοδομικής επισημαίνει ότι η επάρκεια κεφαλαίων της εταιρείας και
η πιστοληπτική της ικανότητα είναι τέτοιες που δεν καθιστούν αναγκαία την
περαιτέρω συνεργασία με οποιαδήποτε τράπεζα.

Άλλες πληροφορίες αναφέρουν ότι και ο Όμιλος της Τραπέζης Πειραιώς
ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στο μετοχικό κεφάλαιο εισηγμένης κατασκευαστικής
εταιρείας και ήδη βρίσκεται σε σχετικές συνομιλίες. Παράλληλα, ο ίδιος όμιλος
ενδιαφέρεται και για τον τομέα των τσιμέντων.

Από την άλλη πλευρά, ο Όμιλος της Eurobank κατέχει σήμερα ποσοστό της τάξεως
του 27,5% στην εταιρεία ΕΛΤΡΑΚ, η οποία είναι αποκλειστικός αντιπρόσωπος στην
Ελλάδα των μηχανημάτων τύπου κατερπίλαρ, τα οποία χρησιμοποιούνται κατά κόρον
από τις τεχνικές και κατασκευαστικές εταιρείες, ενώ η εμπειρία του Ομίλου
Λάτση στον τομέα των κατασκευών, σε χώρες του εξωτερικού, είναι γνωστή.

Ξεχωριστή Διεύθυνση

Την ίδια ώρα η Τράπεζα Αττικής, η οποία διατηρεί προνομιακή σχέση με τον
τεχνικό κόσμο, προετοιμάζεται για τη δημιουργία ξεχωριστής Διεύθυνσης, που θα
λειτουργεί στους κόλπους της Τράπεζας και θα ασχολείται αποκλειστικά με
κατασκευαστικά θέματα. Υπενθυμίζεται ότι μεγαλομέτοχος της Αττικής με ποσοστό
34% είναι το ΤΣΜΕΔΕ, ο πρόεδρος του οποίου, όπως και ο πρόεδρος του ΤΕΕ,
συμμετέχουν στο Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας.

Παράλληλα, ποσοστό της τάξεως του 15% της Αττικής κατέχει σήμερα και η
Εμπορική Τράπεζα, η οποία με αυτόν τον τρόπο διεκδικεί έμμεση συμμετοχή στις
εξελίξεις του κλάδου.

Ο τελευταίος, εν όψει των έργων που θα αναληφθούν στην περιοχή των Βαλκανίων
αλλά και αυτών που θα κατασκευασθούν εν όψει της Ολυμπιάδας του 2004,
αναμένεται ότι θα προσελκύσει το ενδιαφέρον του συνόλου σχεδόν των πιστωτικών
ιδρυμάτων της χώρας κατά το προσεχές διάστημα.