Καβγάς Σκοπίων – ΟΗΕ για τους πρόσφυγες

ΣΚΟΠΙΑ

Χρειάστηκαν ασφυκτικές πιέσεις σε κορυφαίο επίπεδο για να επιτρέψουν οι
σκοπιανές αρχές την είσοδο στην ΠΓΔΜ περίπου 5.000 εξαθλιωμένων προσφύγων από
το Κόσοβο, η μετακίνηση των οποίων προς το μεγαλύτερο στρατόπεδο του ΟΗΕ
άρχισε χθες τις πρώτες πρωινές ώρες…

Οι σκηνές στον συνοριακό σταθμό του Λογιάνε, ήταν τραγικές. Το πολυτιμότερο
αγαθό γι’ αυτούς θα πρέπει να ήταν ένα κομμάτι νάιλον, αφού οι άμαχοι έμειναν
δύο βροχερές ημέρες στο ύπαιθρο, χωρίς τρόφιμα. Στοιβαγμένοι σε καρότσες από
τρακτέρ ή πεζοί, οι πρόσφυγες ­ κυρίως γυναικόπαιδα ­ εξαθλιωμένοι περνούσαν
τη συνοριακή γραμμή, αφού η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ «πείσθηκε» τελικά να τους
παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια…

Για πολλούς το περιστατικό αυτό δείχνει όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο η χώρα
αυτή αντιμετωπίζει τους πρόσφυγες, αλλά και το στίγμα τών από καιρό
διαταραγμένων σχέσεων μεταξύ της κυβέρνησης της ΠΓΔΜ και της Υπάτης Αρμοστείας
του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (UNHCR). Μόλις χθες η κυβέρνηση αρνήθηκε να
επιτρέψει στην Αρμοστεία να κατασκευάσει ακόμη δύο στρατόπεδα προσφύγων,
δυναμικότητας 20.000 ατόμων. Το αίτημα είχε διαβιβαστεί στις 19.4.99 με ειδική
επιστολή της γραμματέως του οργανισμού Σαντάκο Ογκάτα προς τον πρόεδρο της
χώρας Κίρο Γκλιγκόροφ. Σε αυτήν (που βρίσκεται στη διάθεση των «ΝΕΩΝ»), η κ.
Ογκάτα ζητούσε να αποκλειστεί κάθε μελλοντική πιθανότητα να κλείσουν πάλι τα
σύνορα για τους πρόσφυγες, αλλά και να επιτραπεί η κατασκευή τριών νέων
στρατοπέδων για 30.000 άτομα.

Προχθές η κυβέρνηση, σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές, αρνήθηκε το αίτημα της
Αρμοστείας να μεταφερθούν (για λόγους ασφαλείας) οι πρόσφυγες στο εσωτερικό
της χώρας. Επίσης προχθές η κυβέρνηση αρνήθηκε όχι μόνο να αποδεχθεί τους
πρόσφυγες που βρίσκονταν έξω από το Λογιάνε, αλλά ακόμη και την αποστολή σε
αυτούς από την Αρμοστεία υλικών πρώτης ανάγκης (αδιάβροχα, κουβέρτες, τρόφιμα
κ.λπ.), με αποτέλεσμα να την καταγγείλει επίσημα η ίδια η διευθύντρια Πάολα
Τζεντίνι. Η ίδια έχει πολλές φορές καταγγείλει ότι οι κρατικοί μηχανισμοί
καθυστερούν πολύ ή αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στα αναγκαία μέτρα ανακούφισης
των προσφύγων.

Η τραγωδία των προσφύγων γίνεται μπαλάκι…

Αντίθετα, η κυβέρνηση έχει πολλές φορές κατηγορήσει την Αρμοστεία για
καθυστέρηση στην αποστολή οικονομικής βοήθειας και υλικών, αντιτάσσοντας ότι η
ανακούφιση των προσφύγων ξεπερνά τις δυνατότητές της και είναι περισσότερο
έργο της άλλης πλευράς. Για τον λόγο αυτό πιέζει διαρκώς για τη μεταφορά
προσφύγων σε άλλες χώρες, αλλά και τη γενναία χρηματοδότησή της από διεθνείς
οργανισμούς. Η αίσθηση που δημιουργείται σε κάθε ανεξάρτητο παρατηρητή εδώ στα
Σκόπια, είναι ότι ο ιδιότυπος αυτός καυγάς ξεκινά από δύο παράγοντες: Τον
οικονομικό: Κυβερνητικές πηγές έλεγαν στα «ΝΕΑ» ότι προϋπήρχε συμφωνία για την
προμήθεια όλων (των αναγκαίων για την ανακούφιση των προσφύγων) αγαθών από την
ντόπια αγορά. Η Αρμοστεία όμως δεν την τήρησε και παρήγγειλε την προμήθειά
τους από άλλες χώρες, με αποτέλεσμα όχι απλώς να καθυστερήσει η διάθεσή τους
στους πρόσφυγες, αλλά και να χάσει η ΠΓΔΜ την ευκαιρία να έχει κάποια ελάχιστα
οικονομικά οφέλη. Το ίδιο συνέβη, σύμφωνα με την ίδια κυβερνητική πηγή και με
τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ, που εφοδιάζονται σχεδόν αποκλειστικά από τις χώρες
προέλευσής τους.

Τον πολιτικό: Η κοινή γνώμη και η κυβέρνηση θεωρούν ότι οι πρόσφυγες απειλούν
την υπόσταση της χώρας, άλλωστε δεν διάκεινται φιλικά προς στον αλβανικό
πληθυσμό. Ο μέσος Σκοπιανός πολίτης είναι περίπου βέβαιος για την επιδίωξη
«κάποιων» να πετύχουν εις βάρος του τη Μεγάλη Αλβανία. Και όχι άδικα, όταν
θυμάται τις διαδηλώσεις στο Τέτοβο με αίτημα την ελεύθερη έπαρση της αλβανικής
σημαίας στο δημαρχείο, την ίδρυση ανεξάρτητου πανεπιστημίου, τις εμπρηστικές
δηλώσεις, την αποδεδειγμένη δράση του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου με
την απόκρυψη όπλων και τη στρατολόγηση ανταρτών μέσα στη χώρα.

Η θέση τους λοιπόν φτάνει και στο σημείο άρνησης της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Οι περιπτώσεις του Λογιάνε και παλαιότερα του Μπλάτσε, όπου παρέμειναν επί
οκτώ ημέρες περίπου 20.000 πρόσφυγες σε άθλιες συνθήκες και εκτεθειμένοι στον
κακό καιρό, είναι αν μη τι άλλο χαρακτηριστικές.

Πολίτες εναντίον ΝΑΤΟ

Τη διοίκηση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ εδώ στα Σκόπια ανησυχεί πολύ η αυξανόμενη
επιθετικότητα εναντίον του από απλούς πολίτες, που σχετίζεται φυσικά με την
αρνητικά φορτισμένη κοινή γνώμη. Προχθές, άγνωστοι πετροβόλησαν γαλλικό
στρατιωτικό κομβόι τεσσάρων οχημάτων, στα οποία επέβαιναν οκτώ άνδρες στο
χωριό Κουτσεβίστε, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν ελαφρά δύο στρατιώτες.

Την κήρυξη της ΠΓΔΜ σε κατάσταση πολεμικής επαγρύπνησης, λόγω σημαντικού
εξωτερικού κινδύνου, ζήτησε χθες ο Κίρο Γκλιγκόροφ σε έκτακτη σύσκεψη
πολιτικών αρχηγών, την οποία ίδιος συγκάλεσε. Ο Γκλιγκόροφ στη σύσκεψη τόνισε
ότι οι πρόσφυγες αποσταθεροποιούν τη χώρα και ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να
επεκταθεί ο πόλεμος στα Βαλκάνια.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός Γκεοργκίεφσκι και οι πρόεδροι των κομμάτων Τοπουρκόφσκι
και Τζαφέρι δεν παρέστησαν στη σύσκεψη, ενώ, σε κοινή τους δήλωση, όλα τα
πολιτικά κόμματα της ΠΓΔΜ, διαφωνώντας ανοιχτά με τον Γκλιγκόροφ, τόνισαν ότι
δεν υπάρχει ανάγκη για τέτοια επαγρύπνηση.