Πληθωρισμός αιτημάτων για το Πακέτο Σαντέρ

Ο «χορός των τρισεκατομμυρίων» του Πακέτου Σαντέρ κορυφώθηκε τις τελευταίες
ημέρες, καθώς οι υπουργοί της κυβέρνησης ανακοίνωναν ο ένας μετά τον άλλον
γενναιόδωρα προγράμματα για τους τομείς της αρμοδιότητάς τους, ενώ ανάλογους
σχεδιασμούς έκαναν με πιο αθόρυβο τρόπο και οι περιφερειάρχες

Επενδυτικά προγράμματα συνολικού προϋπολογισμού 26 τρισ. δρχ. έχουν υποβληθεί
από υπουργεία και περιφέρειες στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, προκειμένου να
χρηματοδοτηθούν από το Πακέτο Σαντέρ. Με διαθέσιμα μόνο 15 τρισ. δρχ., όμως,
είναι μοιραίο ότι το επόμενο βήμα θα είναι το «ψαλίδισμα» αυτών των
προγραμμάτων, αφού πρώτα αξιολογηθεί το περιεχόμενό τους. Συγκεκριμένα, σε 20
δισ. δρχ. ανέρχεται το σύνολο των προγραμμάτων που έχουν υποβάλει στο
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας τα άλλα υπουργεία, τα οποία θα εκτελέσουν έργα
και προγράμματα με κοινοτική συγχρηματοδότηση (εκτός του υπουργείου Υγείας,
που δεν υπέβαλε ακόμη το πρόγραμμά του). Άλλα 6 δισ. δρχ. διεκδικούν οι 13
περιφέρειες της χώρας.

Βεβαίως, τα προγράμματα αυτά παρουσιάζουν αρκετές αλληλοεπικαλύψεις και κατά
συνέπεια κάποιες περικοπές θα προκύψουν αυτόματα, όταν θα αποφασισθεί ποιος
φορέας θα εκτελέσει τα σχετικά έργα. Όμως, είναι σίγουρο ότι θα χρειασθούν και
άλλες πολύ δραστικές περικοπές, για να ανταποκρίνεται το πρόγραμμα, που θα
υποβληθεί για έγκριση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στις δυνατότητες χρηματοδότησής
του. Το δύσκολο έργο του μετριασμού των φιλοδοξιών των επιμέρους υπουργείων
και περιφερειών αναλαμβάνει τώρα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, το οποίο
έχει συντονιστικό ρόλο στον σχεδιασμό και την εκτέλεση του νέου Κοινοτικού
Πλαισίου Στήριξης. Ήδη, όμως, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γ. Παπαντωνίου
άφησε να εννοηθεί ότι θα χρειασθεί ενδεχομένως και η παρέμβαση του
Πρωθυπουργού.

Οπωσδήποτε οι οριστικές αποφάσεις για το μοίρασμα του Πακέτου δεν θα ληφθούν
πριν από τις ευρωεκλογές, κάτι που αφήνει ελεύθερο το πεδίο για γενναιόδωρες
προεκλογικές υποσχέσεις.

Έστω και μετεκλογικά, πάντως, σημασία έχει να γίνουν οι σωστές επιλογές.
Δηλαδή, να προκριθούν εκείνα τα έργα και προγράμματα που θα εξυπηρετήσουν τις
πραγματικές αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας και όχι τις πολιτικές φιλοδοξίες
των υπουργών που θα τα διαχειρισθούν. Μια πρώτη επεξεργασία των προτάσεων,
πάντως, θα ξεκινήσει άμεσα, καθώς ήδη έχουν υποβληθεί σχεδόν όλες οι προτάσεις
από τα υπουργεία και τις περιφέρειες. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θα
συγκαλέσει τις επόμενες ημέρες μια σειρά συσκέψεων με τους φορείς αυτούς,
προκειμένου να συζητηθεί το περιεχόμενο των προτάσεών τους και να διαμορφωθεί
το συνολικό Σχέδιο Περιφερειακής Ανάπτυξης, που θα υποβληθεί προς έγκριση στην
Ευρωπαϊκή Ένωση το Σεπτέμβριο.

Μια πρώτη εικόνα του Σχεδίου αυτού μπορεί, πάντως, να σχηματίσει κανείς με
βάση τις προτάσεις των υπουργείων και των περιφερειών, έστω κι αν είναι
υπερβολικά φιλόδοξες στους προϋπολογισμούς τους. Η εικόνα αυτή διαμορφώνεται
ως εξής στους επιμέρους τομείς:

1 Για την Παιδεία

Το υπουργείο Παιδείας φιλοδοξεί να εκτελέσει ένα πρόγραμμα 1.020 δισ. δρχ.,
έναντι περίπου 650 δισ. δρχ. του προηγούμενου προγράμματός του, από το οποίο
έως το τέλος Μαρτίου είχε απορροφήσει το 53%. Από το ποσόν αυτό θα χρηματοδοτηθούν:

* Η καταπολέμηση της σχολικής διαρροής και του λειτουργικού αναλφαβητισμού
(σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, ολοήμερο Νηπιαγωγείο και Δημοτικό σχολείο, ένταξη
των παιδιών με πολιτισμικές και γλωσσικές ιδιαιτερότητες στο εκπαιδευτικό
σύστημα) με 160 δισ. δραχμές.

* Η διά βίου μάθηση και κατάρτιση και η σύνδεση εκπαίδευσης και παραγωγής
(Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, εναλλακτικές μορφές της διά βίου εκπαίδευσης) με 45
δισ. δραχμές.

* Η βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης (επιμόρφωση των
εκπαιδευτικών, αναμόρφωση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων κ.ά.) με 135 δισ. δραχμές.

* Η διεύρυνση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών
κ.ά.) με 100 δισ. δραχμές.

* Η αναβάθμιση της αρχικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΙΕΚ, ΤΕΕ
και ΣΕΚ) με 135 δισ. δραχμές.

* Η αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων
(εργαστήρια, κτίρια, βιβλιοθήκες) με 355 δισ. δραχμές.

* Η ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών με 50 δισ. δραχμές.

2 Επαγγελματική κατάρτιση

Πιο μετριοπαθές το υπουργείο Εργασίας αρκείται σε 750 δισ. δρχ., έναντι 450
δισ. δρχ. των προγραμμάτων που διαχειρίσθηκε στο προηγούμενο ΚΠΣ, με πολλές
δυσκολίες στην αρχή.

Οι παρεμβάσεις που έχει προγραμματίσει αφορούν:

* Ενέργειες για νέους, γυναίκες και μακροχρόνια ανέργους (επαγγελματική
κατάρτιση, σύνδεση κατάρτισης με απασχόληση).

*Προώθηση στην αυτοαπασχόληση, απόκτηση εργασιακής εμπειρίας, αντιμετώπιση των
επιπτώσεων από τη συρρίκνωση ή τη διακοπή της λειτουργίας επιχειρήσεων, με
προϋπολογισμό 274 δισ. δρχ.

* Μειονεκτούσες ομάδες (υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων, παιδιών, ατόμων με
ειδικές ανάγκες, στήριξη μεταναστών, μειονοτήτων κ.ά.) με 165 δισ. δραχμές.

* Ενέργειες για εργαζομένους (κατάρτιση για την προσαρμογή τους σε νέες
συνθήκες κ.ά.) με 142 δισ. δραχμές.

* Κέντρα προώθησης της απασχόλησης, γραφεία ενημέρωσης και συμβουλευτικές
υπηρεσίες με 112,5 δισ. δραχμές.

3 Για τη γεωργία

Στα 4,1 τρισ. δρχ. ανέρχονται τα αιτήματα του υπουργείου Γεωργίας από 1 τρισ.
δρχ. που του αντιστοιχούσαν στο προηγούμενο ΚΠΣ. Από το ποσόν αυτό, τα 212
δισ. δρχ. αφορούν την αλιεία (αλιευτικά καταφύγια, βελτιωτικά έργα
λιμνοθαλασσών κ.ά.) και τα 3.894 δισ. δρχ. τη γεωργία και ειδικότερα:

* Τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας (νέα προϊόντα, αντιμετώπιση
πολυτεμαχισμού κλήρου, προσέλκυση νέων αγροτών).

* Την ολοκληρωμένη ανάπτυξη της υπαίθρου και την αποκατάσταση της
διαταραγμένης κοινωνικής και περιβαλλοντικής ισορροπίας (συγκράτηση πληθυσμού,
διατήρηση πολιτιστικής κληρονομίας).

* Την εξασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και προστασίας για όλο τον πληθυσμό
(άρση απομόνωσης ορεινών και νησιωτικών περιοχών, αντιμετώπιση πυρκαγιών,
πρόωρη συνταξιοδότηση).

4 Οδικά και λιμενικά έργα

Το ΥΠΕΧΩΔΕ προσβλέπει σε 4.309 δισ. δρχ. μόνο για τα οδικά έργα (εκ των οποίων
1.067 δισ. δρχ. υπολογίζεται ότι θα είναι η ιδιωτική συμμετοχή), σε 1.229 δισ.
δρχ. για τα δύο Μετρό (886 για την Αθήνα και 343 για τη Θεσσαλονίκη) και σε
294 δισ. δρχ. για τα λιμενικά έργα (με έμφαση στα λιμάνια Ηγουμενίτσας, Πάτρας
και Αλεξανδρούπολης). Αναλυτικότερα, τα οδικά έργα θα απορροφήσουν:

* Ο ΠΑΘΕ μαζί με τις συνδέσεις του 1.863 δισ. δρχ.

* Η Εγνατία μαζί με τους κάθετους άξονές της 1.239 δισ. δρχ.

* Ο δυτικός άξονας 347 δισ. δρχ.

* Ο άξονας Τρίπολης-Καλαμάτας-Σπάρτης 132 δισ. δρχ.

* Ο αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας 192 δισ. δρχ.

* Ο βόρειος άξονας Κρήτης 80 δισ. δρχ. και

* Οι περιφερειακοί άξονες και οι άξονες των νησιωτικών περιοχών 456 δισ. δρχ.

5 Για την ενέργεια

Σε 1.794 δισ. δρχ. ανέρχεται ο προϋπολογισμός του υπουργείου Ανάπτυξης για τον
τομέα της ενέργειας. Το μεγαλύτερο μέρος, 555 δισ. δρχ., προορίζεται για την
ηλεκτρική ενέργεια, ενώ το φυσικό αέριο χρειάζεται 311 δισ. δρχ. προκειμένου
να προωθηθεί η χρήση του στον οικιακό και τριτογενή τομέα και σε νέους
μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές, αλλά και για να εξασφαλισθούν εναλλακτικές
πηγές τροφοδοσίας. Για το πετρέλαιο προορίζονται 440 δισ. δρχ., εκ των οποίων
τα 200 δισ. αφορούν την κατασκευή του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης, τα 100
δισ. για τη συμπαραγωγή ηλεκτρισμού-θερμότητας και άλλα 136 δισ. δρχ. για τις
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

6 Για τον τουρισμό

Ιδιαιτέρως φιλόδοξος είναι ο ΕΟΤ προσδοκώντας 700 δισ. δρχ., κυρίως για τον
ποιοτικό εκσυγχρονισμό των τουριστικών επιχειρήσεων και εγκαταστάσεων. Επίσης,
ο ΕΟΤ θέλει με τα κονδύλια αυτά να αναπτύξει διάφορες μορφές «θεματικού
τουρισμού» και να προωθήσει την παραγωγή παραδοσιακών, αλλά και σύγχρονων
πολιτιστικών προϊόντων. Ο κλάδος είχε έναν προϋπολογισμό μόλις 130 δισ. δρχ.
στο προηγούμενο ΚΠΣ και η απορροφητικότητά του δεν κινήθηκε ικανοποιητικά.

7 Έρευνα και τεχνολογία

Σε απολύτως μετριοπαθές πλαίσιο κινείται η Γενική Γραμματεία Έρευνας και
Τεχνολογίας, ζητώντας 200 δισ. δρχ. από 175 δισ. δρχ. που διαχειρίζεται με το
Β’ ΚΠΣ. Το ποσό αυτό θα αξιοποιηθεί μεταξύ άλλων για την ενίσχυση της
επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας σε επιλεγμένους τομείς, για τη μεταφορά
της τεχνολογίας και της καινοτομίας στις ελληνικές επιχειρήσεις, για την
ενίσχυση και αναδιάρθρωση του ερευνητικού ιστού της χώρας και για την προώθηση
της κοινωνίας της πληροφορίας.

8 Βιομηχανία και υπηρεσίες

Σε 2,2 τρισ. δρχ. ανέρχεται ο προϋπολογισμός του υπουργείου Ανάπτυξης, το
μεγαλύτερο μέρος του οποίου θα διατεθεί για ειδικές επενδύσεις μέσω και του
αναπτυξιακού νόμου (1.075 δισ. δρχ.) και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
(645 δισ. δραχμές).

9 Για τις μεταφορές

Ιδιαιτέρως φιλόδοξο το υπουργείο Μεταφορών υποστηρίζει ότι χρειάζεται 2,3
τρισ. δρχ. για τον τομέα των μεταφορών. Ειδικότερα, για τους σιδηροδρόμους
ζητεί 1,66 τρισ. δρχ. έναντι 200 δισ., περίπου, που είχε στο προηγούμενο ΚΠΣ.

Για τις αστικές μεταφορές ζητεί 363 δισ. δρχ., για τα αεροδρόμια 233 δισ.
δρχ., για την οδική ασφάλεια 15 δισ. δρχ. και για τα εμπορευματικά κέντρα
(Πειραιά, Κεντρικής Μακεδονίας, Αλεξανδρούπολης, Πελοποννήσου, Ηγουμενίτσας
και Κρήτης) 41 δισ. δραχμές.

10 Τηλεπικοινωνίες και Ταχυδρομεία

Σε 485 δισ. δρχ. ανέρχεται ο προϋπολογισμός του σχετικού προγράμματος του
υπουργείου Μεταφορών. Ειδικότερα για τις τηλεπικοινωνίες προορίζονται 410 δισ.
δρχ., που θα διατεθούν μεταξύ άλλων για τη δημιουργία πάρκων κεραιών (100 δισ.
δρχ.), για τις υποδομές των Ολυμπιακών Αγώνων (50 δισ. δρχ.), για την ανάπτυξη
δικτύων για τη Δημόσια Διοίκηση (80 δισ. δρχ.) και άλλα. Άλλα 75 δισ. δρχ.
υπολογίζονται για τα Ταχυδρομεία.

11 Για το περιβάλλον

Σε 525 δισ. δρχ. υπολογίζει το ΥΠΕΧΩΔΕ ότι ανέρχεται ο προϋπολογισμός των
απολύτως απαραίτητων έργων για τον τομέα του περιβάλλοντος. Από το ποσόν αυτό,
τα 180 δισ. δρχ. αφορούν το Κτηματολόγιο, το οποίο ­ σημειωτέον ­ δεν θα
ολοκληρωθεί ούτε με αυτό το ΚΠΣ.

Για την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων προβλέπει 93 δισ. δρχ. και για τη
χωροταξία 100 δισ. δραχμές.