Οι αστέρες των αποδράσεων

«Αν κάποιος κρατούμενος αποφασίσει να αποδράσει, έχει αρκετές πιθανότητες να το πετύχει», λέει παλιό διευθυντικό στέλεχος των φυλακών Κορυδαλλού. «Οι φυλακές μας δεν είναι ασφαλείας, δεν έχουν καμία σχέση με αντίστοιχα ιδρύματα άλλων χωρών της Ευρώπης. Δεν υπάρχουν τα συστήματα συναγερμού, τα ηλεκτροφόρα καλώδια στους περίγυρους. Ακόμα και στις φυλακές της Κέρκυρας που κάποιοι τις θεωρούν “ασφαλείας”, θυμόμαστε τι έγινε πρόσφατα με μια ομαδική απόδραση»

΄Ηταν περασμένα μεσάνυκτα, όταν τρεις αλλοδαποί κρατούμενοι στις Φυλακές
Κορυδαλλού άρχισαν να σκαρφαλώνουν προς την ταράτσα της Γ’ πτέρυγας, μέσα από
τον φωταγωγό. Ένας απ’ αυτούς κρατούσε συρματόσχοινο. Όταν έφθασαν πάνω,
στερέωσαν τη μία άκρη του σχοινιού σε ένα σίδερο και την άλλη άκρη την πέταξαν
με δύναμη έξω από τον μαντρότοιχο της φυλακής. Εκεί περιμεναν κάποιοι συνεργοί
τους, που πήραν το σκοινί και το στερέωσαν με τη σειρά τους σε ένα παράθυρο
του κτιρίου του Ιδρύματος Ανηλίκων. Οι τρεις κρατούμενοι ήθελαν, κρεμασμένοι
από το σχοινί σαν καταδρομείς, να περάσουν από την ταράτσα του Κορυδαλλού έξω
στον δρόμο. Δυστυχώς, όμως, το σκοινί δεν ήταν καλά τεντωμένο. Σχημάτιζε μια
καμπύλη, και όταν ο πρώτος αποπειράθηκε να ξεκινήσει… κατέληξε πάνω στον
μαντρότοιχο, με αποτέλεσμα να τον αντιληφθεί ο φρουρός και το σχέδιο να
ναυαγήσει. Οι τρεις συγκεκριμένοι κρατούμενοι, που επιχείρησαν πριν από μερικά
χρόνια να αποδράσουν μ’ αυτό τον τρόπο, μπορεί να μη στάθηκαν και τόσο…
τυχεροί, ωστόσο κάποιοι άλλοι τα κατάφεραν. Μόνο το 1997 απέδρασαν από τις
ελληνικές φυλακές 111 κρατούμενοι.

Η «μοναδικότητα » των τριών

Κώστας Σαμαράς. Από τους αστέρες των «μοναχικών» αποδράσεων

Η απόδραση, όπως λένε οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι, προσθέτει «εύσημα» για την
κλειστή κοινωνία των φυλακών. Κρατούμενοι όπως, για παράδειγμα, ο Βαγγέλης
Ρωχάμης, ο Κώστας Σαμαράς και ο Θόδωρος Βαλλιανάτος, έχουν γίνει γνωστοί για
τις κινηματογραφικές τους αποδράσεις. Ο τελευταίος (που έχει στο ενεργητικό
του 10 απόπειρες απόδρασης, οι 5 από τις οποίες πετυχημένες) απασχόλησε για
άλλη μια φορά τους αστυνομικούς την περασμένη Τρίτη, όταν απέδρασε μέσα από τα
Δικαστήρια της οδού Ευελπίδων. Σύμφωνα με τους ίδιους τους σωφρονιστικούς
υπαλλήλους, αυτό που κάνει αυτούς τους κρατούμενους να διαφέρουν από όλους
τους άλλους συναδέλφους τους, (που κατά καιρούς αποπειράθηκαν να αποδράσουν),
κερδίζοντας έτσι την εκτίμησή τους, είναι το γεγονός ότι «σχεδιάζουν μόνοι
τους και με έξυπνο τρόπο τις αποδράσεις τους χωρίς να ακολουθούν τις μαζικές
απόπειρες». Στις 5 Δεκεμβρίου 1990 ­ υπενθυμίζεται ­ 81 κρατούμενοι κατάφεραν
να διαφύγουν από τον Κορυδαλλό, πραγματοποιώντας τη μεγαλύτερη ομαδική
απόδραση στην Ευρώπη.

Ο Βαλλιανάτος

Το 1995, ο Βαλλιανάτος είχε σχεδιάσει την εισαγωγή του στο Γενικό Κρατικό της
Νίκαιας. Η σύζυγός του και μία φίλη της είχαν ντυθεί νοσοκόμες παραπλανώντας
το νοσηλευτικό προσωπικό. Όταν ο Βαλλιανάτος εμφανίστηκε στο νοσοκομείο υπό τη
συνοδεία αστυνομικών, οι δύο γυναίκες επιτέθηκαν στους γιατρούς και τους
αστυνομικούς, με αποτέλεσμα ο κρατούμενος να βρει την ευκαιρία να το σκάσει.
Το αξιοπερίεργο είναι, όπως λέει ο υπεύθυνος ασφαλείας του νοσοκομείου, Χρ.
Καμπίτσης, ότι ο κόσμος που έβλεπε το περιστατικό, τάχθηκε στην αρχή με το
μέρος των… «νοσοκόμων» και αποδοκίμαζε τους αστυνομικούς, που προσπαθούσαν
να τις συλλάβουν.

Ο Ρωχάμης

Βαγγέλης Ρωχάμης. Ο εφευρετικότερος στις αποδράσεις Έλληνας κρατούμενος

Βέβαια, μπορεί ο Θόδωρος Βαλλιανάτος να είναι από τους «καινούργιους»
πρωταγωνιστές, όμως ο βαρυποινίτης με τις περισσότερες και εφευρετικότερες
αποδράσεις στα ελληνικά αστυνομικά χρονικά, είναι ο Βαγγέλης Ρωχάμης. Γι’
αυτό, άλλωστε, του κόλλησαν και το παρατσούκλι «Ο Έλληνας Ντίλιγκερ». Μία από
τις φορές, λοιπόν, που δικαιολόγησε τον… τίτλο του, ήταν τον Μάιο του 1992
στις φυλακές Αλικαρνασσού της Κρήτης. Ο Ρωχάμης βρισκόταν μαζί τον ισοβίτη
Παναγιώτη Μηλιτσόπουλο κοντά στο θυρωρείο των φυλακών. Λίγη ώρα πιο πριν η
κεντρική πύλη είχε ανοίξει, για να περάσει ένα φορτηγό που μετέφερε ξυλεία.
Όση ώρα το αυτοκίνητο ξεφόρτωνε, η πύλη δεν είχε κλείσει. Ο Ρωχάμης με τον
φίλο του πλησιάζουν προς τον φρουρό του θυρωρείου, τού δινουν μια σπρωξιά και
βγαίνουν τρέχοντας έξω. Δεν χρειάστηκε όμως να διανύσουν μεγάλη απόσταση,
γιατί ένα ταξί, που οδηγούσε συνεργός τους, τους περίμενε κρυμμένο, 300 μέτρα
πιο μακριά. Την επόμενη ημέρα, λίγο έξω από το Ηράκλειο, ο Ρωχάμης
επιβιβάζεται σε άλλο ταξί και λέει στον οδηγό του να τον μεταφέρει στο
Ρέθυμνο. Λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω, το ταξί σταματά σε μπλόκο της Αστυνομίας,
άνδρες της οποίας τους κάνουν νόημα να συνεχίσουν. Ο Ρωχάμης αποβιβάζεται λίγο
πιο κάτω, ενώ ο ταξιτζής επιστρέφει στο μπλόκο και από φωτογραφίες που βλέπει,
αναγνωρίζει ποιον μετέφερε…

Οι πενθήμερες άδειες

Στις 31 Ιουλίου 1994, ενάμιση χρόνο πριν από την αποφυλάκισή του, ο Βαγγέλης
Ρωχάμης έφυγε με πενθήμερη άδεια από τη φυλακή και δεν ξαναγύρισε. Οι
πενθήμερες άδειες, όπως λένε οι σωφρονιστικοί υπαλληλοι, είναι ο πιο απλός και
συνάμα ο πιο συνηθισμένος τρόπος απόδρασης. Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: από
τον Απρίλιο του 1993 έως τις 20 Μαΐου 1995, δεν επέστρεψαν συνολικά στις
φυλακές 66 κρατούμενοι. Το 1995 χορηγήθηκαν 5.857 πενθήμερες αδειες σε
κρατουμένους. Απ’ αυτούς δεν επέστρεψαν οι 82…

Από το νοσοκομείο

Τα νοσοκομεία είναι επίσης ένας άλλος χώρος που… διευκολύνουν τις
αποδράσεις. Οι κρατούμενοι εκμεταλλεύονται την ώρα της ιατρικής εξέτασης και
τη χαλάρωση των αστυνομικών μέτρων, και δραπετεύουν. Το νοσοκομείο με τη
μεγαλύτερη κίνηση ασθενών κρατουμένων είναι το Γενικό Κρατικό της Νίκαιας,
αφού, όπως υποστηρίζει ο υπεύθυνος ασφαλείας του νοσοκομείου, Χρηστος
Καμπίτσης, δέχεται γύρω στους 200 κρατούμενους τον μήνα. Σύμφωνα με τον ίδιο,
ο χώρος του ακτινολογικού εργαστηρίου είναι ο πιο «επικίνδυνος», αφού εξαιτίας
της ακτινοβολίας οι αστυνομικοί δεν συνοδεύουν τους κρατούμενους, οι οποίοι
συνήθως δραπετεύουν από τα παράθυρα του κτιρίου!

Ο υπεύθυνος ασφαλείας του Γενικού Κρατικού Νικαίας, θυμάται χαρακτηριστικά
έναν κρατούμενο πριν από δέκα χρόνια, ο οποίος είχε πείσει τους αστυνομικούς
ότι δεν μπορούσε να περπατήσει και τον είχαν πάει στο νοσοκομείο με αναπηρικό
καροτσάκι! Οι αστυνομικοί «σίγουροι» ότι ο κρατούμενος τους δεν μπορούσε να
φύγει, είχαν χαλαρώσει τα μέτρα επιτήρησής του και ο… ανάπηρος μόλις έπεσαν
για ύπνο έγινε καπνός…

Το αξιοπερίεργο στις ιστορίες των αποδράσεων είναι πως δεν συμμετέχουν σχεδόν
ποτέ γυναίκες. Ο ίδιος άνθρωπος λέει πως τα πράγματα είναι πιο δύσκολα για μια
γυναίκα κρατούμενη από ό,τι για έναν άνδρα. «Το πιο βασικό από όλα είναι ότι
μια απόδραση χρειάζεται σωματική δύναμη. Ο κρατούμενος θα χρειαστεί να σπάσει
κάγκελα, να σκαρφαλώσει, να τρέξει. Είναι πράγματα που δύσκολα μπορεί να κάνει
μια γυναίκα. Εξάλλου, είναι πολύ δύσκολο για μία γυναίκα που θα αποδράσει, να
βρει κάπου να πάει. Σε αντίθεση με τον άνδρα που τις περισσοτέρες φορές θα
βρει λύση».

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1990. Δύο κρατούμενοι εξαφανίζονται μέρα μεσημέρι από τις
Φυλακές Κορυδαλλού, ανοίγοντας μια τρύπα στο κελί τους. Την ίδια ημέρα
δραπετεύει και ένας Λιβανέζος.

ΜΑΙΟΣ 1991. Τριάντα ένας κρατούμενοι δραπετεύουν από τις Φυλακές Κορυδαλλού.

ΙΟΥΝΙΟΣ 1991 , Μέσα από τις Φυλακές Βόλου δραπετεύει ο έμπορος
ναρκωτικών Στέργιος Καπιλέζης.

1995. Ο μεγαλέμπορος ναρκωτικών Λάμπρος Παπαδόπουλος κρατούμενος των
Φυλακών Κομοτηνής δραπετεύει από το νοσοκομείο της πόλης με τη βοήθεια μιας γυναίκας.

1996. Ο μεγαλέμπορος ναρκωτικών Γ. Καράτογλου δραπετεύει μέσα από το
νοσοκομείο του Αγ. Στεφάνου.