20 χρόνια διόδια για 480 χιλιόμετρα

Με προγράμματα αυτοχρηματοδότησης θα κατασκευαστούν 480 χιλιόμετρα των οδικών
αξόνων Εγνατία – Π.Α.Θ.Ε. και Κορίνθου-Καλαμάτας. Στους κατασκευαστές θα
παραχωρηθεί το δικαίωμα εκμετάλλευσης των ιδίων ή και άλλων αυτοκινητοδρόμων,
κυρίως μέσω των διοδίων

Στο πρώτο τρίμηνο του 2002 θα ξεκινήσει από ιδιωτικές εταιρείες η κατασκευή
τμημάτων συνολικού μήκους 480 χιλιομέτρων στους οδικούς άξονες Εγνατία, Πάτρας
– Αθήνας – Θεσσαλονίκης – Ευζώνων, καθώς και Κορίνθου – Καλαμάτας. Στις
εταιρείες αυτές θα παραχωρηθεί η εκμετάλλευσή τους για 20 έως 40 χρόνια.
Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς που έχουν εγκριθεί από τα συναρμόδια υπουργεία, οι
ιδιώτες που θα αναλάβουν την κατασκευή τμημάτων στους αυτοκινητοδρόμους αυτούς
θα δοθεί η δυνατότητα να εισπράττουν διόδια που βρίσκονται είτε στα
συγκεκριμένα τμήματα των αυτοκινητοδρόμων που έχουν κατασκευάσει είτε σε άλλα
σημεία του οδικού δικτύου. Όπως προβλέπεται από τον μέχρι στιγμής σχεδιασμό,
θα δίδεται δυνατότητα παραχώρησης εκμετάλλευσης σταθμών διοδίων που βρίσκονται
όχι μόνο σε διαφορετικά σημεία από εκείνα που βρίσκονται στα τμήματα των
αυτοκινητοδρόμων που θα κατασκευάσει μία συγκεκριμένη εταιρεία, αλλά και σε
διαφορετικούς δρόμους. Η σχετική συμφωνία θα αποτελέσει μέρος της
διαπραγμάτευσης που θα γίνει στο πλαίσιο της επιλογής των επιχειρήσεων που θα
αναλάβουν το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Παράλληλα, δεν αποκλείεται και το
ενδεχόμενο και της κάλυψης ενός ποσοστού της δαπάνης και από κοινοτικά κονδύλια.

Οι σύμβουλοι

Στο πλαίσιο της κατασκευής τμημάτων του οδικού δικτύου με το πρόγραμμα της
αυτοχρηματοδότησης, ήδη έχουν επιλεγεί οι σύμβουλοι της κυβέρνησης. Πρόκειται
για τις τράπεζες ΕΤΕΒΑ και Bank of Amerika, οι οποίες θα αναλάβουν μαζί με
τους τεχνικούς και νομικούς συμβούλους (που δεν έχουν όμως ακόμα επιλεγεί) να
ορίσουν αρχικά τις προδιαγραφές τεχνικές, οικονομοτεχνικές, χρηματοοικονομικές
κ.ά.), για το συγκεκριμένο επενδυτικό πρόγραμμα και στη συνέχεια να
προχωρήσουν στην υλοποίηση των διαδικασιών που αφορούν, τόσο την προεπιλογή
όσο και την τελική επιλογή των αναδόχων για την κατασκευή κάθε τμήματος των αυτοκινητοδρόμων.

Δύο σενάρια

Όπως τόνιζαν αρμόδιοι παράγοντες, το πρόγραμμα αυτοχρηματοδότησης της
κατασκευής των τμημάτων των τριών οδικών αξόνων, βασίζεται στην παροχή της
δυνατότητας στις κατασκευάστριες εταιρείες να εισπράττουν τα διόδια. Όπως
έλεγαν οι ίδιοι παράγοντες, ακόμα δεν έχει ξεκαθαρίσει ο ακριβής τρόπος που οι
εταιρείες αυτές θα εισπράττουν τα έσοδα από τους αυτοκινητοδρόμους. Έτσι,
μελετώνται δύο δυνατότητες, που είναι:

Πρώτη: Η απευθείας είσπραξη των διοδίων από τους οδηγούς των οχημάτων που
κινούνται στους μεγάλους οδικούς άξονες.

Δεύτερη: Η καθιέρωση του θεσμού των λεγομένων «σκιωδών διοδίων». Αυτό σημαίνει
ότι το Δημόσιο θα δίδει ένα συμφωνημένο ποσό στους κατασκευαστές, το οποίο στη
συνέχεια θα εισπράττει από τους ιδιοκτήτες τροχοφόρων μέσω των τελών κυκλοφορίας.

Περιορισμοί

Επίσης ανοικτό παραμένει τόσο το ύψος των διοδίων όσο και ο τρόπος
αναπροσαρμογής τους. «Σίγουρα θα προβλέπονται ασφαλιστικές δικλίδες, με τις
οποίες θα αποτρέπεται τόσο η διαμόρφωση υψηλών τιμών για τα διόδια όσο και η
παροχή δυνατότητας να αυξάνονται από τον ιδιώτη κατασκευαστή», έλεγε
χαρακτηριστικά στην «Οικονομία» οικονομικός αναλυτής, ο οποίος ασχολείται με
το πρόγραμμα της κατασκευής με αυτοχρηματοδότηση τμημάτων οδικών αξόνων.

Ο ίδιος συμπλήρωνε ότι το ήδη υπάρχον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένους
περιορισμούς. Ανέφερε χαρακτηριστικά την υποχρέωση που υπάρχει έναντι της
Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενιαία πολιτική διοδίων στις χώρες-μέλη.

Επίσης επισήμανε και τον περιορισμό, που προβλέπει την ύπαρξη και ενός ακόμα
οδικού άξονα χωρίς διόδια, που θα παρέχει πρόσβαση στις περιοχές εκείνες οι
οποίες εξυπηρετούνται και με δρόμους που υπάρχουν σταθμοί διοδίων. Ένα ακόμα
στοιχείο που δεν έχει ξεκαθαρίσει είναι ακριβές ύψος της επένδυσης, αλλά και ο
αριθμός των διαγωνισμών που θα γίνουν.

Πάντως, όπως χαρακτηριστικά επισήμαιναν αρμόδια στελέχη, η διαδικασία της
αυτοχρηματοδότησης εφαρμόζεται πάλι στην Ελλάδα ύστερα από περίπου 100 χρόνια.

Υπενθυμίζεται ότι τον προηγούμενο αιώνα είχε εφαρμοσθεί η αυτοχρηματοδότηση
για τη διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου και αργότερα σε προγράμματα
ηλεκτροδότησης, ύδρευσης και τηλεπικοινωνιών.