Με… F-16 η ρεβάνς του Σημίτη

Σε κανονική «αερομαχία» εξελίχθηκε η συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ, την Παρασκευή 30
Απριλίου, όπου και επελέγη το μαχητικό F-16 ως το νέο αεροσκάφος που θα
ενταχθεί στην Πολεμική Αεροπορία. Μόνο που η «αερομαχία» ήταν επί του εδάφους,
και τα εμπλεκόμενα μέρη, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το Μέγαρο Μαξίμου,
σχεδόν μονομάχησαν επί ιδεατού ­ επί πραγματικού, άλλωστε, ήταν κομμάτι
δύσκολο να γίνει.

Τα γεγονότα είναι γνωστά: το υπουργείο Εθνικής Άμυνας υποστήριξε με θέρμη την
εισήγηση των υπηρεσιακών παραγόντων και, εν προκειμένω, των ιθυνόντων της
Πολεμικής Αεροπορίας, να αγοραστούν αεροσκάφη τύπου F-15. Το σκεπτικό τους,
πέρα από τις επιχειρησιακές δυνατότητες του συγκεκριμένου τύπου αεροσκάφους,
ήταν ότι με την προμήθεια αυτή η Ελλάδα κερδίζει σημαντικό πλεονέκτημα έναντι
της Τουρκίας στον ακήρυκτο αεροπορικό «πόλεμο» του Αιγαίου.

Το ΚΥΣΕΑ, αφού άκουσε τις εισηγήσεις των ιθυνόντων της Πολεμικής Αεροπορίας,
δέχθηκε, σχεδόν χωρίς συζήτηση, την πρόταση του Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη ­
και του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Γιάννου Παπαντωνίου ­ να αγοραστούν
αεροσκάφη τύπου F-16.

Πολεμικό αεροσκάφος τύπου F-16

Η απόφαση προκάλεσε την ελεγχόμενη αντίδραση του υπουργού Εθν. Άμυνας Άκη
Τσοχατζόπουλου, που έδωσε συνέντευξη Τύπου αμέσως μετά τις δηλώσεις τού
Πρωθυπουργού, για να εξηγήσει τα πώς και τα γιατί, όχι της απόφασης αλλά της
δικής του εισήγησης. Έληξε εκεί το πράγμα, λοιπόν; Οι γνωρίζοντες υποστηρίζουν
ότι η απόφαση του ΚΥΣΕΑ έχει εμπλοκή και στις εσωκυβερνητικές και
εσωκομματικές ισορροπίες, και, φυσιολογικά, πρέπει να ενταχθεί στην αέναη
κόντρα, υπόγεια και επίγεια, μεταξύ του Κώστα Σημίτη και του Άκη Τσοχατζόπουλου.

Η πλευρά Τσοχατζόπουλου αφήνει να εννοηθεί ­ αυτό τουλάχιστον αφήνουν να
διαρρεύσει συνεργάτες του υπουργού Εθνικής Άμυνας ­ ότι η απόφαση για να
αγοραστούν F-16 αντί για τα «υπέρτερα» F-15 ήταν ουσιαστικά μια προειλημμένη
απόφαση, δεδομένου ότι κανείς δεν ήθελε να αγοράσει η Ελλάδα αυτού του τύπου
τα αεροσκάφη. Και επεξηγούν ότι με τον όρο «κανείς», μπορούν να περιγραφούν
σχηματικά οι εξής έννοιες:

* οι ίδιοι οι Αμερικανοί, οι οποίοι δεν ήθελαν να παραδώσουν στην Ελλάδα ένα
αεροσκάφος που θα ανέτρεπε ποιοτικά την ισορροπία στο Αιγαίο

* οι Τούρκοι, οι οποίοι δεν το επιθυμούσαν για τους ίδιους ακριβώς λόγους, με
το σκεπτικό ότι θεωρητικά θα έπρεπε να προχωρήσουν και αυτοί στην αγορά
αριθμού αεροσκαφών F-15, ώστε να δημιουργήσουν συνθήκες ισορροπίας

* οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι επιθυμούν τη συμμετοχή της Ελλάδας στη συμπαραγωγή
τού αεροσκάφους «Eurofighter», όχι μόνο για οικονομικούς λόγους αλλά και γιατί
την αντιμετωπίζουν και ως πιθανή αγορά.

Και προσθέτουν ότι με την απόφαση που ελήφθη για τα F-16, στην πραγματικότητα
αυξάνεται αριθμητικά η επιχειρησιακή δυνατότητα της Πολεμικής Αεροπορίας, κι
αυτή όχι άμεσα, αλλά μετά το 2001. Τα F-15 θα τα παίρναμε, υποστηρίζουν, το
2000, και ως μπόνους λόγω της περιορισμένης παραγωγής ίσως να παίρναμε και
έναν αριθμό 30 αεροσκαφών σε πολύ φθηνή τιμή…

Η πλευρά του Μεγάρου Μαξίμου υποστηρίζει ότι τα F-15 αποτελούσαν μια τεράστια
δαπάνη με μικρό ουσιαστικά πολιτικό και επιχειρησιακό όφελος, αφού:

* η γραμμή παραγωγής του συγκεκριμένου τύπου αεροσκάφους έχει ήδη διακοπεί

* σε τέσσερα χρόνια θα αρχίσει να παράγεται μαζικά το αεροσκάφος τέταρτης
γενιάς F-22, που είναι η πιο εξελιγμένη μορφή του F-15

* το κόστος του συγκεκριμένου αεροσκάφους είναι τεράστιο και οι δυνατότητές
του αμφιλεγόμενες.

Πολεμικό αεροσκάφος τύπου F-15

Όπως είναι φανερό, το Μέγαρο Μαξίμου απαντάει με επιχειρήματα επιχειρησιακού
χαρακτήρα στις αιτιάσεις του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, γιατί οι αλήθειες σε
περιπτώσεις όπως αυτή της νέας ουσιαστικά αγοράς του αιώνα δύσκολα λέγονται.
Για παράδειγμα, κανείς από το Μέγαρο Μαξίμου δεν ξεχνάει ότι εκείνοι που
χειρίσθηκαν όλα τα θέματα που αφορούν το νέο αεροσκάφος της Πολεμικής
Αεροπορίας δεν είναι άλλοι από τους ανήκοντες στο στενό επιτελείο του υπουργού
Εθν. Άμυνας (οι κ.κ. Σμπώκος, Χωραφάς), δηλαδή οι άνθρωποι που χειρίσθηκαν
επίσης και όλα τα θέματα που αφορούσαν το 5ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ.

«Αν έπρεπε να δοθεί ένας χαρακτηρισμός σ’ αυτή τη διαδικασία ­ δήλωσε στα
“ΝΕΑ” ένας από τους υπουργούς που μετείχαν στο ΚΥΣΕΑ ­ θα έλεγα ότι επρόκειτο
για μια ρεβάνς, με ηχηρή κατάληξη». Κατά τον ίδιο υπουργό, «ο Πρωθυπουργός,
έδωσε με σαφή τρόπο να αντιληφθούν όλοι ποιος κυβερνάει, και με τον τρόπο αυτό
έκοψε κάθε συζήτηση περί συγκυβέρνησης» ­ δήλωση που παραπέμπει ευθέως στο
μετά το Συνέδριο διάστημα, όταν με αφορμή την επικράτηση του Α. Τσοχατζόπουλου
στην ψηφοφορία για την Κεντρική Επιτροπή, οι άνθρωποί του έκαναν λόγο περίπου
για «συγκυβέρνηση» με τον Κ. Σημίτη…

Το κρίσιμο πολιτικό ερώτημα που τέθηκε από πολλές πλευρές μετά τη συνεδρίαση
του ΚΥΣΕΑ ήταν το «πώς έπειτα από μια τέτοια απόφαση, δηλαδή άλλα να
εισηγείται ο αρμόδιος υπουργός και άλλα να αποφασίζει το αρμόδιο όργανο, ο
υπουργός παραμένει στη θέση του και δεν παραιτείται». Η απάντηση που δόθηκε
από συνεργάτες του Πρωθυπουργού δεν αφήνει πολλά περιθώρια για σχολιασμούς:
«Από πότε τα όργανα είναι υποχρεωμένα να υιοθετούν τις προτάσεις των υπουργών;
Αν ίσχυε αυτό, τότε δεν θα υπήρχε κανείς λόγος να συγκαλούνται τα όργανα και
οι αποφάσεις θα λαμβάνονταν απευθείας από τους υπουργούς».

Σ’ αυτό πάνω-κάτω συμφωνούν και οι περί τον υπουργό Εθν. Άμυνας Α.
Τσοχατζόπουλο, που προβάλλουν το επιχείρημα ότι τελικώς ήταν μόνο οικονομικοί
οι λόγοι για τους οποίους επιλέχθηκαν τα F-16, άρα «αν ο Κ. Λαλιώτης
διεκδικήσει και δεν του δώσουν άλλα 200 δισ. για την Εγνατία, τι θα πρέπει να
κάνει; Να παραιτηθεί;». Και δεν δέχονται ότι «επρόκειτο για ένα θέμα μείζονος
πολιτικής σημασίας». Όπως υποστηρίζουν, «σε ένα τεράστιο θέμα όπως είναι το
εξοπλιστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων, τα καινούργια αεροσκάφη αποτελούν
μέρος και μόνο» και προσθέτουν ότι «στα θέματα προμηθειών των Ενόπλων Δυνάμεων
θα μπορούσε να παρεξηγηθεί τυχόν επιμονή σε μια εισήγηση. Και σε ό,τι αφορά τα
αεροπλάνα, εμείς υποστηρίξαμε την κατά τις εισηγήσεις των ειδικών συμφερότερη
λύση.

Αν δεν επιλέχθηκε, το πρόβλημα δεν είναι δικό μας, αλλά εκείνων που αποφάσισαν
με τον τρόπο που αποφάσισαν».