ΔΡΟΜΟΙ

… του Τζων Κέννεντυ αποτυπώθηκε πάνω στο φιλμ από ερασιτέχνες και αυτές οι
εικόνες έκαναν αμέσως τον γύρο του κόσμου μέσα από τα μεγάλα δίκτυα
τηλεόρασης. Έτσι, ήδη από το 1963, η τηλεόραση ήταν σε θέση να αποδείξει ότι
μπορούσε να ενημερώσει καλύτερα από τα άλλα ανταγωνιστικά της μέσα. Τηρουμένων
των αναλογιών, μπορούμε να πούμε ότι η υπόθεση Λιουίνσκι ήταν το ίδιο
καθοριστική, αυτή τη φορά για το Ίντερνετ. Γιατί μέσα από τους σκοτεινούς
διαδρόμους του διαδικτύου, η υπόθεση που συγκλόνισε την Αμερική είδε για πρώτη
φορά το φως της δημοσιότητας. Βγήκε στον αέρα μέσα από τις «ηλεκτρονικές
σελίδες» του Ματ Ντρατζ, ενός ιδιόρρυθμου Αμερικανού δημοσιογράφου που δεν
μπαίνει πάντα στον κόπο να επιβεβαιώσει τις ειδήσεις του. Ο Ντρατζ την «έδωσε»
αμέσως στο Ίντερνετ, την ώρα που το «Νιούσγουικ» χασομερούσε, προσπαθώντας να
επιβεβαιώσει τη φημολογούμενη σχέση του Αμερικανού προέδρου με την υπάλληλό
του. Αυτή η αμεσότητα είναι που σήμερα ανατρέπει τελείως την κατάσταση. Για
πρώτη φορά, η τηλεόραση μένει πίσω από ένα μέσο γρηγορότερο, γράφει ο
διευθυντής της «Μοντ Ντιπλοματίκ» Ιγνάσιο Ραμονέ στο βιβλίο του «Η τυραννία
των επικοινωνιών».

… της βιβλιοθήκης της Βαβέλ, όμως, καραδοκεί, ακριβώς όπως το είχε φανταστεί
ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες. Ακυβέρνητοι μέσα στην άγνοιά τους, οι επισκέπτες του
κυβερνοχώρου πνίγονται σ’ έναν ωκεανό από δυσανάγνωστες πληροφορίες που δεν
μπορούν ούτε να ιεραρχήσουν ούτε να επαληθεύσουν. Τίποτα δεν εγγυάται την
αλήθεια. Η φήμη αξίζει όσο και η πληροφορία, όπως απέδειξε η υπόθεση
Λιουίνσκι. Γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς το αληθινό από
το ψευδές. Η αλήθεια των σύγχρονων ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης μοιάζει να
στηρίζεται σε αυτή την απλή αρχή: επανάληψη ίσον απόδειξη. Τα μέσα
επαναλαμβάνουν το γεγονός και οι πολίτες είναι υποχρεωμένοι να το αποδεχτούν
ως αληθινό.

… η πληροφορία γίνεται το πέμπτο στοιχείο της ζωής (μαζί με τον αέρα, το
νερό, τη γη και τη φωτιά) και όπως τα άλλα τέσσερα είναι και αυτό το στοιχείο
μολυσμένο. Τόσο που δεν μπορεί να αποκαθαρθεί παρά μονάχα από μια «οικολογία
της πληροφορίας». Και οι δημοσιογράφοι; Γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτοι
στο σύνθετο τοπίο της ενημέρωσης. Μοιάζουν να ξεπερνιούνται από την πληθώρα
και την ταχύτητα των μέσων, θύματα της μαζικοποίησης του επαγγέλματος. Η
αφθονία της πληροφορίας οδηγεί ολοένα και περισσότερο στη δωρεάν διανομή της.
Αυτήν ακριβώς την ιδέα ενισχύει το Ίντερνετ. Θεωρητικά, καθένας μπορεί να
γίνει ένας δημοσιογράφος του κυβερνοχώρου, να στήσει τον δικό του φορέα
ενημέρωσης πλάι στο CNN.

… είναι το μέσον του στιγμιαίου. Μπορεί και προσπερνάει ταχύτατα τον χρήστη
πριν αυτός προλάβει να επαληθεύσει την πληροφορία. Οι πολίτες πρέπει να μάθουν
μόνοι τους να αποφεύγουν τις παγίδες. Στο κάτω-κάτω, αυτό έκαναν μέχρι τώρα,
από τότε που οι δημοκρατικές κατακτήσεις απελευθέρωσαν τις επικοινωνίες, λέει
ο Ραμονέ. Αυτό θα πρέπει να κάνουν πάντα για να αποφύγουν την τυραννία των επικοινωνιών.