Οι Τούρκοι δεν βλέπουν αυτοδύναμη κυβέρνηση

Έξι ημέρες πριν από την εκλογική αναμέτρηση στην Τουρκία όλοι είναι σίγουροι
για ένα πράγμα: οι κάλπες δεν πρόκειται να αναδείξουν μονοκομματική κυβέρνηση.
Κανένα από τα κόμματα δεν αναμένεται να κατορθώσει να κερδίσει αυτοδυναμία. Το
παράδοξο δε είναι πως όλοι το παραδέχονται, όχι μόνο στις τηλεοπτικές
συνεντεύξεις τους, αλλά και από τα μπαλκόνια. Ενώ έχουν απαγορευτεί οι δημοσκοπήσεις.

ΑΓΚΥΡΑ

Οι Τούρκοι πολιτικοί αναλυτές εύχονται να γίνει δυνατό να σχηματιστεί
κυβέρνηση από δύο κόμματα, επειδή στην αντίθετη περίπτωση αναμένεται να
απαιτηθεί μακροχρόνια διαπραγματευτική περίοδος για τον σχηματισμό
πολυκομματικής κυβέρνησης. Και φοβούνται μήπως ανακυκλωθεί το κλίμα που
οδήγησε στη διεξαγωγή των πρόωρων εκλογών. Τα σενάρια που κυκλοφορούν στην
Τουρκία είναι πολλά. Το κυριότερο όμως περιγράφει ως πρώτα κόμματα το μικρό
Δημοκρατικό Κόμμα της Αριστεράς (DSP) του σημερινού πρωθυπουργού Μπουλέντ
Ετζεβίτ, και το φιλο-ισλαμικό Κόμμα της Αρετής (FP). Ακολουθούν το ΑΝΑΡ
(Μητέρας Πατρίδας, του Μεσούτ Γιλμάζ) ή το DYP (του Ορθού Δρόμου, της Τανσού
Τσιλέρ). Και τα τέσσερα αυτά κόμματα αναμένεται να υπερβούν άνετα το φράγμα
του 10% για να εκπροσωπηθούν στο Κοινοβούλιο Το εμπόδιο αυτό φαίνεται πως θα
παλέψει για να υπερβεί το κόμμα του Ντενίζ Μπαϊκάλ (Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό CHP)
που είχε συγκεντρώσει 10,71% στις εκλογές του 1995.

Το φιλοκουρδικό HADEP έχει μικρές δυνατότητες εκπροσώπησης στο Κοινοβούλιο,
επειδή η δύναμή του περιορίζεται στις νοτιοανατολικές επαρχίες.

Δηλώσεις Γιλμάζ

Τουρκικές εκλογές. Ετσεβίτ, Κουτάν, Γιλμάζ και Τσιλέρ σίγουροι ότι θα εκπροσωπηθούν στο Κοινοβούλιο

Ο συντηρητικός πρώην πρωθυπουργός Μεσούτ Γιλμάζ, (ΑΝΑΡ) σε τηλεοπτική
συνέντευξή του, υποστήριξε ότι το πρόβλημα της χώρας περιορίζεται στις
ριζοσπαστικές απόψεις που εκφράζουν δύο κόμματα και γι’ αυτό θα χάσουν τις
εκλογές. Ο πρόεδρος του ΑΝΑΡ, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων είπε πως
αισθάνεται ότι τόσο το μετριοπαθές Κόμμα της Αρετής (FP) όσο και το
φιλοκουρδικό HADEP «είναι τα κύρια εμπόδια για την πολιτική και κοινωνική
σταθερότητα στην Τουρκία». Ο Γιλμάζ υποστήριξε πως το FP δρα όπως το
απαγορευμένο ισλαμικό Κόμμα της Ευημερίας του πρώην πρωθυπουργού Νετζμεντίν
Ερμπακάν, «ο οποίος εξακολουθεί να κινεί τα νήματα από το παρασκήνιο». Ο
θεωρούμενος αριστερών τάσεων ηγέτης του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (CHP),
Ντενίζ Μπαϊκάλ, εξέφρασε παρόμοιες απόψεις στο τηλεοπτικό δίκτυο NTV. Είπε πως
το Κόμμα της Αρετής πρέπει ν’ αλλάξει στάση ώστε να γίνει αποδεκτό στο
πολιτικό σύστημα.

Κινήσεις Κουτάν

Όλα δείχνουν πως ο ηγέτης του Κόμματος της Αρετής Ρετζάι Κουτάν ετοιμάζει
κάποια δήλωση που θα εντυπωσιάσει και την οποία αναμένεται να δημοσιοποιήσει
μόλις κλείσουν οι κάλπες τη νύχτα της 18ης Απριλίου. Με αυτήν θα θέλει να
δείξει ότι το κόμμα του είναι έτοιμο να ενταχθεί στο «σύστημα» και δεν
επιδιώκει την απομόνωση.

Ωστόσο, το πιο δύσκολο για τον Κουτάν δεν είναι να πείσει τους άλλους
πολιτικούς ηγέτες, αλλά τους στρατιωτικούς, ότι δεν σκοπεύει να απομακρυνθεί
από τις κεμαλικές επιταγές του κοσμικού κράτους.

Για πολλούς Τούρκους πολιτικούς, όμως, το μεγαλύτερο πρόβλημα ­ και από τους
ισλαμιστές ­ είναι το φιλοκουρδικό HADEP. Ο Γιλμάζ λέει πως το HADEP δεν έχει
διδαχθεί από τα μαθήματα του παρελθόντος και εξακολουθεί να ενστερνίζεται την
ιδέα της απόσχισης. Έτσι παραμένει «εμπόδιο» στην επίλυση του «Νοτιοανατολικού
προβλήματος». Προειδοποιούν ακόμα πως αν για το θέμα αυτό δεν γίνουν οι
κατάλληλοι χειρισμοί, θα μετατραπεί σε «κουρδικό πρόβλημα» (σ.σ.: Με τη φράση
αυτή φαίνεται καθαρά πως οι Τούρκοι πολιτικοί εξακολουθούν να κρύβονται πίσω
από το δάκτυλό τους).

Για το τουρκικό πολιτικοστρατιωτικό κατεστημένο, αν τα δύο αυτά κόμματα ­ που
αντιπροσωπεύουν δύο ορατά σε όλους προβλήματα ­ μπουν στη γωνία, θα είναι σαν
να έχει επιλυθεί και το πρόβλημα.

Αν λοιπόν το HADEP δεν κατορθώσει να μπει στο Κοινοβούλιο (δεν συγκεντρώσει το
απαιτούμενο 10%), τότε όλοι θα υποκριθούν ότι ένα κόμμα που έχει την
υποστήριξη εκατομμυρίων ανθρώπων στη ΝΑ Τουρκία δεν υπάρχει. Παρ’ όλο που
πολλοί είναι εκείνοι που αναρωτιούνται: «Πώς μπορεί να επιλυθεί το
“Νοτιοανατολικό πρόβλημα” με το HADEP στο περιθώριο;».