Γιατί σκοτώνουν οι νέοι

Ο πειρασμός είναι βέβαια να μείνει κανείς σε μία αιτία, μία και μόνο εξήγηση
για το Λίτλτον και το Ουέστ Παντούκα και το Τζόνσμπορο και όλες τις άλλες
πόλεις οι οποίες απέκτησαν μια θέση τραγικού συμβόλου στο αμερικανικό
λεξιλόγιο, όπως το «Ντάλας» ή το «Μόναχο» σε προηγούμενες γενιές.

Σίγουρα η αιτία είναι ότι υπάρχει πρόσβαση σε όπλα. Ή το ότι πέφτει κανείς
θύμα βίας ή κακομεταχείρισης στα χέρια γονιών ή συνομηλίκων. Ή το ότι ζει μέσα
σε μια κουλτούρα που δοξάζει τη βία και την εκδίκηση. Αλλά η αιτία δεν είναι
μία. Και ενώ το γεγονός αυτό καθιστά πολύ δυσκολότερο τον περιορισμό της
νεανικής βίας, την καθιστά επίσης ένα λιγότερο σκοτεινό μυστήριο. Η επιστήμη
έχει μια νέα εξήγηση για τις ρίζες της βίας, η οποία υπόσχεται να εξηγήσει
γιατί κάθε παιδί που έχει πρόσβαση σε όπλα δεν γίνεται ένας Έρικ Χάρις ή ένας
Ντίλαν Κλίμπολντ και γιατί κάθε παιδί που αισθάνεται εξοστρακισμένο ή που
υιοθετεί τη γοτθική αισθητική δεν κυριεύεται από φονική έξαψη.

Συμπέρασμα: χρειάζεται ένα ιδιαίτερο περιβάλλον επιβεβλημένο σε μια ιδιαίτερη
βιολογία για να γίνει ένα παιδί φονιάς. Οι απόπειρες να ανιχνευθεί η βία στη
βιολογία ανέκαθεν χρωματίστηκαν από τον ρατσισμό, την ευγονική και την
απλούστατα κακή επιστήμη.

Στον εγκέφαλο

Μακελειό στο σχολείο. Η επιστήμη θεωρεί σήμερα ότι χρειάζεται ένα ιδιαίτερο περιβάλλον επιβεβλημένο σε μια ιδιαίτερη βιολογία για να γίνει ένα παιδί φονιάς

Ορισμένοι γιατροί στη δεκαετία του 1960 υποστήριξαν την ψυχοχειρουργική για
«τη θεραπεία εκείνων των ανθρώπων με χαμηλό κατώφλι βίας», όπως το έθετε μια
επιστολή σε ιατρική επιθεώρηση του 1967. Με άλλα λόγια, λοβοτομή στους
διαδηλωτές για τα πολιτικά δικαιώματα και κατά του πολέμου. Επίσης, πολλοί
συντηρητικοί θεώρησαν τις βιολογικές θεωρίες της βίας ως την πανάκεια,
βάζοντας τη βιολογία όχι απλώς να εξηγήσει, αλλά και να δικαιολογήσει. Ωστόσο,
τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη διεπιστημονική, νευρολογική και
ψυχολογική έρευνα δεν είναι τόσο απλουστευτικά ώστε να υποστηρίζουν πως η βία
είναι στα γονίδια ή ο φόνος στις πτυχές των μετωπιαίων λοβών του εγκεφάλου. Η
εικόνα είναι περισσότερο περίπλοκη και βασίζεται στην ανακάλυψη ότι η εμπειρία
ανασυνθέτει τον εγκέφαλο. Η συνειδητοποίηση της συνεχούς διαπλοκής μεταξύ
φύσης και ανατροφής αναζωογόνησε την έρευνα για τις βιολογικές ρίζες της βίας.
Ορισμένοι νεαροί εγκέφαλοι ίσως είναι προδιατεθειμένοι στη βία, αλλά το πώς θα
ανατραφούν αυτά τα παιδιά μπορεί είτε να τα σώσει είτε να τα σπρώξει στον
γκρεμό. Τα παιδιά που σκοτώνουν δεν είναι, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις,
αμοραλιστές. «Σκότωσα επειδή άνθρωποι όπως εγώ κακοποιούνται καθημερινά», είπε
ο ευτραφής διοπτροφόρος Λιούκ Γούντχαμ, ο οποίος σκότωσε τρεις φοιτητές. «Σε
όλη τη ζωή μου αισθανόμουν απόβλητος, μόνος». Το ίδιο και πολλοί άλλοι έφηβοι.

Η διαφορά είναι ότι τουλάχιστον μερικοί από τους τελευταίους φονιάδες σε
σχολεία αισθάνονταν συναισθηματικά ή σωματικά εγκαταλελειμμένοι από αυτούς που
θα έπρεπε να τους αγαπούν. Ο Άντριου Γκόλντεν, ο οποίος ήταν 11 ετών όταν μαζί
με τον 13χρονο Μίτσελ Τζόνσον έκαναν τους φόνους στο Τζόνσμπορο του Άρκανσο,
είχε ανατραφεί κυρίως από τους παππούδες του, ενώ οι γονείς του εργάζονταν. Ο
Μίτσελ μίλησε για την απώλεια του πατέρα του μετά το διαζύγιο των γονιών του.

Τα νευρικά κυκλώματα

Αν δεν έχουν μια άλλη πηγή άνευ όρων αγάπης, αγόρια όπως αυτά δεν αναπτύσσουν
ή χάνουν τα νευρικά κυκλώματα που ελέγχουν την ικανότητα να αισθάνονται και να
διαμορφώνουν υγιείς σχέσεις. Αυτό τα κάνει υπερευαίσθητα σε ό,τι θεωρούν
αδικία.

Η αίσθηση της αδικίας συνοδεύεται συχνά από μια αίσθηση αδυναμίας. Ένας
ενήλικας μπορεί να βρει τον τρόπο για να αποκαταστήσει την αυτοπεποίθησή του,
λέει ο ψυχίατρος Τζέιμς Γκίλιγκαν τις Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ ­ μέσω της
επιτυχίας στη δουλειά του ή στον έρωτα. Ένα παιδί συνήθως δεν έχει τις
συναισθηματικές δεξιότητες για να καταφέρει κάτι τέτοιο. Όπως είπε ένα από τα
παιδιά-φονιάδες στον ψυχολόγο Τζέιμς Γκαμπαρίνο του Πανεπιστημίου Κορνέλ,
«καλύτερα να με θέλουν για φόνο, παρά να μην με θέλουν καθόλου». Το γεγονός
ότι η σφαγή του Λίτλτον κατέληξε σε αυτοκτονία μπορεί να μην είναι σύμπτωση.
Καθώς ο Μάικλ Καρνίλ ακινητοποιείτο στο έδαφος, αφού είχε σκοτώσει τρεις
συμφοιτητές του στο Παντούκα το 1997, φώναξε «Σκοτώστε με, τώρα!» Ο Κιπ
Κίνκελ, ο 15χρονος που σκότωσε τους γονείς του και πυροβόλησε 24 συμμαθητές
του τον περασμένο Μάιο, είπε «Πυροβολήστε με!» στους συμμαθητές του που τον
σταμάτησαν. Αυτοκτονώντας «κερδίζεις την αθανασία», λέει ο Μάικλ Φλιν του
Κολεγίου Ποινικολογίας Τζον Τζέι. «Κι αυτό είναι μια μεγάλη αίσθηση ισχύος για
έναν έφηβο».

Τα καλά νέα είναι πως κατανοώντας τις ρίζες της βίας καταλαβαίνει κανείς πώς
να την εμποδίσει. Τα κακά νέα είναι ότι όλο και περισσότερα παιδιά εκτίθενται
σε επιρροές, που στους ήδη ευάλωτους μπορεί να προκαλέσουν τάση για φόνο. Οι
ανθρωποκτονίες από ανηλίκους είναι δύο φορές συχνότερες σήμερα απ’ ό,τι στα
μέσα της δεκαετίας του 1980. Μέσα σε μισή γενιά, δεν άλλαξε το μυαλό με το
οποίο γεννιούνται τα παιδιά· αυτό που άλλαξε είναι ότι η βία είναι πανταχού
παρούσα, ότι η πρόσβαση στα όπλα είναι πλέον εύκολη, ότι η εκδίκηση δοξάζεται
στην πραγματική ζωή και στην ψυχαγωγία. Το να αρνηθεί κανείς τον ρόλο αυτών
των επιδράσεων είναι σαν να αρνείται ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί την
εμφάνιση των συμπτωμάτων του παιδικού άσθματος. Ναι, για να παρουσιάσει άσθμα
ένα παιδί πρέπει να είναι συγκεκριμένα, βιολογικά ευάλωτο. Και όσο μερικά
παιδιά είναι νευρολογικά ευάλωτα, τότε η παράβλεψη της κακής ανατροφής τους θα
κάνει μερικά παιδιά να απομονώνονται και να σκοτώνουν.