Μεγάλα έργα στο εξωτερικό από τις κατασκευαστικές

Φράγματα στην Ιορδανία, υπόγεια γκαράζ στον Λίβανο, εμπορικά κέντρα στην
Οδησσό και οδικούς άξονες στην Αλβανία και τη Βουλγαρία κατασκευάζουν σήμερα
ελληνικές τεχνικές εταιρείες και, παράλληλα, αναδιατάσσουν τις δυνάμεις τους
για δυναμικότερη είσοδο στις ξένες αγορές

Θεοδώρα Ταμπακούλη, πρόεδρος Δ.Σ. της εταιρείας Θεμελιοδομή. Από τις ισχυρότερες κατασκευαστικές εταιρείες της Βόρειας Ελλάδας, η Θεμελιοδομή, αξιοποιώντας το συγκριτικό πλεονέκτημα της γειτνίασης, έχει σημαντική παρουσία στις βαλκανικές χώρες

Σε αναζήτηση στρατηγικών συμμάχων εντός και εκτός Ελλάδος βρίσκονται οι
τεχνικές εταιρείες της χώρας, προκειμένου να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική
τους θέση και να διεκδικήσουν με αξιώσεις μερίδιο από τη μεγάλη «πίτα» των
έργων ανοικοδομήσης στις χώρες της Βαλκανικής, της Ανατολικής Ευρώπης, αλλά
και της Μέσης Ανατολής. Ήδη, αρκετές απ’ αυτές όπως η Έδραση – Ψαλλίδας, η
ΑΕΓΕΚ, η Θεμελιοδομή, η ΕΤΑΝΕ, η Μηχανική, έχουν αναλάβει από μόνες τους ή
μέσω κοινοπρακτικών σχημάτων την κατασκευή δημόσιων ή ιδιωτικών έργων σε χώρες
όπως η Ρουμανία, η Ουκρανία, η Αλβανία, η Κροατία, η Ιορδανία, ο Λίβανος.

Μάλιστα, δύο από τις ελληνικές τεχνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο
εξωτερικό, η Έδραση και η Θεμελιοδομή, έχουν ιδρύσει θυγατρικές εταιρείες στον
Λίβανο και τη Ρουμανία, ενώ άλλες, όπως η ΕΤΑΝΕ στην Αλβανία, με μόνιμη
επιτόπια παρουσία, βρίσκονται σε διαρκή ετοιμότητα, για να διεκδικήσουν
συμμετοχή σε εκτελούμενα έργα του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα.

Πάντως, όπως εκτιμούν στελέχη του κατασκευαστικού κλάδου, παρά την επαρκή
τεχνογνωσία των ελληνικών τεχνικών εταιρειών, το μέσο επίπεδο του μεγέθους
τους δεν τους επιτρέπει να ανταγωνιστούν ισότιμα ξένους κατασκευαστικούς
κολοσσούς σε ό,τι αφορά την ανάληψη τουλάχιστον μεγάλων έργων.

Σήμερα, ο μέσος όρος του κύκλου εργασιών των ελληνικών κατασκευαστικών
εταιρειών κυμαίνεται μεταξύ 30 και 35 δισ. δρχ., ενώ μία μεσαίου μεγέθους
αντίστοιχη ευρωπαϊκή εταιρεία έχει κύκλο εργασιών από 60 έως 70 δισ. δρχ.
Ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον αντιμετωπίζουν οι ελληνικές εταιρείες στις
αγορές της Μέσης Ανατολής, όπου απέναντί τους βρίσκουν μεγάλες αμερικανικές
αλλά και ευρωπαϊκές εταιρείες, που λόγω του μεγέθους τους αλλά και των
διαπλοκών τους με εγχώρια πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα αποσπούν με άνεση
τη «μερίδα του λέοντος» στα μεγάλα δημόσια έργα. Ενδεικτική των δυσκολιών που
αντιμετωπίζουν οι ελληνικές εταιρείες στη διεκδίκηση μεγάλων δημόσιων έργων,
είναι η περίπτωση του Κουβέιτ, όπου πριν από μερικά χρόνια είχε προσελκύσει το
ενδιαφέρον ελληνικών τεχνικών εταιρειών.

Όπως δήλωσε στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος της ΓΕΚΑΤ, κ. Νίκος Κουμπάτης, στη
χώρα αυτή, όταν διερευνήσαμε τις δυνατότητες ανάληψης μεγάλων έργων, βρήκαμε
απέναντί μας τους Αμερικανούς, ενώ τα μικρά έργα τα παίρνουν οι εγχώριες
τεχνικές εταιρείες. Γίνεται λοιπόν σαφές, επισημαίνει ο κ. Κουμπάτης, ότι για
να μπορέσουμε να διεκδικήσουμε μεγάλα έργα, πρέπει να αυξήσουμε το μέγεθός μας
μέσα από συνεργασίες και στρατηγικές συμμαχίες.

Αντίθετα, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Έδραση, κ. Κων/νος
Ψαλλίδας, είναι περισσότερο αισιόδοξος για τις δυνατότητες των ελληνικών
κατασκευαστικών εταιρειών και δηλώνει ότι «σήμερα που το πεδίο δράσης των
επιτυχημένων ελληνικών τεχνικών εταιρειών περιλαμβάνει και τις αγορές του
εξωτερικού, η Έδραση είναι καθ’ όλα έτοιμη να ανταποκριθεί σε κάθε νέα διεθνή
πρόσκληση-πρόκληση. Η μόνη προϋπόθεση, επισημαίνει, είναι να αξιοποιήσουμε
κάθε μορφή συνεργασίας, απ’ όπου και αν προέρχεται, και σίγουρα θα κερδίσουμε
και το νέο στοίχημα: αυτό της διεθνοποιημένης αγοράς». Οι χώρες της Βαλκανικής
Χερσονήσου είναι μακροπρόθεσμα τουλάχιστον προνομιακός χώρος δραστηριοποίησης
για τις ελληνικές τεχνικές εταιρείες. Όπως τονίζει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» η πρόεδρος
του Δ.Σ. της Θεμελιοδομής κ. Θεοδώρα Ταμπακούλη, η έλλειψη υποδομής και η
χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση έργων για την προστασία του
περιβάλλοντος, προσφέρουν ευρύ πεδίο δράσης για κατασκευαστικές εταιρείες.

Οι εταιρείες και τα έργα

Κωνσταντίνος Ψαλλίδας, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Έδραση: «Η εταιρεία μας είναι καθ’ όλα έτοιμη να ανταποκριθεί σε κάθε νέα διεθνή πρόσκληση – πρόκληση. Η μόνη προϋπόθεση είναι να αξιοποιήσουμε κάθε μορφή συνεργασίας, απ’ όπου κι αν προέρχεται»

Η Θεμελιοδομή διαθέτοντας το συγκριτικό πλεονέκτημα της γειτνίασής της με τις
βαλκανικές χώρες, καθώς η έδρα της βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη, και ενισχυμένη
με την πρόσφατη στρατηγική συμμετοχή με ποσοστό 15,5% στο μετοχικό κεφάλαιο
του κ. Παύλου Ν. Βαρδινογιάννη, ίδρυσε το 1998 στη Ρουμανία τη θυγατρική Terom
Themeliodomi Svl.

Ήδη, η εταιρεία έχει υπογράψει σύμφωνο συνεργασίας με μία από τις μεγαλύτερες
εξειδικευμένες στα γεωτεχνικά έργα εταιρείες, και εξασφάλισε την κατασκευή των
πρώτων της έργων θεμελίωσης κτιρίων στο Βουκουρέστι. Παράλληλα, αυτή την
περίοδο διεκδικεί τη συμμετοχή της στα έργα βιολογικού καθαρισμού των πόλεων
Κωνστάντσα και Βραΐλα.

Πέρυσι, η Θεμελιοδομή ανέλαβε την κατασκευή, στην Αλβανία, μεγάλης οδικής
αρτηρίας συνολικού προϋπολογισμού 1,2 δισ. δρχ. Η Έδραση – Ψαλλίδας έχει
εισβάλλει από το 1995 στην αγορά των τεχνικών έργων του Λιβάνου, όπου μαζί με
τη λιβανέζικη τεχνική εταιρεία Forex ίδρυσε θυγατρική με την επωνυμία Edrafor.
Σήμερα, η εταιρεία αυτή εξοπλισμένη με έναν στόλο ειδικών μηχανημάτων αξίας
άνω των 2,5 εκατ. δολαρίων έχει αναλάβει, παραμερίζοντας ισχυρούς ξένους
ανταγωνιστές, σημαντικά έργα στην περιοχή, όπως αυτό της κατασκευής υπόγειων
γκαράζ στο κέντρο της Βηρυτού. Μια άλλη θυγατρική της Έδρασης
δραστηριοποιείται στην κυπριακή αγορά, ενώ παράλληλα λειτουργεί και ως
ορμητήριο διερεύνησης των αγορών της Μέσης Ανατολής.

Στην αγορά των Βαλκανίων, οι κινήσεις της Έδρασης είναι προσεκτικές και
προετοιμάζει την είσοδό της μέσω της εταιρείας Integration Hellenic
Construction, που ίδρυσε από κοινού με άλλες ελληνικές εταιρείες. Η Μηχανική
έχει κατασκευάσει στην Οδησσό της Ουκρανίας κτίριο καταστημάτων συνολικής
επιφάνειας 9.954 τ.μ., ενώ έχει ξεκινήσει την κατασκευή εμπορικού κέντρου
συνολικής επιφάνειας 29.215 τ.μ., το οποίο υπολογίζεται να ολοκληρωθεί το
2003. Η εταιρεία δέχεται ήδη προσφορές από ξένους οίκους και ντόπιους
επιχειρηματίες για πώληση διαμερισμάτων και καταστημάτων, αλλά περιμένει τη
σταθεροποίηση της πολιτικής και οικονομικής κατάστασης στη χώρα, με σκοπό να
μεγιστοποιήσει τα οφέλη. Στη Βουλγαρία η εταιρεία εξετάζει πρόταση για
ανέγερση σύγχρονης ξενοδοχειακής μονάδας, παράλληλα με την κατασκευή τριών
κτιριακών συγκροτημάτων για γραφεία. Η ΕΤΑΝΕ έχει μόνιμη παρουσία στην
Αλβανία, όπου από το 1993 έχει εκτελέσει έργα ύψους 5 εκατ. δολαρίων, ενώ σε
συνεργασία με την ΑΤΤΙΚΑΤ διεκδικεί στη Ρουμανία έργα ιδιωτικά και δημόσια
συνολικού προϋπολογισμού 15 εκατ. δολαρίων. Η ΑΕΓΕΚ έχει μόνιμη παρουσία στη
ρουμάνικη αγορά μέσω της θυγατρικής της Rom Construct με μετοχικό κεφάλαιο 1,8
εκατ. δολ. Και έχει ήδη ξεκινήσει την κατασκευή 17ωρόφου κτιρίου γραφείων
συνολικής επιφάνειας 25.462 τ.μ. και προϋπολογισμού 20 εκατ. δολαρίων. Επίσης,
τον περασμένο Ιανουάριο ανέλαβε επικεφαλής κοινοπραξίας την κατασκευή, στην
Ιορδανία, δύο φραγμάτων συνολικού προϋπολογισμού 30 δισ. δρχ.

Ο ΑΚΤΩΡ μπαίνει στη βουλγαρική αγορά διεκδικώντας από κοινού με την εταιρεία
ΑΒΑΞ έργα οδοποιίας.

Σημαντικές παρουσίες

Σημαντική είναι όμως και η παρουσία της ΓΕΝΕΡ στα Βαλκάνια.

Την περασμένη Πέμπτη, η εταιρεία υπέγραψε σύμβαση με την υπό ίδρυση νέα
Τράπεζα International Commercial Black Sea Bank (Albania), η οποία είναι
θυγατρική της Εμπορικής Τράπεζας για την αγορά χώρων στο πολυώροφο μέγαρο
«Tirana Tower», που κατασκευάζει η εταιρεία στο κέντρο των Τιράνων.

Οι εργασίες διαμόρφωσης των χώρων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις και τις ανάγκες
της Τράπεζας, θα εκτελεστούν από τη ΓΕΝΕΡ και προβλέπεται να παραδοθούν μέχρι
το τέλος του Ιουνίου 1999. Επίσης, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες αποπεράτωσης των
χώρων τραπεζικών συναλλαγών του νέου υποκαταστήματος της Alpha Τράπεζας
Πίστεως στα Τίρανα, ενώ έχει γίνει ήδη η μεταφορά και η εγκατάσταση του
προσωπικού και του εξοπλισμού στους νέους χώρους του ισογείου. Εντός του
προσεχούς δεκαπενταημέρου προγραμματίζεται η πλήρης αποπεράτωση και παράδοση
όλου του κτιρίου.

Η παρουσία της ΓΕΝΕΡ στα Βαλκάνια, όπως ανακοίνωσε η εταιρεία, παραμένει
ενεργός παρά τις αντίξοες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί. Ειδικότερα,
βρίσκεται σε εξέλιξη η επέκταση του δικτύου καρτοτηλεφώνων στη Srpska (Σερβκή
Δημοκρατίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης). Στο εταιρικό σχήμα που υλοποιεί την
επένδυση, μέτοχοι είναι η ΓΕΝΕΡ, η Hellascom (θυγατρική εταιρεία του ΟΤΕ) και
ο Τηλεπικοινωνιακός Οργανισμός της Δημοκρατίας (Telecom Srpska).

Παράλληλα, ενεργός παραμένει στη Σερβία η εταιρεία Ibis-Sys, στην οποία
συμμετέχει η εταιρεία G-Systems, θυγατρική της ΓΕΝΕΡ, για την προώθηση
προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, ενώ συνεχίζεται η επέκταση του ψηφιακού δικτύου
της γεωργιανής εταιρείας CGC στο Rustavi, στην οποία μέτοχοι είναι η ΓΕΝΕΡ, η
Hellascom και ο Όμιλος Tsakos Shipping.

Άλλες σημαντικές παρουσίες ελληνικών κατασκευαστικών εταιρειών στο εξωτερικό είναι:

* Η Αθηνά ΑΕΤΒ και ΤΕ κατασκευάζει στη Γεωργία το έργο «Λιμάνι Ποτι», στα
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τους «Οικισμούς» και στο Βουκουρέστι το κτίριο της
ελληνικής πρεσβείας.

* Η εταιρεία Σαραντόπουλος έχει αναλάβει και εκτελεί τα έργα: ανακατασκευή
Εξωτερικών Ιατρείων Στρατιωτικού Νοσοκομείου Τιράνων, ανακατασκευή οδικού
άξονα Μαμουράσι-Μιλότι στην Αλβανία, ανακατασκευή επίσης στην Αλβανία του
οδικού άξονα Quate-Thnae-Kufi, ανακατασκευή του αεροδρομίου Rinas των Τιράνων,
καθώς και ανακατασκευή του οδικού άξονα Σόφιας-Φιλιππούπολης στη Βουλγαρία.

* Με προσεκτικά βήματα δραστηριοποιούνται σε χώρες του εξωτερικού και η ΕΛΤΕΡ
ΑΤΕ. Η εταιρεία έχει αναλάβει την κατασκευή έργων διανομής φυσικού αερίου,
καυσίμων και δικτύων ύδρευσης σε βαλκανικές χώρες.

* Η Ζεύς ΑΤΕ του Ομίλου Ιωάννου και Παρασκευαΐδη δραστηριοποιείται έχει
σημαντική παρουσία στις χώρες, κυρίως, της Βόρειας Αφρικής.