ΓΙΑΝΝΟΣ ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗΣ Ελληνικό σχέδιο για ανασυγκρότηση των Βαλκανίων

Η οικοδόμηση της νέας πραγματικότητας στα Βαλκάνια, την «επόμενη ημέρα» της
κρίσης, θα είναι δύσκολη ­ και οι επιπτώσεις της κρίσης «μας προβληματίζουν
έντονα», λέει ο Γιάννος Κρανιδιώτης. Ταυτόχρονα, επισημαίνει τον κίνδυνο και
πολιτικών αποσταθεροποιητικών επιπτώσεων στην Αλβανία και τα Σκόπια. Ο
αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, στη συνέντευξή του, επιβεβαιώνει πως η Ελλάδα
θα μετάσχει στην ειρηνευτική αποστολή ­ «μία αποστολή που πρέπει να
νομιμοποιείται από τα Ηνωμένα Έθνη». «Μια απομονωμένη Ελλάδα είναι μία
ανίσχυρη Ελλάδα», εξηγεί ο κ. Κρανιδιώτης ­ και εκφράζει την πεποίθησή του ότι
«η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών επικροτεί τους συγκεκριμένους λεπτούς
κυβερνητικούς χειρισμούς».

Η ελληνική συμμετοχή

«Ενθαρρυντικές» χαρακτηρίζει τις τελευταίες εξελίξεις ο δεύτερος τη τάξει του
ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών ­ και, εμμέσως πλην σαφώς, θέτει ως μοναδικό
όρο για τη συμμετοχή της Ελλάδας σε μια διεθνή δύναμη τη νομιμοποιητική βάση
του ΟΗΕ:

«Η σύγκλιση των απόψεων των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων με τη Ρωσία είναι ένα πρώτο
βήμα, που θα βοηθήσει στην εμπλοκή των Ηνωμένων Εθνών στο ζήτημα, κάτι που
είναι απαραίτητο για τη νομιμοποίηση της όποιας δράσης. Η Ελλάδα πάντοτε
υποστήριζε την ανάγκη συνεργασίας με τη Ρωσία, η οποία είναι μία δύναμη
ευρωπαϊκή με επιρροή στα Βαλκάνια. Ελπίζω ότι η κυβέρνηση της Γιουγκοσλαβίας
θα συνεργαστεί προς την κατεύθυνση αυτή και ότι σύντομα η διπλωματία θα
ξαναέρθει στο προσκήνιο. Η Ελλάδα έχει αναπτύξει πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό.
Μεταξύ άλλων, και η πρόσφατη αποστολή του πρώην υπουργού Εξωτερικών, κ.
Κάρολου Παπούλια, εντάσσεται σε αυτή την προσπάθεια.

Το πρόβλημα του Κοσσυφοπεδίου, όπως έχουμε διακηρύξει, χρειάζεται πολιτική
λύση, για να αντιμετωπιστεί μακροπρόθεσμα. Αυτή ήταν και παραμένει η θέση μας.
Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο έδαφος επιβάλλει, στο κοντινό μέλλον, την
παρουσία μιας ειρηνευτικής αποστολής, μιας διεθνούς δύναμης, που θα
διασφαλίσει την ομαλή επιστροφή των προσφύγων και την τήρηση των όσων
συμφωνηθούν. Η χώρα μας, όπως και στο παρελθόν στη Βοσνία, είναι έτοιμη να
συμβάλει σε μία διεθνή ειρηνευτική αποστολή ­ μια αποστολή που πρέπει να
νομιμοποιείται από τα Ηνωμένα Έθνη. Πιστεύω ότι η σταθερή και ψύχραιμη στάση,
που έχει διατηρήσει η Ελλάδα μέχρι στιγμής, της δίνει το κύρος και την
αυξημένη αξιοπιστία, για να συμβάλει στην ειρηνευτική διαδικασία».

Λάθος η απομόνωση

­ Η «ιδιαιτερότητα» μας σε σχέση με το Κοσοβικό, σε συνδυασμό με τις
εκδηλώσεις της κοινής γνώμης στην Ελλάδα, εκτιμάτε ότι μπορούν να οδηγήσουν σε
απομόνωση, στο πλαίσιο της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, τη χώρα μας;

«Έχουμε ξεκαθαρίσει τη θέση μας από την αρχή της κρίσης. Και οι εταίροι μας ­
στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε. ­ αλλά και οι φίλοι γείτονές μας γνωρίζουν και
κατανοούν τη στάση μας. Δεν συμμετέχουμε ούτε στις στρατιωτικές επιχειρήσεις
ούτε σε ενδεχόμενη αποστολή χερσαίων δυνάμεων. Εκφράζουμε, ως κυβέρνηση, τα
αντιπολεμικά και φιλειρηνικά αισθήματα του λαού μας. Επιμένουμε πάνω σε μία
σειρά αρχών και ανήκουμε στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε., όπου μακροπρόθεσμα και
αναμφισβήτητα βρίσκονται τα στρατηγικά μας συμφέροντα. Τα προβλήματα και οι
απειλές στο Αιγαίο και την Κύπρο είναι δεδομένα. Η εσκεμμένη αποδυνάμωση του
ρόλου μας, μέσα στην ευρωπαϊκή ζώνη σταθερότητας και το σύστημα ισχύος στο
οποίο ήδη ανήκουμε, θα αποτελέσει καταστροφική επιλογή. Μία απομονωμένη Ελλάδα
είναι μία ανίσχυρη Ελλάδα.

Το ότι δεν αποδεχόμαστε τη χρήση βίας, όμως, δεν σημαίνει ότι υποστηρίζουμε
την πολιτική του προέδρου Μιλόσεβιτς. Έχουμε καταδικάσει πολλές φορές την
πολιτική του, προ πάντων αυτή των εθνικών εκκαθαρίσεων. Αυτό το γνωρίζουν οι
σύμμαχοί μας, στους οποίους εξηγούμε πως στη δική μας Ιστορία έχουμε ζήσει
πολύ συχνά τέτοιους διωγμούς, τελευταία στην Κύπρο, όπου ο τουρκικός στρατός,
κατά την εισβολή του στο νησί, προέβη σε εθνικές εκκαθαρίσεις. Παραμένουμε
όμως πάντα φίλοι και αλληλέγγυοι με τον σερβικό λαό, όπως και με κάθε
δοκιμαζόμενο λαό ή καταπιεζόμενες ομάδες».

Λεπτή πολιτική γραμμή

­ Ναι, αλλά ποιο είναι το συμφέρον από μια τέτοια πολιτική; Μήπως
κινδυνεύουμε να δυσαρεστήσουμε τους πάντες ­ και παράλληλα η κυβέρνησή σας να
έχει πρόβλημα με την κοινή γνώμη;

«Η λεπτή πολιτική γραμμή, που ακολουθούμε με επιτυχία, ενισχύει τη θέση μας
έναντι των γειτόνων μας, οι οποίοι προσβλέπουν στο διαμεσολαβητικό και
σταθεροποιητικό μας ρόλο. Αυτό επιβεβαιώνεται συνεχώς στις επαφές που έχουμε
μαζί τους τον τελευταίο καιρό. Μας θεωρούν “στρατηγικούς εταίρους” τους.

Από την άλλη πλευρά, οι σύμμαχοί μας και οι εταίροι μας στην Ε.Ε. αναγνωρίζουν
και σέβονται τη στάση μας ­ τη μοναδική θέση που δεν μας καθιστά μέρος του
προβλήματος, αλλά μας εγγυάται πως είμαστε μέρος της λύσης του. Οι σύμμαχοί
μας έχουν επανειλημμένα χαιρετίσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας ως
αρωγό των γειτόνων μας με γενναία ανθρωπιστική βοήθεια.

Όσον αφορά τη στάση της κοινής γνώμης, θέλω να σας πω ότι πιστεύω πως η μεγάλη
πλειοψηφία των πολιτών επικροτεί τους συγκεκριμένους λεπτούς κυβερνητικούς
χειρισμούς. Κι αυτό, διότι εγγυώνται μια ασφαλή και ομαλή πορεία που δεν θα
εμπλέξει τη χώρα σε περιπέτειες».

Οι ευρωεκλογές

­ Βλέπετε, ωστόσο, το Κοσοβικό να επηρεάζει τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών;

«Οι χειρισμοί της ελληνικής κυβέρνησης στην κρίση του Κοσσυφοπεδίου
καταδείχνουν ότι διαθέτουμε αποτελεσματική ευρωπαϊκή πολιτική και αξιόπιστη
εξωτερική πολιτική. Οι χειρισμοί αυτοί μπορούν όχι μόνο να βγάλουν τη χώρα
αλώβητη από τις παρενέργειες της κρίσης, αλλά και να διασφαλίσουν την
απρόσκοπτη πορεία προς τα εμπρός. Στα ταραγμένα Βαλκάνια, η Ελλάδα παραμένει
όαση ασφάλειας, δημοκρατίας και ανάπτυξης. Κρίνω πως η συνετή αυτή πολιτική
της κυβέρνησης εκτιμάται από τον ελληνικό λαό ­ έναν λαό φιλειρηνικό που είναι
μεν συναισθηματικός, αλλά απεχθάνεται περιστασιακές και τυχοδιωκτικές
πολιτικές. Γι’ αυτό και στις ευρωεκλογές ελπίζω ότι οι πολίτες θα
επαναβεβαιώσουν την εμπιστοσύνη τους στον Κώστα Σημίτη και την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ».

Η «επόμενη ημέρα»

­ Ποια βλέπετε να είναι η εικόνα στα Βαλκάνια ­ και η θέση της χώρας μας
σε αυτά ­ την «επόμενη ημέρα»;

«Να σας εξηγήσω πρώτα ποιοι είναι οι προβληματισμοί μας και ύστερα το πώς
βλέπουμε το άμεσο μέλλον. Είναι σαφές πως οι πολεμικές επιχειρήσεις οδήγησαν
σε εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες, στην καταστροφή και στην απώλεια ανθρώπων
που οδηγούν σε μίση και καθιστούν δύσκολη την οικοδόμηση μιας νέας
πραγματικότητας. Αυτές είναι επιπτώσεις της κρίσης που μας προβληματίζουν
έντονα. Επίσης, οι πρόσφυγες και η οικονομική κατάσταση της Αλβανίας και των
Σκοπίων είναι ένας κίνδυνος, ο οποίος μπορεί να έχει και πολιτικές
αποσταθεροποιητικές επιπτώσεις. Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε μια περίοδο, όπου το
πρωτεύον μέλημά μας είναι η ανασυγκρότηση της περιοχής. Τώρα είναι η κρίσιμη
στιγμή και τώρα, πρόσφατα, παρουσιάσαμε ένα σχέδιο σταθεροποίησης και
ανάπτυξης για τα Βαλκάνια.

Το σχέδιο αυτό αφορά την εξεύρεση πολιτικής λύσης και την οικονομική ανάπτυξη
με μια δέσμη μέτρων και πρωτοβουλιών, που θα συγκροτούν ένα είδος “Marshall
Plan” για την περιοχή. Το σχέδιο προβλέπει επίσης μέτρα για την οικοδόμηση και
εδραίωση των δημοκρατικών θεσμών, την ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών και
την προστασία των ατομικών και μειονοτικών δικαιωμάτων».

Ενσωμάτωση στην Ευρώπη

«Όπως καταλάβατε, πιστεύω ακράδαντα ότι τα προβλήματα της περιοχής μπορούν να
λυθούν μακροπρόθεσμα με την ενσωμάτωση των χωρών της περιοχής στην ευρωπαϊκή
οικογένεια και τους θεσμούς της. Προς αυτή την κατεύθυνση προωθούμε, μαζί με
τη γερμανική προεδρία και τους υπολοίπους εταίρους, την ιδέα ενός “Συμφώνου
Σταθερότητας”, το οποίο θα εγγυάται το απαραβίαστο των συνόρων και θα
αποτελέσει τη νέα προσέγγιση της Ε.Ε. για τα Βαλκάνια.

Όσον αφορά τη χώρα μας, έχω ζητήσει, στο τελευταίο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων
στο Λουξεμούργο, να γίνει μια καταγραφή των οικονομικών επιπτώσεων σε όλες τις
χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Εντός των ημερών,
μάλιστα, πρόκειται να υποβάλουμε μια δική μας έκθεση με τις συνέπειες που
έχουμε υποστεί. Στην ευρύτερη συζήτηση που θα γίνει για την αντιμετώπιση των
συνεπειών, ασφαλώς θα θέσουμε και δικά μας αιτήματα.

Ο ρόλος της Ελλάδας στη μετά την κρίση εποχή θα είναι ο ρόλος του αξιόπιστου
εταίρου και συνομιλητή, ο οποίος θα μπορέσει να βοηθήσει στην οικονομική
ανασυγκρότηση. Η Ελλάδα είναι πολύ καλά τοποθετημένη, για να παίξει έναν
τέτοιο ρόλο και πολιτικά και γεωγραφικά και βεβαίως οικονομικά».