Τρέμουν στα Σκόπια τον αλβανικό εθνικισμό

Φόβο, καχυποψία και ανασφάλεια φέρνουν τα κύματα των προσφύγων στον σλαβικό
πληθυσμό της ΠΓΔΜ, κάτι το οποίο δεν «περνά» καθόλου στον διεθνή Τύπο, με
αποτέλεσμα η παγκόσμια κοινή γνώμη να παραμένει ουσιαστικά ξένη στο κλίμα που
επικρατεί σε όλη τη χώρα.

ΣΚΟΠΙΑ

Το CNN όπως και όλα τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία μοιάζουν να απορούν
όταν, για παράδειγμα, ακούν τον πρόεδρο Γκλιγκόροφ να ταυτίζει τους πρόσφυγες
με τον μεγαλύτερο κίνδυνο που σήμερα αντιμετωπίζει η χώρα του ή όταν η
κυβέρνηση απαγορεύει και αρνείται την παροχή ακόμη και αυτής της ανθρωπιστικής
βοήθειας σε εξαθλιωμένους αμάχους που φτάνουν στα σύνορα. Κατά πόσο όμως τα
συναισθήματα αυτά είναι όντως δικαιολογημένα;

Η απάντηση σχετίζεται με τον αλβανικό εθνικισμό που μοιάζει να ενισχύεται λόγω
του πολέμου…

Φόβος, καχυποψία και ανασφάλεια, ακόμα και για τους εξαθλιωμένους πρόσφυγες που φτάνουν στα Σκόπια. Ο πρόεδρος Γκλιγκόροφ τούς ταυτίζει με τον μεγαλύτερο κίνδυνο που σήμερα αντιμετωπίζει η χώρα του.

Ένα διερευνητικό ταξίδι στο Τέτοβο, το Γκόστιβαρ και τις περιοχές όπου
κατοικούν οι αλβανόφωνοι πληθυσμοί και παράλληλα φιλοξενείται από οικογένειες
το περίπου 70% των 140.000 προσφύγων δίνει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο
τα συναισθήματα που επικρατούν.

«Είμαστε πλέον ξένοι στην ίδιά μας τη χώρα». «Σύντομα θα υπάρχει εδώ ένας νέος
Απελευθερωτικός Στρατός Αλβανών». «Φοβάμαι να κυκλοφορήσω στην πόλη μου το
βράδυ». «Όταν ένας Αλβανός ζητεί το δάχτυλό σου, εννοεί το χέρι σου. Σύντομα
όμως θα ζητεί το κεφάλι μας», είναι κάποιες από τις πιο χαρακτηριστικές
απαντήσεις που πήραμε στο Τέτοβο. Ο Γκιόργκι Γκεοργκιέφσκι, παλιός διεθνής
παίκτης του βόλεϊ, που αγωνίστηκε και στον Άρη Θεσσαλονίκης, ζει στο κέντρο
της ίδιας πόλης που κατοικείται σε ποσοστό 80% από Αλβανούς. Με τον ερχομό των
προσφύγων το ποσοστό ανέβηκε στο 90-95%. «Δεν κρύβω τον φόβο μου. Η κατάσταση
εδώ με προβληματίζει. Με φοβίζει η παρουσία τόσο πολλών Αλβανών, αλλά κυρίως
το τι θα ζητήσουν σύντομα», μας λέει. Στην πόλη είναι πλέον συχνή η έπαρση της
αλβανικής σημαίας στην πλατεία. Οι Αλβανοί έχουν τις δικές τους συνοικίες,
κυκλοφορούν με τα χαρακτηριστικά άσπρα πλεκτά καπελάκια των μουσουλμάνων. Οι
Σλάβοι αποφεύγουν να περάσουν από τις συνοικίες αυτές, «καλού – κακού», μας
λέει ο Ζόραν, ένας 35χρονος καταστηματάρχης.

Παρόμοια η κατάσταση και στο Γκόστιβαρ, την πόλη των περίπου 70.000 κατοίκων,
στην οποία επίσης ισχύει η πληθυσμιακή κατανομή του Τέτοβο. Ο Γκόραν, ένας
Σλάβος κάτοικος, ταυτίζει, όταν τον ρωτάμε, τους φόβους του για την κατάσταση
με τα βιώματά του από τις διαδηλώσεις των αλβανοφώνων, πριν από τρία χρόνια.
Τότε ζητούσαν να τους αναγνωριστεί το δικαίωμα να αναρτούν την αλβανική σημαία
στο δημαρχείο. «Ήταν ένας μικρός πόλεμος. Μας τρομοκρατούσαν, δεν τολμούσαμε
να βγούμε από τα σπίτια μας. Αναρωτιέμαι τι θα γίνει αν αποφασίσουν να
ξεσηκωθούν τώρα, που αισθάνονται πιο ισχυροί, όχι μόνον επειδή είναι
περισσότεροι, αλλά και επειδή έχουν την υποστήριξη των Αμερικανών και του ΝΑΤΟ».

Στην ΠΓΔΜ, σύμφωνα με επίσημες στατιστικές, η αλβανική μειονότητα αποτελεί το
33% του πληθυσμού. Ωστόσο, τα μειονοτικά κόμματα και οργανώσεις ισχυρίζονται
ότι οι αρχές αποκρύπτουν την πραγματική αναλογία του 60-40%. Με την
εγκατάσταση, έστω και προσωρινή, των προσφύγων, το καθένα από τα παραπάνω
ποσοστά πρέπει να προσαυξηθεί τουλάχιστον κατά 10 μονάδες…

Οι φόβοι του σλαβικού πληθυσμού αφορούν κυρίως τρεις λόγους:

­ Εάν δεν αποδειχθεί και… τόσο προσωρινή η φιλοξενία των προσφύγων. Στη χώρα
κατοικούν ακόμη οι πρόσφυγες του βοσνιακού πολέμου…

­ Η ενθάρρυνση, λόγω της κατάστασης, των εξτρεμιστικών στοιχείων των
αλβανοφώνων που μπορούν να σπρώξουν τη χώρα στον πόλεμο ΝΑΤΟ – Γιουγκοσλαβίας.

Ήδη έχει αποδειχθεί ότι ο Απελευθερωτικός Στρατός του Κοσόβου απολαμβάνει
απόλυτης βοήθειας, καθώς κρύβει όπλα στη χώρα, στρατολογεί αντάρτες από αυτήν
και βρίσκει καταφύγιο στο έδαφός της, όταν τον καταδιώκει ο σερβικός στρατός.

­ Η πιθανή νέα κινητοποίηση για τα «μειονοτικά δικαιώματα» της αλβανόφωνης
κοινότητας, ειδικότερα δε από εξτρεμιστικά – εθνικιστικά στοιχεία. Τότε το
μυαλό όλων γυρνά στις προηγούμενες βίαιες κινητοποιήσεις τους για τη «Μάχη της
Σημαίας» και των δικαιωμάτων τους στην εκπαίδευση.

Σε ό,τι λοιπόν αφορά τα παραπάνω, το κυριότερο είναι ότι οι Αλβανοί των
Σκοπίων εξακολουθούν να έχουν αιτήματα και δηλώνουν «καταπιεσμένοι». Τα λόγια
του Γιουζούφ Μουσταφά, καθηγητή Αγγλικής Φιλολογίας στο «πανεπιστήμιο» του
Τέτοβο είναι ενδεικτικά: «Πιστεύω ότι οι “Μακεδόνες” δεν μας υπολογίζουν
καθόλου, δεν θέλουν να μας αναγνωρίσουν κανένα δικαίωμα. Εάν συνεχιστεί αυτή η
κατάσταση, πιστεύω ότι εδώ θα έχουμε έναν νέο Απελευθερωτικό Στρατό. Ο
πρόεδρος της νεολαίας του Σοσιαλιστικού Αλβανικού Κόμματος (PDP) Αλμπέρτ
Μουσλίου, μιλώντας στα «ΝΕΑ», δηλώνει ότι λόγω της κατάστασης του Κοσόβου, τα
αιτήματα της κοινότητας μπαίνουν για λίγο στο περιθώριο. «Αλλά θα συνεχίσουμε
τον αγώνα μας, όταν ο καιρός είναι πρόσφορος. Ζητούμε να αναγνωριστούμε από το
σύνταγμα όχι ως μειονότητα, αλλά ως συνιστώσα οντότητα της Δημοκρατίας.».

Ζητεί ακόμη την αναγνώριση του ιδιωτικού αλβανικού πανεπιστημίου του Τέτοβο.
«Με αγώνες καταφέραμε τη λειτουργία αλβανικών δημοτικών σχολείων και σχολείων
δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Έτσι θα συνεχίσουμε και για τα δικαιώματά μας στην
τριτοβάθμια εκπαίδευση», καταλήγει…

Και να φανταστεί κανείς ότι η διατύπωση αυτή ανήκει στον εκπρόσωπο του
(υποτίθεται) μετριοπαθούς αλβανικού κόμματος. Αυτό που θεωρείται ακραίο είναι
το Δημοκρατικό Κόμμα Αλβανών του Αρμπέν Τζαφέρι, το οποίο όμως, λόγω προφανώς
της συμμετοχής του στην κυβέρνηση, αποφεύγει προς το παρόν κάθε αναφορά σε
«ανθρώπινα δικαιώματα»…

Οι Σλάβοι

Στα αιτήματα αυτά καλέσαμε να απαντήσει τον Μάριαν Σβέτκοφσκι, αντιπρόεδρο της
νεολαίας του κόμματος του κυβερνητικού συνασπισμού ΒΜΡΟ. Οι δυο τους άλλωστε
είχαν συναντηθεί στις αντιμαχόμενες διαδηλώσεις του παρελθόντος. «Εμείς
διοργανώσαμε τις αντιδιαδηλώσεις, γιατί πιστεύαμε και πιστεύουμε ότι οι
αλβανόφωνοι με τις δικές τους δεν θέλησαν να θέσουν εκπαιδευτικά αιτήματα.
Θέλησαν, και πιθανόν να ξαναθελήσουν, να επιβάλουν τη γλώσσα τους εις βάρος
της δικής μας στην εκπαίδευση αρχικά και σε κάθε επίπεδο στη συνέχεια.», δηλώνει.

Η δημοσιογράφος σήμερα Τατιάνα Σβέτκοφσκα ήταν στην εποχή των διαδηλώσεων
πρόεδρος της Ένωσης Μαθητών και βασικό στέλεχος των οργανωτικών φορέων. «Οι
Αλβανοί απολαμβάνουν σήμερα στη χώρα μας κάθε μειονοτικού δικαιώματος. Το
πρόβλημά τους είναι όμως ότι ποτέ δεν βρίσκουν την κατάσταση ικανοποιητική.
Πάντα ζητούν κάτι περισσότερο», μας λέει.

Η ελληνική βοήθεια

Αυτοκινητοπομπή με 100 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας από την Ελλάδα έφτασε
χθες το μεσημέρι στην Πρίστινα, μετέδωσε ανταποκριτής του γαλλικού πρακτορείου.

Πρόκειται για την πρώτη αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας ξένης χώρας για τους
εκτοπισμένους στο εσωτερικό του Κοσσυφοπεδίου. Προχθές, η ελληνική οργάνωση
των Γιατρών Χωρίς Σύνορα παρέδωσε στο νοσοκομείο της Πρίστινα 42 τόνους
εξοπλισμό κα οκτώ τόνους φάρμακα.