Φωτοχημικό νέφος απειλεί και την Ελλάδα

Ένας νέος εφιάλτης απειλεί πλέον τη Γιουγκοσλαβία και όλα τα Βαλκάνια. Οι
συνεχείς, χθες τα ξημερώματα, βομβαρδισμοί ­ για έβδομη μέρα ­ των ΝΑΤΟϊκών
αεροπλάνων κατά των εργοστασίων πετροχημικών και τεχνητών αζωτούχων λιπασμάτων
στο Πάντσεβο, δώδεκα χιλιόμετρα από το Βελιγράδι, άνοιξαν τους ασκούς του Αιόλου…

Και εάν επαληθευθούν οι προβλέψεις του επιστημονικού επιτελείου του μεγάλου
πετροχημικού εργοστασίου, τις οποίες έκαναν μπροστά στις κάμερες
ραδιοτηλεοπτικών συνεργείων από όλον τον κόσμο, ο εφιάλτης αυτός μπορεί να
φτάσει, λόγω των πνεόντων ανέμων, όπως είπαν, στην Ελλάδα, τη Ρουμανία, την
Ουγγαρία και τη Βοσνία.

Ο διευθυντής του εργοστασίου, το οποίο είχαν κλείσει οι Γιουγκοσλάβοι με την
αρχή του πολέμου, Μίρλαν Τζίντο και οι συνεργάτες του, ένας γιατρός κι ένας
περιβαλλοντολόγος, αφού περιήγησαν τους δημοσιογράφους και στα δύο
βομβαρδισμένα εργοστάσια, είπαν ότι το σοβαρότερο πρόβλημα είναι οι
εγκαταστάσεις αμμωνίας. «Είναι αποθηκευμένοι εδώ», υποστήριξε ο κ. Τζίντο,
«20.000 τόνοι αμμωνίας».

Και μίλησαν για φωτοχημικό νέφος, αλλά και για επιδράσεις στον άνθρωπο που
μπορεί να φτάσουν σε καρκίνους και τερατογενέσεις.

«Φοβόμαστε», είπαν, ότι «αυτό το νέφος που πάει λόγω των ανέμων προς την
Ελλάδα θα έχει επιδράσεις για τα επόμενα 15 χρόνια».

Το θέμα αυτό ­ της απειλής μόλυνσης του περιβάλλοντος των Βαλκανίων ­ θα
εξετασθεί σήμερα σε σειρά κυβερνητικών συσκέψεων με την συμμετοχή ειδικών
επιστημόνων στη γιουγκοσλαβική πρωτεύουσα.

Το πρόβλημα μπορεί να αγκαλιάσει και το Νόβισαντ, την τρίτη πόλη της
Γιουγκοσλαβίας, όπου οι βομβαρδισμοί απειλούν και το εκεί πετροχημικό
εργοστάσιο, ενώ κυβερνητικοί παράγοντες κάνουν πλέον λόγο για κινδύνους που
υπάρχουν στις παραδουνάβιες περιοχές.

Εγκαταλείπουν

Το θέμα είχε προκύψει και προ ημερών, σε προηγούμενους βομβαρδισμούς. Αλλά οι
βομβαρδισμοί χθες τα ξημερώματα προκάλεσαν τόσο ανεπανόρθωτες ζημιές που για
πολλές ώρες το Κέντρο Τύπου του στρατού δεν αποφάσιζε να βάλει ­ για να τους
προστατέψει ­ πούλμαν για τους δημοσιογράφους να πάνε στο Πάντσεβο, 12 μόλις
χιλιόμετρα από το κέντρο του Βελιγραδίου, το οποίο οι κάτοικοί του αρχίζουν να εγκαταλείπουν.

Επιστήμονες της γιουγκοσλαβικής πρωτεύουσας έσπευσαν από νωρίς χθες το πρωί
στα ραδιοτηλεοπτικά δίκτυα να ενημερώσουν τον κόσμο πώς να αντιδράσει. Μίλησαν
για το αντίδοτο της σόδας και του νερού, κατά του νέφους που δημιουργήθηκε και
πρόσθεταν ότι αν ο πληθυσμός αισθανθεί ­ από το άζωτο και την αμμωνία ­ σοβαρά
προβλήματα στα μάτια, καλύτερα θα ήταν να πάει στα νοσοκομεία.

Με μάσκες

Έκαναν λόγο ακόμη και για αντιασφυξιογόνες μάσκες που πρέπει να
χρησιμοποιήσουν όσοι επισκεφθούν τις δύο περιοχές των πετροχημικών, το
Πάντσεβο και το Νόβισαντ, 80 χιλιόμετρα βορείως του Βελιγραδίου, ενώ ακόμα και
η τραγική είδηση ότι ένα 3ρονο κοριτσάκι σκοτώθηκε από τους βομβαρδισμούς σε
οικισμό της Μπατάνιστα πέρασε σε δεύτερη μοίρα.

Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ της Γιουγκοσλαβίας Γιάνκος Ζελένονιτς σε δηλώσεις του
προσπάθησε κι αυτός ­ για να μη δημιουργηθεί πανικός στον πληθυσμό ­ να ρίξει
τους τόνους, λέγοντας ότι θα υπάρξει μεγάλο πρόβλημα οικολογικής καταστροφής
μόνο αν συνεχισθεί η ιστορία των βομβαρδισμών.

«Κι αυτό γιατί», όπως εξήγησε, «πολλές βιομηχανίες βρίσκονται πάνω στον
Δούναβη και υπάρχουν κίνδυνοι, παρά το ότι έχουμε συστήσει ομάδες ασφαλείας».
Ωστόσο, ο υπουργός έκανε λόγο για φοβερή καταστροφή που έχει ήδη προκληθεί και
τόνισε ότι υπάρχουν μεγάλες συνέπειες στην πανίδα και στη χλωρίδα, με κίνδυνο
περισσότερο για τον κόσμο που ζει στο προάστιο αυτό.

«Είναι ένα θέμα που χρειάζεται μελέτη και έρευνα, θα έλεγα, μαζί και με ξένους
επιστήμονες. Δεν σας το λέω, για να… προβοκάρουμε τους βομβαρδισμούς του
ΝΑΤΟ», λέει ο χημικός Ντράγκαν Κάροτιτς.

«Αλλά, επιτέλους, άνθρωποι είμαστε, στον 21ο αιώνα πάμε. Δεν μπορεί να λένε
στο ΝΑΤΟ ότι βομβαρδίζουν χειρουργικά στρατιωτικές εγκαταστάσεις και να
εκθέτουν τελικώς σε κίνδυνο την υγεία για εκατομμύρια ανθρώπους στη
Γιουγκοσλαβία και στα Βαλκάνια»…

Έτσι, τις γιορτές του Σαββάτου ­ με τον μαζικό γάμο πολλών ζευγαριών σε
εκκλησία και στο δημαρχείο του Βελιγραδίου, και τον χορό τους στη συνέχεια ­
διαδέχθηκαν χθες οι ανησυχίες για μεγάλη οικολογική καταστροφή, χωρίς όμως και
πάλι να λείψει το ακατάβλητο χιούμορ των Γιουγκοσλάβων.

Άνετοι

Βεβαίως, πολλοί παράγοντες της γιουγκοσλαβικής πολιτικής ζωής, για να μη
δημιουργηθεί πανικός στον πληθυσμό, που συνεχίζει να κυκλοφορεί με άνεση στους
δρόμους ακόμη και την ώρα των συναγερμών, διαβεβαίωναν ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος.

Ο δήμαρχος της πόλης Πάντσεβο κ. Μίκοβιτς δήλωσε, πάντως, ότι «παρά τις
προκληθείσες ζημιές στις εγκαταστάσεις για την παραγωγή αμμωνίας, δεν θα
υπάρξει άμεσο πρόβλημα για τους κατοίκους».

Ωστόσο, το κέντρο ενημέρωσης του Πάντσεβο προέτρεπε χθες τους κατοίκους να μη
βγαίνουν από τα σπίτια τους και να χρησιμοποιούν τα βασικά μέσα για την
προστασία τους (δηλαδή βρεγμένα μαντίλια εμποτισμένα στη σόδα, που θα τα
τοποθετούσαν στο στόμα και στη μύτη).

Στο Νόβισαντ

Στο Νόβισαντ, όπου τα διυλιστήρια χτυπήθηκαν από 4 ΝΑΤΟϊκούς πυραύλους,
ειδικοί επιστήμονες δήλωναν χθες ότι ο πυκνός καπνός που κάλυψε την περιοχή
δεν περιείχε δηλητηριώδη αέρια και επομένως δεν ήταν επικίνδυνος.

Κατά τα άλλα, το χθεσινό ξημέρωμα ­ ο καιρός είχε ανοίξει ­ ήταν και πάλι…
φορτωμένο με βόμβες και πυραύλους. Το όμορφο προάστιο Ρακοβίτσα ξαναχτυπήθηκε.
Ήταν η έβδομη φορά που βομβαρδίστηκε… Ο λόφος Στραζεβίτσα χτυπήθηκε από δύο
πυραύλους, οι οποίοι και προκάλεσαν ζημιές στα γύρω σπίτια.

Την περισσότερη ώρα όμως «έφαγαν» οι βομβαρδισμοί στο αεροδρόμιο της Πρίστινα
όπου έπεσαν 25 πύραυλοι, ενώ στις περιοχές Ουζίτσε, Σρέμσκα, Μιτροβίτσα και
Βάλιεβο το «πανηγύρι» τέλειωσε πολύ νωρίτερα.

Μαραθώνιος ειρήνης

Χθες, πάντως, χιλιάδες Γιουγκοσλάβοι που είχαν ξεκουραστεί από τον μαραθώνιο
στον οποίο έτρεξαν… υπό βροχή το Σάββατο αναζητούσαν στο Κέντρο Τύπου του
στρατού στοιχεία για τις απώλειες των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων.

Την «καλή», γι’ αυτούς, είδηση είχε φέρει ο αρχηγός του Γ’ Σώματος Στρατού της
Γιουγκοσλαβίας Νεμπόιτσα Πάβκοβιτς σε συνέντευξη που έδωσε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στην περιοχή της Πρίστινα «οι
Γιουγκοσλάβοι κατέρριψαν 16 ΝΑΤΟϊκά αεροπλάνα, 5 ελικόπτερα, 4 μη επανδρωμένα
αεροπλάνα και 45 πυραύλους».

Μετακίνηση στρατευμάτων

Το σημαντικότερο, όμως, των δηλώσεών του, όπως εξηγούσε στρατιωτική πηγή,
είναι ότι ανακοίνωσε πως στην περιοχή της Πρίστινα έχουν αναπτυχθεί
μετακινούμενες συνεχώς στρατιωτικές μονάδες 150.000 ανδρών για να
αντιμετωπίσουν πιθανή εισβολή ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων.

«Εάν μία στις τρεις σφαίρες φτάσει τον στόχο της, τότε οι ΝΑΤΟϊκοί εισβολείς
θα πληρώσουν ακριβά το τίμημα γι’ αυτή τους απρόκλητη επίθεση», σχολίασε ο
Γιουγκοσλάβος στρατηγός και πρόσθεσε:

«Πλανώνται αν πιστεύουν ότι θα συναντήσουν άλλη υποδοχή από τις σφαίρες μας.
Κι εμείς δεν έχουμε καμία φιλοδοξία να το παίξουμε νικητές ούτε λέμε ότι θα
νικήσουμε το ΝΑΤΟ. Απλώς θα υπερασπίσουμε τη χώρα μας με τον τρόπο που μόνο
εμείς ξέρουμε ­ και έχουμε αποδείξει ότι ξέρουμε…».

Χθες το απόγευμα, στο Βελιγράδι, όπου παρά τον κίνδυνο από τα αέρια των
βομβαρδισμένων εργοστασίων ο κόσμος είχε και πάλι ξεχυθεί στους δρόμους
απολαμβάνοντας τον ήλιο που φιγουράριζε ανάμεσα σε μεγάλα σύννεφα, υπήρχε
έντονος προβληματισμός και για ένα άλλο θέμα.

Στην παγκόσμια κοινοβουλευτική συνέλευση, οι εργασίες της οποίας έληξαν το
Σάββατο το βράδυ στις Βρυξέλλες, δεν ετέθη τελικώς το θέμα της κρίσης της
Γιουγκοσλαβίας, παρά το ότι η κυπριακή πλευρά ­ ειδική μελέτη στο θέμα είχε
κάνει ο βουλευτής και πρώην υπουργός Ανδρέας Φιλίππου ­ το ζήτησε και η ρωσική
αντιπροσωπεία το ενέγραψε.

Στην ψηφοφορία όμως που έγινε, η πρόταση αυτή ψηφίσθηκε από 400, σε σύνολο
1.000 βουλευτών από όλον τον κόσμο. Και αυτό προκάλεσε απογοήτευση στο
Βελιγράδι που έχει πλέον να αντιμετωπίσει την πιο επικίνδυνη τακτική του ΝΑΤΟ.
Κι αυτή αφορά την παράταση πλέον των βομβαρδισμών, ακόμη και μέχρι τον Ιούνιο,
όπως πιστεύουν οι στρατιωτικοί της Γιουγκοσλαβίας.

«Θέλουν οι ΝΑΤΟϊκοί όχι απλώς να καταστρέψουν εγκαταστάσεις πάσης φύσεως,
αδιαφορώντας για τα θύματα που προκαλούν», σημειώνει ο σύμβουλος του υπουργού
Εξωτερικών Ράντε Ντρόμπατς, «αλλά επιδιώκουν με την παράταση των βομβαρδισμών
να ρίξουν το ηθικό του κόσμου. Όμως έχω την αίσθηση ότι είναι δύσκολο να το
πετύχουν. Κάθε μέρα στρέφουν τη διεθνή κοινή γνώμη εναντίον τους. Και αυτό
είναι κακό γι’ αυτούς, ίσως πολύ χειρότερο από το να έχαναν στρατιωτικά».