Έμειναν οι πληγές

Το αεροσκάφος δεν μετέφερε λουλούδια και αρώματα, όπως αρχικά διατείνονταν οι
πολιτικοί της Ολλανδίας για να αποκρύψουν το γεγονός ότι το φορτίο του
αεροσκάφους της Ελ Αλ, που κατέπεσε στο Άμστερνταμ, περιείχε και το συστατικό
του τοξικού αερίου σαρίν. Επτά χρόνια αργότερα, η έρευνα της κοινοβουλευτικής
επιτροπής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το φορτίο αυτό συνδέεται άμεσα με τα
προβλήματα υγείας που προκλήθηκαν στους κατοίκους της περιοχής.

Αεροπορική τραγωδία. Επτά χρόνια μετά, η κάτοικοι του Μπίλμερ υποφέρουν ακόμα από τις συνέπειες που προκλήθηκαν από το αεροπορικό δυστύχημα

«Υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ των προβλημάτων υγείας και της τραγωδίας στο
Μπίλμερ» είναι το πόρισμα της έκθεσης της πενταμελούς επιτροπής του ολλανδικού
κοινοβουλίου, που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα.

Η έκθεση επικρίνει έντονα την ολλανδική κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο
χειρίστηκε την υπόθεση, αλλά και την ισραηλινή αεροπορική εταιρεία Ελ Αλ
επειδή δεν συνεργάστηκε με τους υπευθύνους των ερευνών για τα αίτια του δυστυχήματος.

Στις 4 Οκτωβρίου του 1992, Μπόινγκ 747 της Ελ Αλ συνετρίβη σε πολυκατοικία στο
φτωχό προάστιο του Άμστερνταμ Μπίλμερ, λίγο μετά την απογείωσή του,
σκοτώνοντας 43 άτομα. Ωστόσο, ο ακριβής αριθμός των θυμάτων μπορεί να μη γίνει
ποτέ γνωστός, καθώς πολλοί από τους κατοίκους της υποβαθμισμένης εκείνης
περιοχής ήταν λαθρομετανάστες.

Από τότε, εκατοντάδες άτομα, από τους κατοίκους της περιοχής μέχρι τα μέλη των
συνεργείων διάσωσης, αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας ­ από ναυτία και κόπωση,
μέχρι κατάθλιψη και νευρολογικές διαταραχές.

Η έκθεση, που αποτελείται από 2.000 σελίδες και χρειάστηκε έξι μήνες για να
συνταχθεί με την κατάθεση 80 αυτοπτών μαρτύρων, απαλλάσσει εντούτοις την Ελ Αλ
από την κατηγορία της πλαστογράφησης των εγγράφων που συνόδευαν το φορτίο του
αεροσκάφους της.

Τον περασμένο χρόνο, η ισραηλινή κυβέρνηση επιβεβαίωσε δημοσιεύματα του
ολλανδικού Τύπου ότι το αεροσκάφος μετέφερε τουλάχιστον 190 λίτρα της χημικής
ουσίας DMMP ­ η οποία χρησιμοποιείται ως συστατικό για την παρασκευή του
επικίνδυνου νευροπαραλυτικού αερίου σαρίν. Επέμενε, όμως, ότι η ουσία αυτή δεν
ήταν τοξική.

Η έκθεση, όμως, της ολλανδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής, αν και συμπεραίνει
ότι δεν υπάρχει λόγος να αμφισβητηθούν οι διαβεβαιώσεις της Ελ Αλ ότι το
φορτίο του αεροσκάφους δεν περιείχε τίποτα ύποπτο, επισημαίνει ότι οι φλόγες
που τύλιξαν το αεροπλάνο απελευθέρωσαν στην ατμόσφαιρα ένα κοκτέιλ χημικών
ουσιών. Μεταξύ των ουσιών αυτών που διέρρευσαν περιλαμβάνονται διοξείδιο του
θείου, διοξείδιο του άνθρακα, μέταλλα, αμίαντος και διοξίνες. Ενώ κατά την
έκρηξη πρέπει να διέρρευσε και μη εμπλουτισμένο ουράνιο.

Η κοινοβουλευτική επιτροπή κατηγορεί με την έκθεσή της για «κατά συρροήν
αμέλειες» πολλούς Ολλανδούς υπουργούς των κυβερνήσεων μετά το δυστύχημα.

Ο σημερινός ­ από το 1994 ­ πρωθυπουργός της χώρας, Βιμ Κοκ, δέχεται τα πυρά
από την επιτροπή, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «ενήργησε κατά τρόπο
ασυμβίβαστο με το αξίωμά του».

Αλλά και οι σημερινοί αντιπρόεδροι της Ολλανδίας Ελς Μπορστ και Ανμαρί
Γιορίστμα κατηγορούνται ότι «επανειλημμένως» μεταβίβασαν «λανθασμένες ή
ελλιπείς» πληροφορίες στο ολλανδικό κοινοβούλιο, με αποτέλεσμα η ενημέρωσή του
«πολύ συχνά» να γίνεται με καθυστέρηση.

Το σαρίν ανήκει στην κατηγορία των νευροπαραλυτικών αερίων, τα οποία
παρασκεύασαν Γερμανοί επιστήμονες κατά την δεκαετία του 1930, προετοιμάζοντας
το οπλοστάσιο που θα χρησιμοποιούσε ο Αδόλφος Χίτλερ εν όψει του Δευτέρου
Παγκοσμίου Πολέμου.

Αλλά και οι δύο υπερδυνάμεις ­ Ηνωμένες Πολιτείες και Σοβιετική Ένωση ­
συγκέντρωσαν τεράστια αποθέματα του τοξικού αερίου σαρίν κατά τη διάρκεια του
Ψυχρού Πολέμου και κυρίως κατά τις δεκαετίες του 1950 και 1960.

Το σαρίν είναι είκοσι φορές πιο θανατηφόρο από το κυάνιο. Έχει χαρακτηριστεί
ως η ατομική βόμβα του φτωχού, επειδή μία ελάχιστη ποσότητα μπορεί να σκοτώσει
μεγάλο αριθμό ατόμων. Μία σταγόνα, της οποίας το μέγεθος δεν ξεπερνά το κεφάλι
της καρφίτσας, αρκεί για να σκοτώσει έναν άνθρωπο, καταστρέφοντας το νευρικό
του σύστημα.

Το σαρίν είναι ένα χημικό όπλο το οποίο μπορεί να παρασκευαστεί μόνο σε ένα
εργαστήριο, αν και η παρασκευή του δεν απαιτεί περίπλοκο εξοπλισμό.

Αν και οι Γερμανοί δεν εξαπέλυσαν ποτέ το αέριο σαρίν κατά την διάρκεια του
Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το χρησιμοποίησαν οι Ιρακινοί κατά την δεκαετία
του 1980, τόσο στον πόλεμο με το Ιράν όσο και στην εκστρατεία τους κατά των Κούρδων.

Η ιαπωνική αίρεση Αούμ Σινρικίο χρησιμοποίησε επίσης το αέριο σαρίν, κατά την
επίθεσή της στον υπόγειο του Τόκιο, το 1995, με αποτέλεσμα δεκάδες νεκρούς και τραυματίες.