«Μάννα» για τους πεινασμένους

Χρειάστηκαν περίπου δέκα «αναγνωριστικά» λεπτά. Το πούλμαν που είχε
σταθμεύσει στη στροφή της Σταδίου με την πλατεία Ομονοίας ήταν εκεί από τις
9.30 το βράδυ. Οι πιο θαρραλέοι βγήκαν γρήγορα από το «καβούκι» τους,
πλησίασαν και έκαναν 1-2 γύρους γύρω από το πούλμαν που είχε «καβαλήσει» το
πεζοδρόμιο. Πεδίο ελεύθερο…

Οι «Άθλιοι». Ακουμπισμένος στην κινητή μονάδα σίτισης του δήμου, προσπαθεί να χορτάσει την πείνα του. Άλλο ένα βράδυ άστεγος και μόνος στην Αθήνα…

Σχεδόν αμέσως ­ σαν να ήταν συνεννοημένοι ­ ξεπροβάλλουν από όλες τις πλευρές
της πλατείας οι «Ομονοιακοί». Έτσι συνηθίζουν να αποκαλούν οι εργαζόμενοι στην
περιοχή τους αστέγους, τους χρήστες, τους πρόσφυγες, τους αλκοολικούς που η
μοίρα ένωσε κάτω από την ίδια «στέγη», την πλατεία Ομονοίας. Είναι άνδρες και
γυναίκες ­ οι περισσότεροι όχι πάνω από 40. Τα πρόσωπά τους, όμως, μοιάζουν
κουρασμένα, τα βλέφαρα αρκετών μοιάζουν έτοιμα να κλείσουν. Τι να ‘ναι αυτό το
«πράγμα» που τους χάλασε την ηρεμία;

Οι περισσότεροι φτάνουν στο πούλμαν με δυσκολία ­ η κατάσταση στην οποία
βρίσκονται δεν τους δίνει μεγάλα περιθώρια για ασφαλές βάδισμα ανάμεσα στα
διερχόμενα οχήματα. «Τσάμπα είναι αυτά;», ρωτάει ένας νεαρός τους υπαλλήλους
του Δήμου Αθηναίων που κρατούν σάντουιτς και χυμούς στα χέρια. Η διανομή έχει
μόλις ξεκινήσει…

Πρόκειται για την πρώτη κινητή μονάδα σίτισης του Δήμου Αθηναίων ­ δωρεά του
Ιδρύματος Σταύρου Σ. Νιάρχου ­ που έπιασε δουλειά το βράδυ της Ανάστασης. Οι
υπάλληλοι υπολογίζουν ότι περίπου 600 άνθρωποι θα μπορούν να καλύπτουν τις
ανάγκες τους για τροφή κάθε βράδυ με τον τρόπο αυτό.

Και δεύτερο

Τα σάντουιτς προχθές το βράδυ, πάντως, έφυγαν μέσα σε μία ώρα.

Κάποιοι ζητούσαν και δεύτερο «γιατί έχουμε να φάμε δύο μέρες». Στην αρχή οι
υπάλληλοι τους έδιναν, όμως ήταν τέτοια η ζήτηση που αργότερα βρέθηκαν στη
δύσκολη θέση να τους δίνουν μόνο ένα.

«Είναι οι “Άθλιοι” της Αθήνας, για τους οποίους κανείς δεν δίνει σημασία»,
λέει ο αντιδήμαρχος Αθηναίων Γιάννης Πιερρουτσάκος. «Στόχος μας είναι να τους
βοηθήσουμε να κρατηθούν στη ζωή. Αν το κράτος βάλει μια μονάδα ακριβώς δίπλα
στο δικό μας πούλμαν, είναι σίγουρο ότι κάποιοι από τους ανθρώπους αυτούς θα σωθούν.

Με κάποιους από αυτούς είμαστε φίλοι, έχει ήδη αναπτυχθεί σχέση εμπιστοσύνης
και πρέπει αυτό το πράγμα να το εκμεταλλευθούμε. Για σκεφθείτε μια ομάδα με
ψυχολόγους εδώ δίπλα πόσους θα έσωζε…».

Την ώρα που μιλάει, η ουρά έχει αυξηθεί. Είναι περίεργο, αλλά το πρόσωπο
αρκετών από αυτούς που περιμένουν για ένα σάντουιτς και ένα χυμό, μόλις
περάσουν τα… σύνορα μεταμορφώνεται, γίνεται πιο χαμογελαστό.

«Θα είσαστε κάθε βράδυ εδώ; Τί ώρα;», ρωτάει μια κοπέλα που μοιάζει να έχει
μείνει άγρυπνη για μέρες. Για να μονολογήσει αμέσως μετά: «Τι σημασία έχει;
Αφού, έτσι κι αλλιώς, όλη την ώρα εδώ είμαι».

Ένας ζητάει επίμονα και άλλο χυμό. «Ξέρεις γιατί γίνεται αυτό;», εξηγεί ο κ.
Πιερρουτσάκος που είναι γιατρός. «Έχουν πάρει ναρκωτικά και διψάνε. Θέλουν
κάτι υγρό και γλυκό για να ανακουφιστούν. Γι’ αυτό ζητούν επίμονα χυμό».

Η ώρα περνάει. Η κινητή μονάδα δεν θα πάει αλλού, οι «Ομονοιακοί» πεινούσαν
πολύ. Με το σάντουιτς και το χυμό στο χέρι θα πάρουν τον δρόμο της επιστροφής.
Για το «σπίτι» τους, που είναι ακριβώς κάτω από την πλατεία…

Τη λένε Λίζα και είναι 32 χρόνων. Τρώει το σάντουιτς, που μόλις έχει πάρει στα
χέρια της, αργά. Και μιλάει αργά. Αποφεύγοντας να κοιτάξει τον συνομιλητή της
στα μάτια. Ίσως γιατί δεν έχει εμπιστοσύνη πλέον σε κανέναν… Μεγάλωσε στη
Φρανκφούρτη και πριν από ενάμιση χρόνο ήρθε στην Ελλάδα. Ήταν το όνειρό της να
επιστρέψει κάποτε στην πατρίδα. Ένα όνειρο, όμως, που έγινε εφιάλτης.

Μένει στην Ομόνοια. Μαζί με όλους τους υπόλοιπους που βγήκαν ξαφνικά το βράδυ
στον… έξω κόσμο για να φάνε κάτι από την κινητή μονάδα του δήμου. Δεν θέλει
να έχει επαφή, όμως, με τους άλλους ­ οι Ιρανοί που την πλησιάζουν εκεί στη
στροφή της Σταδίου με την Ομόνοια για να πουν μια κουβέντα μαζί της συναντούν
το παγωμένο βλέμμα της.

Μοιάζει πολύ κουρασμένη, ίσως να είναι υπό την επήρεια ναρκωτικών. Κανείς δεν
θα μάθει για ποιο λόγο έφτασε σε αυτό το σημείο. Να αισθάνεται, δηλαδή, ότι το
σάντουιτς που κρατάει στα χέρια είναι «μάννα εξ ουρανού»…

Στην Ομόνοια. Η διανομή σάντουιτς και χυμών έχει μόλις ξεκινήσει

Το δρομολόγιο της κινητής μονάδας του Δήμου Αθηναίων ξεκινάει περίπου στις 9
το βράδυ από την πλατεία Κουμουνδούρου. Επόμενοι σταθμοί είναι τα ξενοδοχεία
«Κάπρι» και «Ορφέας» που φιλοξενούν τους αστέγους του Ιδρύματος του Δήμου
Αθηναίων. Και κατάληξη, γύρω στις 10.30 το βράδυ, η πλατεία Ομονοίας.

Ο αντιδήμαρχος Αθηναίων Γιάννης Πιερρουτσάκος λέει ότι η μονάδα θα σταματάει
και σε άλλες περιοχές της Αθήνας, στις πλατείες Αττικής, Βάθης και Αμερικής
και στη Βαρβάκειο Αγορά, προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες όσο το δυνατόν
περισσότερων αστέγων.

Το πούλμαν που στεγάζει τη μονάδα ήταν αχρησιμοποίητο για 17 χρόνια.
Διαμορφώθηκε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχουν δυνατότητες αποθήκευσης των
τροφίμων και μετατροπής του οχήματος σε καντίνα. «Είναι το μοναδικό στην
Ευρώπη που λειτουργεί για τον σκοπό αυτό», λέει ο κ. Πιερρουτσάκος. «Αυτό που
επιδιώκουμε τώρα είναι να συνεργαστούμε με κρουαζιερόπλοια, ξενοδοχεία και
νυκτερινά κέντρα, που, ούτως ή άλλως, έχουν φαΐ που περισσεύει. Αντί να
πετιέται αυτό το φαΐ, θα μπορούσε να δίνεται σε αυτούς τους ανθρώπους».