«Πονοκέφαλος» για το Κογκρέσο

Το Κογκρέσο των ΗΠΑ υιοθέτησε την Απόφαση περί Πολεμικών Εξουσιών το 1973
αντιδρώντας σε αυτό που ευρέως εθεωρείτο ως κατάχρηση προεδρικής εξουσίας στη
διεξαγωγή του πολέμου στην Ινδοκίνα. Με την πράξη αυτή ζητείται από τον
πρόεδρο να έχει διαβουλεύσεις με το Κογκρέσο πριν στείλει τις ένοπλες δυνάμεις
στη μάχη. Στρατεύματα που εμπλέκονται σε εχθροπραξίες θα πρέπει να αποσύρονται
μέσα σε 60 ημέρες, παρεκτός αν το Κογκρέσο κηρύξει πόλεμο ή εγκρίνει
συγκεκριμένα την ανάμειξή τους. Αν ένας πρόεδρος αρνηθεί να δράσει, το ίδιο το
Κογκρέσο μπορεί να διατάξει την απόσυρση των ενόπλων δυνάμεων.

Στα 26 επόμενα χρόνια, ουδείς πρόεδρος συμμορφώθηκε πλήρως προς την απόφαση.
Και το Κογκρέσο ούτε μία φορά δεν επέλεξε να επικαλεσθεί την εξουσία που
ψήφισε για τον εαυτό του, κυρίως επειδή δεν ήθελε την πολιτική ευθύνη της
ανάμειξης σε μια απόφαση που θέτει σε κίνδυνο ζωές Αμερικανών. Αυτή την
εβδομάδα, με την επιμονή του ρεπουμπλικανού βουλευτή Τομ Κάμπελ, η Βουλή
αναγκάζεται τελικά να πάψει να υπεκφεύγει και αρχίζει να αντιμετωπίζει τις
επιπτώσεις της Απόφασης Πολεμικών Εξουσιών.

Ο Κάμπελ θέλει το Κογκρέσο είτε να κηρύξει πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία είτε να
ζητήσει να αποσυρθούν οι δυνάμεις των ΗΠΑ που συμμετέχουν στην επιχείρηση του
ΝΑΤΟ. Δεν υπάρχει λόγος να σκεφθεί κανείς ότι η Βουλή ή η Γερουσία έχουν
διάθεση να προβούν σε μια τολμηρή επιλογή ανάμεσα στον πόλεμο ή την απόσυρση.
Αλλά η απόρριψη του στρατηγήματος του Κάμπελ δεν θα θάψει το θέμα. Η ψηφοφορία
στο Σώμα τού δίνει το κύρος που απαιτείται για να πετύχει τη διεξαγωγή
ακροαματικής διαδικασίας από το Ανώτατο Δικαστήριο σχετικά με τη
συνταγματικότητα της απόφασης.

Η συζήτηση στρέφεται σε μια εγγενή σύγκρουση εξουσιών. Το Κογκρέσο μπορεί μόνο
του να κηρύξει πόλεμο. Αλλά μόνον ο πρόεδρος μπορεί να στείλει τις ένοπλες
δυνάμεις στη μάχη. Μόνο πέντε φορές στην ιστορία των ΗΠΑ το Κογκρέσο κήρυξε
πόλεμο ­ η τελευταία το 1941 ­ μολονότι πρόεδροι έστειλαν στρατεύματα σε
συγκρούσεις με πολλές ευκαιρίες. Αλλά το Κογκρέσο έχει μια τεράστια πρόσθετη
εξουσία. Ελέγχει τα κονδύλια. Αν δεν εγκρίνει έναν πόλεμο μπορεί να πάψει να
πληρώνει γι’ αυτόν. Ούτε κι αυτό επέλεξε να κάνει ποτέ.

Χρειάζεται η Απόφαση περί Πολεμικών Εξουσιών; Η αξία ενός νόμου που το
Κογκρέσο αρνείται να εφαρμόσει μοιάζει σίγουρα αμφίβολη. Αν το Ανώτατο
Δικαστήριο υποστηρίξει κάποια στιγμή τη συνταγματικότητα του νόμου, το
Κογκρέσο μπορεί μια μέρα, σε κάποια μελλοντική κρίση, να αναγκασθεί να ψηφίσει
είτε απόσυρση είτε πόλεμο, με όλες τις στρατιωτικές και πολιτικές συνέπειες
που κάτι τέτοιο θα είχε. Η Απόφαση περί Πολεμικών Εξουσιών έχει αυτό τον καιρό
λίγους υποστηρικτές. Πολλοί στο Κογκρέσο την βλέπουν μόνον ως έναν
συνεχιζόμενο νομοθετικό πονοκέφαλο. Το καλύτερο που έχει να κάνει το Κογκρέσο
είναι να απαλλαγεί απ’ αυτήν.