Το παράπονο ενός Σέρβου και η άγνοια ενός Γερμανού

* ΣΚΟΠΙΑ

΄Ηταν την τρίτη ημέρα των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών στην Πρίστινα, όταν αφήσαμε
πίσω μας την πρωτεύουσα του Κοσόβου, που ήδη είχε αρχίσει να μετρά τις πληγές της…

Τα μπλόκα συχνά, η πόλη στρατοκρατούμενη. Στο τελευταίο μπλόκο ο βλοσυρός,
πανύψηλος ­ κοντά δύο μέτρα ­ στρατιώτης, χαμογελά όταν διαπιστώνει την
εθνικότητά μας. Ανάβει τσιγάρο, κερνάει ένα, κοντοστέκεται, απορεί…

Είναι ο Ζόραν Ρίστιτς, 33 χρόνων, από το Νόβι Σαντ, μόνιμος στρατιωτικός. Η
σύζυγός του κατάγεται από την Πρίστινα, όπου μένουν εδώ και πέντε χρόνια μαζί
με το τρίχρονο κοριτσάκι τους.

«Γιατί άραγε είναι όλοι εναντίον μας; Αμερικανοί, ΝΑΤΟ, όλοι… Γιατί να μας
βομβαρδίζουν;», έλεγε και ξανάλεγε. Όχι, δεν φοβόταν. «Δεν έχω καμία επιλογή
από το να πολεμήσω. Για τη γυναίκα και την κόρη μου, αυτές θέλουν να πολεμήσω.

Γερμανοί στρατιώτες της ΝΑΤΟϊκής δύναμης έξω από τα Σκόπια κατά τη διάρκεια άσκησης ετοιμότητας

Για την πατρίδα μου, όπως ακριβώς ο πατέρας μου, ο αδελφός μου, ο θείος μου
και τόσοι άλλοι συγγενείς, φίλοι, γείτονες. Όταν λοιπόν τελειώσει αυτός ο
άνανδρος βομβαρδισμός, γιατί ξέρεις δεν είναι καθόλου τίμιο να πολεμάς από
μακριά, τότε ελπίζω να βρεθώ κατά πρόσωπο με κάποιους Αμερικανούς ή το
χειρότερο Γερμανούς, που βρήκαν την ευκαιρία να πατήσουν και πάλι το πόδι τους
στα Βαλκάνια. Μπορεί να μην έχω πολλά και καλά όπλα, να κοιμάμαι νηστικός στο
χαράκωμα, αλλά όταν τους δω μπροστά μου τότε για μένα θα αρχίσει ο πόλεμος».

Για τον Ζόραν, όπως και για εκατομμύρια άλλους Σέρβους, η πατρίδα του δεν έχει
κάνει τίποτε κακό στο Κόσοβο. «Οι Αλβανοί είναι στη δική μας πατρίδα και θα
πρέπει να προσέχουν πώς συμπεριφέρονται. Θέλουν να μας πάρουν το Κόσοβο, το
ξέρουμε καλά. Δεν πρόκειται όμως να το επιτρέψουμε, θα πολεμήσουμε μέχρι το
τέλος», έλεγε και ξανάλεγε.

«Δεν έχω άλλη επιλογή. Αυτή είναι η πατρίδα μου, πρέπει να πολεμήσω, θέλω να
πολεμήσω. Η οικογένειά μου έχει συνηθίσει να χάνει μέλη της σε πολέμους…».

Τα λόγια του ηχούν ακόμα στ’ αυτιά μου. Μπορεί σήμερα ο Ζόραν Ρίστιτς να μην
είναι καν ζωντανός. Μπορεί να μην μπόρεσε να πραγματοποιήσει ποτέ το όνειρό
του, δηλαδή να… αρχίσει και γι’ αυτόν ο πόλεμος.

Αν ζει, ίσως σύντομα ο πόλεμος αυτός να γίνει προσωπική του υπόθεση…

Από την απέναντι όχθη, θα έλθει κάποιος σαν τον 20χρονο Μάρκο Ούλμαν, εθελοντή
στρατιώτη διετούς υποχρέωσης από το Σβάνζεμπεργκ, μια μικρή πόλη τής άλλοτε
Ανατολικής Γερμανίας.

Ψηλός, ξανθός, γαλανομάτης, γνήσιο δείγμα, θαρρείς, της Αρίας φυλής. «Κοίτα
που βρήκαν πάλι την ευκαιρία να πατήσουν το πόδι τους στα Βαλκάνια», θα ‘λεγε
ο Ζόραν. Όταν τον συνάντησα, πριν από δύο ημέρες, στο στρατιωτικό πεδίο
ασκήσεων στο Τέτοβο, όπου εγκαταστάθηκε η γερμανική μεραρχία, το μυαλό μου
πήγε αμέσως στον ίδιο Σέρβο στρατιώτη. Έτσι θέλησα να φέρω στις σελίδες των
«ΝΕΩΝ» την αντιπαλότητα του ψυχισμού τους, ίσως λίγες εβδομάδες πριν οι δυο
τους νιώσουν την αντιπαλότητα σε κάποια μάχη…

Ο Μάρκο λοιπόν δεν ήξερε πού ήταν το Κόσοβο πριν έλθει εδώ, εθελοντικά φυσικά.
Τον παρατηρούσα πριν, με το αλεξίσφαιρο, το μεγάλο κράνος, το περίεργο
πυροβόλο, έμοιαζε του Ράμπο. Τώρα με τη στολή του δεν μοιάζει τόσο φοβερός.
Είναι ένα χαμογελαστό 20χρονο παιδί…

Πώς το αποφάσισε; Τον έπεισαν οι τρεις φίλοι του, που ήθελαν να δουν κάτι νέο.
Τώρα ξέρει σχεδόν τα πάντα, βλέπει Ντόιτσε Βέλε, CNN και παρακολουθεί με
προσοχή τα ενημερωτικά σεμινάρια που κάνουν οι αξιωματικοί του. Δεν μετανιώνει
που ήλθε. Ήταν για καλό σκοπό, για να προστατεύσει τους Κοσοβάρους και τους
άλλους αμάχους από τους αιμοδιψείς Σέρβους…

Αν φοβάται; Λίγο. Αν σκέφτεται ότι ίσως τον διατάξουν να εισβάλει στο Κόσοβο
να πολεμήσει, να τραυματιστεί ή ακόμη και να σκοτωθεί για μία άλλη πατρίδα που
δεν είναι δική του; Φυσικά και το σκέφτεται και τον φοβίζει περισσότερο η
σκέψη. Οι γονείς του τού το λένε κάθε λίγο και λιγάκι… «Αλλά τι να κάνεις.
Είναι μέρος της δουλειάς μας. Πρέπει να υπακούσουμε. Ελπίζω ότι δεν θα
χρειασθεί, αλλά αν με διατάξουν θα το κάνω…».

Με ποιο ηθικό, με ποιο ιδανικό, άραγε;

Ο χαμογελαστός Μάρκο πρέπει να φύγει. Η άσκηση-επίδειξη της μονάδας του για τα
ΜΜΕ συνεχίζεται. «Εκπαιδεύονται για το πώς θα στήνουν μπλόκα στους δρόμους του
Κοσόβου όταν σταλούν εκεί. Οι στρατιώτες μου είναι έτοιμοι, πολύ καλά
εκπαιδευμένοι. Ελπίζουμε ότι σύντομα θα υπογραφεί μια συμφωνία εκεχειρίας, την
εφαρμογή της οποίας θα εποπτεύσουμε. Προς το παρόν αποκλείω εισβολή στο
Κόσοβο», μας λέει ο διοικητής της γερμανικής μονάδας αντισυνταγματάρχης
Βόλφγκραντ Σράουτ.

Η άσκηση συνεχίζεται, σε ιδανικές συνθήκες, υπό το αδηφάγο μάτι του
τηλεοπτικού φακού…