ΔΡΟΜΟΙ

… όλες οι λέξεις πνίγονται στο αίμα. Γιατί ο μισθός μας πληρώνει για τα
όπλα, η ψήφος μας εκλέγει τους ηγέτες, οι ανάγκες μας γίνονται «εθνικό
συμφέρον», η ηθική μας γίνεται πρόφαση για φόνους. Μπορεί αυτός ο πόλεμος να
είναι δίκαιος σαν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ή άδικος σαν το Βιετνάμ, γράφει για
το Κοσσυφοπέδιο ο Μάικλ Βεντούρα στην «Ώστιν Κρόνικλ» του Τέξας. Μα ό,τι και
αν είναι από τα δύο, είμαστε υπεύθυνοι, και όσο μακριά και αν είμαστε απ’
αυτόν, μας αλλάζει σαν ανθρώπους. Δεν μπορώ να μην αγαπώ τη μάνα μου, τον
πατέρα μου, όσο και αν έχουν άδικο. Το ίδιο αισθάνεται και κάθε Σέρβος, κάθε
Κοσοβάρος, όσο και αν έχει άδικο.

… είναι μαρτυρίες. Αλλά μαρτυρίες για ποιον; Για την επόμενη γενιά που θα
κάνει πάλι τα ίδια; Πολλές φορές η «μαρτυρία» απλώς μεταμφιέζει την ενοχή. Όχι
την ενοχή από το άδικο μιας χώρας, ενός πολέμου. Τη βαθύτερη ενοχή, αυτή που
νιώθουμε όλοι, είτε είμαστε υπέρ είτε κατά του πολέμου. Την ενοχή ότι είναι
πάντα «ο δικός μας πόλεμος», γράφει ο Βεντούρα στην εφημερίδα του, μια ακόμη
αντιπολεμική φωνή μακριά από το «έγκυρο» δημοσιογραφικό κατεστημένο της
Ουάσιγκτον και της Νέας Υόρκης.

… μόνο με αυτές μπορώ να πω, μόνο με αυτές διαβάζω πως ένα στα πέντε παιδιά
στη χώρα μου ζει μέσα στη φτώχεια, πως δεκάδες χιλιάδες παιδιά είναι άστεγα,
πως δέκα εκατομμύρια από αυτά πέφτουν για ύπνο πεινασμένα, πως σαράντα τρία
εκατομμύρια άνθρωποι δεν μπορούν να πληρώσουν για ιατρική περίθαλψη, πως
εκατομμύρια ξένοι μετανάστες δουλεύουν με μεροκάματα πείνας για το
«αμερικανικό θαύμα», πως πουθενά αλλού στον κόσμο δεν υπάρχει τόση
εγκληματικότητα, πως ολοένα και περισσότεροι νέοι ρίχνονται στα ναρκωτικά για
να υποφέρουν την αφόρητη ύπαρξή τους, πως οι φυλακές και τα ψυχιατρεία
γεμίζουν, τόσο όσο σε καμιά άλλη κοινωνία στην ιστορία. Με απλές λέξεις
διαβάζω πως ξοδεύουμε 500 δισεκατομμύρια δολάρια για να προστατευτούμε από
τους «άλλους» και ωστόσο ξέρω πως είμαστε ανήμποροι να προστατευτούμε από τον
εαυτό μας.

… μιας έκρηξης, μου λέει ο αδελφός μου ο Βίνι. Πολλές εκρήξεις. Έκρηξη του
«Μπιγκ Μπανγκ», έκρηξη του ήλιου, εκρήξεις που όλες καταλήγουν σε εμάς. Γιατί
λοιπόν να μας ξαφνιάζει τόσο η συμπεριφορά μας; Πώς περιμένει κανείς να
φερθούν τα «παιδιά μιας έκρηξης»; Να κάνουν βόμβες, ατομικές βόμβες, πολέμους,
να ξανακάνουν όσα και οι γονείς τους. Όλα τα μόρια του ανθρώπου είναι
σχηματισμένα από εκρήξεις, από γενοκτονίες, εθνικές εκκαθαρίσεις. Το αίμα που
λεκιάζει τις λέξεις πνίγει τη ζωή μας. Ό,τι μπορεί να διασωθεί είναι πολύ
εύθραυστο. Μα και πολύ ισχυρό, ισχυρότερο απ’ την ακόρεστη ωμότητα που σαρώνει
τον ανθρώπινο πολιτισμό. Φτάνει να ξέρουμε κάθε φορά ποιο είναι το δικό μας
μερίδιο στη ντροπή.