ΑΛΕΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα στο ΠΑΣΟΚ αλλιώς «θα κλαύσωμεν όλοι μαζί»

«Επί τον ποταμόν Βαβυλώνος θα κλαύσωμεν όλοι μαζί», αν τα όσα ανέφεραν τα
στελέχη του ΠΑΣΟΚ περί ενότητας και κοινής πορείας στο Συνέδριο δεν γίνουν
πράξη το επόμενο διάστημα έως τις ευρωεκλογές, προειδοποιεί με συνέντευξή του
στα «ΝΕΑ» ο Αλέκος Παπαδόπουλος. Ο πρώην υπουργός που είχε, μερικές μόνο
εβδομάδες μετά την απομάκρυνσή του από την κυβέρνηση, μια θριαμβευτική
επιστροφή στο πολιτικό προσκήνιο, με την εκλογή του στο Εκτελεστικό Γραφείο
του ΠΑΣΟΚ, εκφράζει συγκρατημένη αισιοδοξία για το εκλογικό αποτέλεσμα. Και
όταν ερωτάται ευθέως αν είναι αισιόδοξος, απαντάει απλώς «δεν είμαι
απαισιόδοξος». Η πείρα που έχει από εκλογικές αναμετρήσεις ήταν η αφορμή να
κυκλοφορήσουν σενάρια, σύμφωνα με τα οποία αναλαμβάνει τη γενική εποπτεία των
οργανωτικών θεμάτων του ΠΑΣΟΚ για τις ευρωεκλογές. Ο ίδιος το διαψεύδει
κατηγορηματικά τονίζοντας ότι θα έχει «το 1/11 της ευθύνης που του αναλογεί ως
μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ» και υπογραμμίζει ότι «ο σχεδιασμός
για τη μάχη των ευρωεκλογών πρέπει να είναι συλλογικός, αλλιώς δεν κάνουμε
τίποτε. Όλοι μαζί θα δουλέψουμε και όλοι μαζί θα επωμισθούμε την ευθύνη για
την πολιτική που θα ακολουθήσουμε». Ο κ. Παπαδόπουλος θεωρεί ότι μετά το
Συνέδριο ο Πρωθυπουργός και η κυβέρνηση είναι ενισχυμένοι, ότι η έκβαση του
Συνεδρίου μετέβαλε «άρδην» το πριν απ’ αυτό σκηνικό και αναφέρει
χαρακτηριστικά ότι ο κ. Σημίτης «πέτυχε μια πολιτική νίκη». Απορρίπτει κάθε
ιδέα για να τεθεί θέμα ηγεσίας ύστερα από ένα αρνητικό αποτέλεσμα στις
ευρωεκλογές ­ θέση που διατύπωσε πριν από το Συνέδριο ο Άκης Τσοχατζόπουλος. Ο
πρώην υπουργός, που πιστεύει ότι το Ε.Γ. με τη σύνθεση που έχει πλέον είναι
ένα καθαρά πολιτικό όργανο, εκτιμά ότι η επόμενη περίοδος «θα είναι
συναρπαστική». Στην ερώτηση αν με τον όρο «συναρπαστική» διαβλέπει και
εκπλήξεις του είδους «πρόωρες (εθνικές) εκλογές» απαντάει «ένα βασικό αξίωμα
στην πολιτική είναι ότι υπάρχει πάντα το απρόοπτο». Βαθύς μελετητής του
αλβανικού εθνικισμού, είχε ήδη από το 1991, άσημος βουλευτής ων, ενημερώσει
την τότε πολιτική ηγεσία για τους κινδύνους που εγκυμονεί η διάλυση της
Γιουγκοσλαβίας, και με σεμνότητα σημειώνει ότι όλα αυτά τα είχε επισημάνει από
τότε. Μετά λόγου γνώσεως υπογραμμίζει ότι «ήταν λάθος η δεύτερη φάση του
Ραμπουγιέ», όπως και το ότι «είναι λάθος και πρέπει να σταματήσουν οι
εκκαθαρίσεις των Σέρβων στο Κόσοβο». Και αθροίζει στα λάθη που έχουν οδηγήσει
την κατάσταση στα άκρα, «την πολιτική πυγμής» που επιδεικνύουν οι Δυτικοί κατά
των Σέρβων.

Φάση μετασχηματισμού περνάει το ΠΑΣΟΚ, δηλώνει ο Αλ. Παπαδόπουλος. Και προσθέτει:

«Εσωτερικά το ΠΑΣΟΚ είναι γνωστό ότι περνάει μια παρατεταμένη κρίση, όπως
περνάνε και περάσανε σε όλες τις εποχές τα κόμματα εκείνα τα οποία ήταν
αρχηγικά και δημιουργήματα κάποιων πεφωτισμένων ηγετών. Στην Ελλάδα, έχουμε το
φαινόμενο της Νέας Δημοκρατίας, που και εκεί πέρασε και ίσως περνάει ακόμα μια
παρατεταμένη κρίση που υπερβαίνει την 15ετία. Και το ΠΑΣΟΚ νομίζω ότι περνάει
και αυτό μια δική του πορεία ενσωμάτωσης και μετασχηματισμού».

Οι μειοψηφίες

Κατά τον πρώην υπουργό, ήταν λάθος που στο Συνέδριο καλλιεργήθηκαν
«μαξιμαλισμοί και προσδοκίες» από την πλειοψηφική πτέρυγα. Και προσθέτει ότι
μειοψηφίες υπήρχαν πάντα στο ΠΑΣΟΚ.

«Ακόμα και επί εποχής Παπανδρέου τέτοιες μειοψηφίες κατεγράφοντο, δηλώνει.
Άλλο αν τότε υπήρχαν οι φτερούγες του ιδρυτή, που ήταν πολύ μεγάλες και
μπάζανε τα πάντα και μετασχημάτιζαν τις αντιθέσεις. Αυτό εμένα δεν με ενοχλεί.
Εκείνο που με ανησυχεί είναι εάν έχει εμπεδωθεί η άποψη ότι αυτά τα οποία όλοι
είπαν στο Συνέδριο, μηδενός εξαιρουμένου, περί ενότητας και κοινής πορείας,
εάν ειπώθηκαν μόνο και μόνο για να ειπωθούν ή υπάρχει μια στέρεα πίστη επάνω
σε αυτά.

Γι’ αυτό το αυτονόητο θα πρέπει να γίνει πράξη το επόμενο διάστημα, ιδιαίτερα
μέχρι τις ευρωεκλογές, διότι διαφορετικά όπως λέει ο λαός “τέλειωσε η
εκκλησιά» ή όπως λέει η Γραφή «θα κλαύσωμεν όλοι μαζί επί ποταμού Βαβυλώνος”».

Τα γκάλοπ

Σχετικά με τις δημοσκοπήσεις που καταγράφουν σαφή υστέρηση του ΠΑΣΟΚ έναντι
της Ν.Δ., ο κ. Παπαδόπουλος αναφέρει:

«Στις δημοσκοπήσεις δεν αποτυπώθηκε και δεν καταγράφεται ότι η Νέα Δημοκρατία
έχει εξαντλήσει τα όρια συσπείρωσης.

Το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα εξουσίας και κάτω απ’ αυτά τα γεγονότα έχει χαμηλή
συσπείρωση, η οποία ανατρέπεται άρδην παραμονές εκλογών. Δηλαδή, η αφετηρία
του ΠΑΣΟΚ είναι εντελώς διαφορετική και περισσότερο θετική από τη Νέα
Δημοκρατία, η οποία έχει δημιουργήσει μια δεδομένη κατάσταση όσον αφορά τα
προσδοκόμενα εκλογικά οφέλη για τις 13 Ιουνίου».

Ο πρώην υπουργός πιστεύει ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να αλλάξει αμέσως επικοινωνιακή
πολιτική, και σε ό,τι αφορά την τακτική για τις ευρωεκλογές υπογραμμίζει ότι
«η κυβέρνηση πρέπει να θέσει προς τον ελληνικό λαό με έναν απόλυτο διλημματικό
τρόπο, ότι ένα αποτέλεσμα ευρωεκλογών που μπορεί να διακυβεύσει την πορεία της
χώρας, όχι της κυβέρνησης, σ’ έναν κεντρικό εθνικό στόχο που θα την καθορίσει
για τα επόμενα 50, ίσως και 100 χρόνια, δεν μπορεί να διαταραχθεί και θα
πρέπει να αναληφθούν ευθύνες από εκείνους οι οποίοι αποφασίζουν και ψηφίζουν».

Το δίλημμα

Για τον λόγο αυτό, πιστεύει, πρέπει η κυβέρνηση να απευθυνθεί σ’ αυτούς «που
πιστεύουν ότι δεν πρέπει να διακυβευτεί τίποτε πολιτικά και πρέπει να έχουμε
μια αδιατάρακτη πολιτική πορεία μέχρι το 2000, που θα γίνουν οι βουλευτικές
εκλογές, για να πετύχουμε συγκεκριμένους εθνικούς στόχους.

Και νομίζω ότι ο διλημματικός τρόπος πρέπει να απευθυνθεί κυρίως προς αυτούς,
γιατί είναι “opinion makers”, είναι διαμορφωτές κοινής γνώμης στις
μικροκοινωνίες οι οποίες υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα. Είναι βεβαίως και αυτές
οι δυνάμεις, οι οποίες ώθησαν σε αυτό που το 1996 ονομάστηκε “φαινόμενο
Σημίτης”, στην εξουσία».

Στην ερώτηση για το αν μια ήττα στις ευρωεκλογές μπορεί να δρομολογήσει αλλαγή
ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ (άποψη Τσοχατζόπουλου), ο κ. Παπαδόπουλος τονίζει:

«Κοιτάξτε, παρόμοιες απόψεις έχουν διατυπωθεί παραμονές του Συνεδρίου. Το
Συνέδριο μετέβαλε άρδην τα πράγματα και αυτήν τη στιγμή υπάρχουν άλλα δεδομένα
και νομίζω ότι τουλάχιστον στο ηγετικό επίπεδο είναι εδραία η στάση και η
πεποίθηση ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να δώσει ­ και όλα τα στελέχη του, ανεξάρτητα αν
ανήκουν στη μία ή στην άλλη άποψη ­ ενωμένο τη μάχη. Νομίζω ότι δεν θα
χρειαστεί να μπούμε σ’ αυτό δίλημμα μετά τις εκλογές».

Ο ρόλος στο Ε.Γ.

Μέλος πλέον του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ, ενός Ε.Γ. που το
χαρακτηρίζουν οι πολλές προσωπικότητες που το αποτελούν, δηλώνει ότι θα
αξιοποιήσει την παρουσία του στο όργανο, εν όψει των ευρωεκλογών, και δεν
δέχεται ότι υπάρχει πρόβλημα σε σχέση με το ποιος θα ασχολείται με τις
«καθημερινές δουλειές». Υπάρχει, αναφέρει, ο γραμματέας της Κ.Ε., οι
γραμματείς των ταμείων, οι νομαρχιακές επιτροπές. Και προσθέτει:

«Νομίζω ότι τα μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου αυτό το οποίο οφείλουν να κάνουν
είναι να συνθέτουν αντιθέσεις, να δίνουν πολιτικές κατευθύνσεις, να
κινητοποιούν και βεβαίως να προσεγγίζουν τούς κάθε φορά πολιτικούς στόχους
τους οποίους θέτει η συγκυρία, όπως αυτή την περίπτωση είναι η οργάνωση των ευρωεκλογών.

Και νομίζω ότι προς αυτή την κατεύθυνση θα κινηθεί το Εκτελεστικό Γραφείο, που
όμως ­ θα συμφωνήσω μαζί σας ­ θέλει τη φυσική παρουσία στο κόμμα όλων μας,
για να μπορέσει να λειτουργήσει ως τέτοιο».

Σημίτης-Παπαδόπουλος. Ο πρώην υπουργός και νυν μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου πιστεύει πως ο Σημίτης πέτυχε πολιτική νίκη στο συνέδριο και απορρίπτει κάθε ιδέα να τεθεί θέμα ηγεσίας έπειτα από ένα αρνητικό αποτέλεσμα στις εκλογές

Αναδείχθηκε μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου για πρώτη φορά, έπειτα από μια
ευδόκιμη κομματική παρουσία 25 ετών. Η ανάδειξή του στο Ε.Γ. ήρθε ως συνέχεια
της πολύ υψηλής θέσης που πήρε κατά την εκλογή της νέας Κεντρικής Επιτροπής.

ΕΡ.: Αντισταθμίζουν όλα αυτά την πικρία του, για τον τρόπο με τον
οποίο απομακρύνθηκε από την κυβέρνηση;

ΑΠ.: Όχι, δεν κάνω εγώ συμψηφισμούς ούτε αντισταθμίσεις πάνω σ’ αυτό το θέμα.
Αυτή τη στιγμή λειτουργώ ως μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου, πρώτα
λειτουργούσα ως μέλος της κυβέρνησης. Εάν τα πολιτικά δεδομένα αλλάξουν
αργότερα, αυτό δεν το γνωρίζω αυτή τη στιγμή, μπορεί να έχω να πω περισσότερα,
αλλά τώρα δεν θεωρώ τίποτε ότι αντισταθμίζει τίποτε».

ΕΡ.: Για τη δική του παρουσία στο νέο Εκτελεστικό Γραφείο, τι πιστεύει;

«Πολιτικά ο ρόλος μου εκεί μέσα θα είναι ρόλος ενός ανθρώπου ο οποίος θα
μάχεται και για τις αρχές και για την ιδεολογία του ΠΑΣΟΚ και κυρίως θα είναι
ρόλος συνθετικός, για την επίτευξη ουσιαστικών στόχων, οι οποίοι θα τίθενται
πλέον σε μια εποχή η οποία και για το κόμμα και για την κυβέρνηση και για τη
χώρα, νομίζω ότι θα είναι συναρπαστική. Και το εννοώ.

Οι πρόωρες εκλογές

ΕΡ.: Περιλαμβάνονται και εκπλήξεις, τύπου «πρόωρες εκλογές», σ’ αυτή
τη «συναρπαστική» περίοδο που θα ακολουθήσει;

ΑΠ.: «Στην πολιτική υπάρχει το απρόοπτο. Κι αυτό είναι αξίωμα. Αυτό προσωπικά
εγώ το έχω νιώσει, όπως ξέρετε. Όμως, επίσης, στην πολιτική δεν επιτρέπεται να
κάνεις προφητείες, παρά μόνο να θέτεις συγκεκριμένους πολιτικούς στόχους.

Όμως τα γεγονότα τα οποία διαμορφώνονται γύρω μας, οι ρευστότητες στο πολύ
εγγύς διεθνές περιβάλλον που υπάρχουν, οι διεργασίες που γίνονται σε παγκόσμιο
επίπεδο, οι διακυβεύσεις οι οποίες υπάρχουν εντός της χώρας και κυρίως σε ό,τι
αφορά το μέγα διακύβευμα ­ αν γίνει έτσι ­ της Οικονομικής και Νομισματικής
Ένωσης, που θα συμπαρασύρει πάρα πολλές χώρες και που αυτό εξαρτάται από την
πολιτική σταθερότητα της κάθε χώρας, μπορούν βάσιμα να μας βάλουν όλους σε μια
περισυλλογή. Και η περισυλλογή αυτή δεν είναι μόνο της κυβέρνησης, πρέπει να
είναι του συνόλου της ελληνικής κοινωνίας. Και επαναλαμβάνω, αυτό περνάει μέσα
από τις ευρωεκλογές».

Νέα κόμματα

ΕΡ.: Πώς αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο δημιουργίας νέων κομματικών
σχηματισμών ­ μπορεί να βοηθήσει κάτι τέτοιο το ΠΑΣΟΚ;

ΑΠ.: «Εγώ δεν πιστεύω στους διεμβολισμούς του πολιτικού συστήματος που είναι
προϊόν μηχανιστικών κινήσεων. Πιστεύω ότι στην Ελλάδα υπάρχουν δύο κόμματα που
εκπροσωπούν δύο μεγάλες παρατάξεις, είναι κόμματα εξουσίας, είναι πολύ καλό να
υπάρχουν και διάφορα άλλα κόμματα για να μπορούν να σηματοδοτούν τη
διαφορετική άποψη.

Αλλά το κοινωνικό και οικονομικό σύστημα στην Ελλάδα με οδηγούν στο συμπέρασμα
ότι ίσως για κάμποσα χρόνια ακόμα το δικομματικό σύστημα είναι σωτήριο για τη
χώρα, μέχρις ότου ολοκληρωθούν κάποιοι στόχοι εθνικοί. Δεν αντέχει η χώρα,
είναι άλλο ένα μεγάλο διακύβευμα αυτό».

ΕΡ.: Δεν αντέχει άλλο κόμμα.

ΑΠ.: «Άλλα πειράματα πολιτικά στην Ελλάδα. Εκεί όμως που υπάρχει πρόβλημα,
είναι ότι μέσα στις δύο αυτές μεγάλες παρατάξεις, όπως εκφράζονται από αυτά τα
δύο κόμματα, θα πρέπει να υπάρξει μια πάρα πολύ μεγάλη προσπάθεια για
ενδυνάμωση του πολιτικού συστήματος με περισσότερο ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Και να περάσει μια άλλη αντίληψη κουλτούρας πολιτικής, ότι ο αγώνας δεν πρέπει
να γίνεται για το καθεστώς και για την εξουσία, αλλά μέσα στο καθεστώς και
μέσα από αρχές και από πάλη. Εκεί γίνονται προσπάθειες τα τελευταία χρόνια,
αλλά δυστυχώς ακόμα είμαστε ολίγον Βαλκάνια σε αυτό».

Ο Αλ. Παπαδόπουλος, που έχει συγγράψει ένα σημαντικό βιβλίο για τον αλβανικό
εθνικισμό, είχε ενημερώσει ήδη από το 1991 την πολιτική ηγεσία για τους
κινδύνους που εγκυμονεί η κατάσταση στη Γιουγκοσλαβία. Πιστεύει ότι «τα
Βαλκάνια ζουν το παρόν με βάση την Ιστορία τους».

Και υπογραμμίζει ότι έχουν γίνει ήδη πολλά λάθη:

«Νομίζω ότι αυτά τα λάθη συνεχίζονται, ότι αυτά τα οποία γίνονται σήμερα θα
έχουν ­ και σε μια περίοδο μάλιστα όπου έχουν καταρρεύσει οι μεγάλες
πειθαρχίες που επέβαλε ο Ψυχρός Πόλεμος ­ αλυσιδωτές αντιδράσεις. Πιστεύω, για
να το εξειδικεύσω, ότι ήταν λάθος η δεύτερη φάση του Ραμπουγιέ, έπρεπε να
μείνουν στην πρώτη.

Πιστεύω ότι είναι λάθος και πρέπει να σταματήσουν οι εκκαθαρίσεις των Σέρβων
στο Κόσοβο. Πιστεύω ότι είναι λάθος η πολιτική πυγμής και δύναμης, μέσω
βομβαρδισμών, που γίνονται στους Σέρβους. Πιστεύω ότι η διεθνής πολιτική
πρέπει να προσεγγίσει τα Βαλκάνια με εντελώς διαφορετική αφετηρία, αρχές και
τακτικές και στρατηγικές απ’ ό,τι κάνει σε οποιαδήποτε άλλη περιοχή του κόσμου».

Ο κ. Παπαδόπουλος θεωρεί ότι η Ελλάδα είναι σε πολύ δύσκολη θέση και σημειώνει:

«Κινδυνεύουμε κάθε στιγμή να μας ρουφήξουν οι θύελλες που μαίνονται στην
περιοχή μας. Δεν μπορώ να προσδιορίσω το απρόοπτο. Πιστεύω ότι η στάση της
ελληνικής κυβέρνησης μέχρι στιγμής είναι και θα είναι πάρα πολύ υπεύθυνη,
σοβαρή και σωστή.

Όμως, θα πρέπει να υπάρχει και μία αυτοσυγκράτηση από συναισθηματικές εξάρσεις
ένθεν και ένθεν, διότι πρέπει να συνειδητοποιήσουμε και τη θέση μας, τα
προβλήματα τα οποία έχουμε και, κυρίως, να φανούμε πάρα πολύ ψύχραιμοι αυτή
την περίοδο και να μην παρασυρόμαστε.

Και την έκκληση αυτή την απευθύνω γενικότερα ξέρετε και κυρίως σ’ εκείνους που
διαμορφώνουν κοινή γνώμη. Χρειάζεται μία πάρα πολύ μεγάλη ευθύνη στην
προσέγγιση της αναταραχής αυτής στα Βαλκάνια. Δεν είναι αναταραχή που αφορά το
Κόσοβο, αφορά όλα τα Βαλκάνια».

ΕΡ.: Έχω την αίσθηση ότι εμμέσως επεκρίνετε τις αντιαμερικανικές διαδηλώσεις.

ΑΠ.: Όχι, δεν είπα αυτό το πράγμα.

ΕΡ.: Όταν μιλάτε για συναισθηματισμούς σε τι αναφέρεσθε;

ΑΠ.: Ο χώρος των Βαλκανίων ήταν ένας χώρος που εξέθρεψε πολέμους και εξέθρεψε
και μεγάλους παγκόσμιους πολέμους. Συνεπώς, εμείς, μια χώρα γεμάτη προβλήματα
στην καρδιά του Τρίτου Κόσμου, πρέπει να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί όχι
μόνο στο επίπεδο των κυβερνητικών χειρισμών, αλλά και στο επίπεδο της
γενικότερης πολιτικής και εθνικής τάσης.

Χωρίς να σημαίνει αυτό ότι δεν πρέπει να εκφράζουμε τα συναισθήματα. Τα
συναισθήματα είναι δεδομένα. Δεν πρόκειται να τα κρύψει κανείς».

Ο πρώην υπουργός χαρακτηρίζει «άστοχη» και «ατυχή» την προσπάθεια Κλίντον και
Μπλερ να νομιμοποιήσουν την επέμβαση στο Κόσοβο, επικαλούμενοι κίνδυνο πολέμου
μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας. Και αφού αναφέρεται στον γνωστό χάρτη του CNN με τη
φωτιά στα σύνορα των δύο χωρών, τονίζει:

«Αυτό δεν σημαίνει τίποτα άλλο, ότι παίζουν με τη φωτιά σε έναν χώρο που,
επαναλαμβάνω, δεν γνωρίζουν. Νομίζουν ότι ξέρουν τα Βαλκάνια, δεν τα ξέρουν τα
Βαλκάνια, και φοβούμαι ότι κάνουν αλλεπάλληλα λάθη και λογικές Ντέιτον δεν
μπορούν να ισχύσουν.

Εγώ το πιστεύω απολύτως ότι ακόμα και στο θέμα της Βοσνίας που νομίζουν
κάποιοι ότι έληξε, στα Βαλκάνια δεν λήγει ποτέ τίποτα. Και αυτό φοβάμαι ότι θα
βρεθεί πάλι μπροστά και τα Βαλκάνια θέλουν μια άλλη είδους πολιτική».