Έκπληξη στην Τουρκία Δεύτερο κόμμα η ακροδεξιά

Η έκπληξη που πολλοί ψιθύριζαν, αλλά απεύχονταν, έγινε πραγματικότητα: με
καταμετρημένο το 41% των ψήφων, το ακροδεξιό κόμμα Εθνικιστικής Κίνησης (ΜΗΡ)
του Ντεβλέτ Μπαχτσελί ­ που δεν εκπροσωπείτο στην προηγούμενη Βουλή ­ έρχεται
δεύτερο κόμμα υπερδιπλασιάζοντας τις ψήφους του από τις προηγούμενες εκλογές,
παίρνοντας τώρα ποσοστό 17,5% (133 έδρες).

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Ένα από τα παιχνίδια του εκλογικού συστήματος είναι πως παρόλο που το κόμμα
του Μπουλέντ Ετζεβίτ παίρνει μεγαλύτερο ποσοστό ψήφων, υπάρχει περίπτωση το
νεοφασιστικό κόμμα να συγκεντρώσει μεγαλύτερο αριθμό βουλευτών, επειδή ήρθε
πρώτο σε περισσότερες εκλογικές περιφέρειες.

* Το Δημοκρατικό Αριστερό Κόμμα (DSP) του Μπουλέντ Ετζεβίτ έρχεται πρώτο, όπως
άλλωστε αναμενόταν, με ποσοστό 22,9% (136 έδρες). Στις ανατολικές όμως
επαρχίες, το ποσοστό του ήταν γύρω στα 12% και ερχόταν τέταρτο κόμμα. Αντίθετα
στην περιφέρεια, Μπαλικεσίρ και Μπολού, ήταν πρώτο κόμμα με 37%.

* Το Ισλαμικό Κόμμα (FP), που όλοι πίστευαν πως θα ήταν πρώτο στο νήμα,
τελικά, σύμφωνα με τα έως τώρα αποτελέσματα, έρχεται τρίτο με 15,8% (109 έδρες).

* Τέταρτο έρχεται το κόμμα της Μητέρας Πατρίδας (ΑΝΑΡ) του Μεσούτ Γιλμάζ, που
συγκεντρώνει 13,7% (87 έδρες).

* Το Κόμμα του Ορθού Δρόμου (DYP) της Τανσού Τσιλέρ έρχεται πέμπτο με 11,5%
(86 έδρες).

* Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό του πρώην υπουργού Εξωτερικών Ντενίζ Μπαϊκάλ (CHP)
δεν φαίνεται να μπορέσει τελικά να ξεπεράσει το φράγμα του 10%,
συγκεντρώνοντας 9,2%, όπως και το φιλοκουρδικό Λαϊκό Δημοκρατικό HADEP 4,17%
κάτι που δεν θα τους επιτρέψει να εκπροσωπηθούν στη νέα Βουλή. Η κατανομή των
εδρών θα αλλάξει σημαντικά στην περίπτωση που το κόμμα του Μπαϊκάλ κατορθώσει
να ξεπεράσει το όριο του 10%.

Στην επαρχία Λίτζε του Ντιγιάρμπακιρ, σύμφωνα με τον ανταποκριτή του
Ασοσιέιτεντ Πρες, οι δυνάμεις ασφαλείας υποχρέωναν τους ψηφοφόρους να ψηφίζουν
ανοικτά, με σκοπό να τους αποτρέψουν να ψηφίσουν το φιλοκουρδικό ψηφοδέλτιο.

Τους Δήμους Κωνσταντινούπολης και Άγκυρας παίρνουν οι υποψήφιοι των
Ισλαμιστών, τη Σμύρνη του Ετζεβίτ, τα Άδανα του Γιλμάζ και του Ντιγιάρμπακιρ ο
υποψήφιος του φιλοκουρδικού HADEP με 60,7%.

Μπουλέντ Ετζεβίτ. Κοιτάζει το ρολόι του, λίγο πριν ψηφίσει! Είναι η ώρα του;

Για πρώτη φορά στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας έγιναν χθες, ταυτόχρονα,
βουλευτικές και δημοτικές εκλογές. Το φινάλε τους, όμως, βάφτηκε με αίμα.

Οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας πυροβόλησαν και σκότωσαν τέσσερις ενόπλους,
πιθανώς μέλη του εκτός νόμου Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (ΡΚΚ) τα οποία,
σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή, επρόκειτο να
πραγματοποιήσουν επίθεση στην πόλη Γκεντς της ανατολικής επαρχίας Μπινγκόλ,
για να σαμποτάρουν τις διεξαγόμενες εκλογές.

Περίπου 37 εκατομμύρια Τούρκοι ψηφοφόροι άνω των 18 χρόνων πήγαν στις κάλπες
για να επιλέξουν κάποιο από τα 21 πολιτικά κόμματα.

Και δημοτικές

Ταυτόχρονα ψήφισαν και για την εκλογή των «μουχτάρς» ­ των κοινοτικών και
δημοτικών συμβούλων.

Λόγω των εκλογών και για να αποφευχθούν επεισόδια, χθες όλη την ημέρα
απαγορευόταν η πώληση οινοπνευματωδών ποτών.

Το τοπίο στην Τουρκία δεν αναμένεται να ξεκαθαρίσει από σήμερα, 19η Απριλίου,
αφού κανένα κόμμα δεν θα έχει αποκτήσει την απαιτούμενη αυτοδυναμία για τον
σχηματισμό κυβέρνησης.

Όταν τον Ιούλιο του 1998 το τουρκικό Κοινοβούλιο αποφάσισε να προκηρύξει
πρόωρες εκλογές για την 18η Απριλίου 1999, σταμάτησε ουσιαστικά κάθε
λειτουργία του. Η Τουρκία για μία ακόμα φορά γνώρισε μια μακρά προεκλογική
περίοδο εννέα μηνών.

Δεν είναι μόνον η λειτουργία του τουρκικού Κοινοβουλίου που είχε ατονήσει,
αλλά όλοι οι Τούρκοι σχολιαστές επισημαίνουν τα ζητήματα που έχουν συσσωρευτεί
σε όλους τους κλάδους της κυβερνητικής μηχανής.

Και μόλις ο προεκλογικός πυρετός περάσει με τη διεξαγωγή των εκλογών,
ακολουθεί η δίκη του Οτζαλάν, που έχει οριστεί για τις 30 Απριλίου ­ κατ’ αρχήν.

Όπως γράφει ο σχολιαστής της «Μιλιέτ» Σαμί Κοέν, «τα σημαντικά ζητήματα
εξωτερικής πολιτικής έχουν εγκαταλειφθεί λόγω της μακράς προεκλογικής περιόδου».

Και όπως επισημαίνει ο καθηγητής Χουσεΐν Μπαγκτζί του τμήματος Διεθνών Σχέσεων
στο Τεχνικό Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής (METU), «τα περισσότερα προβλήματα που
θα βρει στους φακέλους η νέα κυβέρνηση είναι χρονίζοντα, που έχουν συσσωρευτεί
από το παρελθόν».

Σύμφωνα με ανάλυσή του, τα προβλήματα πρώτης προτεραιότητας της τουρκικής
εξωτερικής πολιτικής είναι έξι:

1 Το πρόβλημα του Κοσσυφοπεδίου και των βομβαρδισμών της Γιουγκοσλαβίας.

2 Η δίκη Οτζαλάν και η θέση που έχει τηρήσει έως τώρα η τουρκική
κυβέρνηση, πως «δεν αναμειγνύεται σε θέματα δικαστικής εξουσίας», παρά τις
διεθνείς επικρίσεις που δέχεται για την ύπαρξη στρατοδίκη στο δικαστήριο
Κρατικής Ασφάλειας. Αλλά η υπόθεση Οτζαλάν, εκτός από τις δυσμενείς επιπτώσεις
που είχε στις ήδη ταραγμένες σχέσεις με την Ελλάδα, τραυμάτισε τις σχέσεις της
Τουρκίας με την Ιταλία και τη Ρωσία.

3 Περιμένει η Άγκυρα να διαπιστώσει αν η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάσει
μία περισσότερο θετική προσέγγιση στη Διάσκεψη Κορυφής στην Κολωνία ώστε να
αποφασίσει αν θα επανδραστηριοποιήσει τον διάλογο με την Κοινότητα.

4 Το Κυπριακό, όπου ωστόσο δεν αναμένονται εντυπωσιακά βήματα.

Η ένταση στις σχέσεις με την Ελλάδα αναμένεται να συνεχιστεί, αφού δεν
υπάρχουν ενδείξεις οποιασδήποτε εκτόνωσης. Εκκρεμούν οι διαφορές μεταξύ άλλων
του εναέριου χώρου στο Αιγαίο και η υποστήριξη του ΡΚΚ από την Ελλάδα.

5 Η πρόσφατη επίσκεψη του ειδικού συμβούλου του προέδρου των ΗΠΑ,
πρεσβευτή Ρίτσαρντ Μόρνινγκσταρ, έδειξε τον δρόμο για ένα μεγάλης σημασίας
ζήτημα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Τη δραστηριοποίησή της στις επαφές
της με τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες της λεκάνης της Κασπίας.

6 Οι σχέσεις της Τουρκίας, τέλος, με τις χώρες της Μέσης Ανατολής
παρουσιάζουν στασιμότητα