Η παρέλαση των 37 μαθητών

Πέμπτη 25 Μαρτίου. Σήμερα το χαμπούμπι, η αμμοθύελλα της ερήμου, έχει κοπάσει
κάπως. Στις δέκα το πρωί όλοι είναι στην εκκλησία του Ευαγγελισμού, που
φαίνεται σχεδόν άδεια… Σε λίγο οι 37 μαθητές του ελληνικού σχολείου θα
παρελάσουν, ντυμένοι με παραδοσιακές στολές.

Περπατούν με το κεφάλι ψηλά, το βήμα είναι ρυθμικό και σε δύο λεπτά έχουν
κάνει τον γύρο της χωμάτινης αυλής, περιμετρικά της οποίας φιλοξενείται εδώ κι
έναν αιώνα η Κοινότητα του Σουδάν.

Ο Μάνος. Ήρθε φέτος από το Ουάου (Νότιο Σουδάν) με τη μητέρα του και μαθαίνει ελληνικά. Ο πατέρας του, από το Πλωμάρι, είναι έμπορος κι έστειλε την οικογένειά του στο Χαρτούμ από τον φόβο του εμφυλίου

Εφέτος ο εορτασμός της εθνικής επετείου στο Χαρτούμ έχει μια «βαριά»
ατμόσφαιρα. Οι κυρίες φοράνε ελαφρά φορέματα με λουλούδια σε γαλάζια μοτίβα,
οι κύριοι κοστούμια από λεπτά υφάσματα, ανάμεσά τους και οι γυναίκες των
μεικτών γάμων που ήρθαν πρόσφυγες από τον Νότο του Εμφυλίου με τα χρωματιστά
φουστάνια. Όλοι έχουν βάλει τα καλά τους για να τιμήσουν την παρέλαση των
μαθητών, όμως η ένταση είναι διαφορετική. Οι μεγάλοι βλέπουν τους μικρούς,
θυμούνται τα δικά τους χρόνια, τότε που η παρέλαση «ξεκίναγε από την είσοδο
της αυλής και τελείωνε μπροστά στην εκκλησία», κατεβάζουν το κεφάλι και
βλέπουν ένα μέλλον ολοένα και πιο μακρινό από την περιοχή αυτή της Ανατολικής
Αφρικής όπου μερικές δεκαετίες πριν άνθιζε μια σπουδαία ελληνική κοινότητα.

Ιωάννα Ναβροζίδου, κόρη εκπαιδευτικών που διδάσκουν στο ελληνικό σχολείο. «Λίγο πριν από το τέλος κι ακόμα δεν γνωρίζουμε αν, και πού, θα δώσουμε εξετάσεις για τη Β’ Λυκείου»

Λίγα μέτρα από την αυλή, στα συρτάρια των γραφείων της Κοινότητας φυλάσσεται η
αλληλογραφία των μελών του προεδρείου με όλους τους αρμοδίους του υπουργείου
Παιδείας, τις αναφορές στον συντονιστή Εκπαίδευσης, τα ενημερωτικά σημειώματα
στο Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού Αφρικής, τις εκκλήσεις της Μητρόπολης
Χαρτούμ και παντός Σουδάν. Μέσα από τις γραμμένες σε «υπηρεσιακή» γλώσσα
αράδες δύσκολα αποτυπώνεται η αγωνία για τη μαθητική κοινότητα που
συρρικνώνεται με γρήγορους ρυθμούς. Την αγωνία των Ελλήνων που έχουν απομείνει
στο Χαρτούμ τη βλέπει κανείς, ανοίγοντας την πόρτα της Γ’ Λυκείου, στα μάτια
του Αντώνη (ο μοναδικός μαθητής) ή στη Β’ Λυκείου με τις δύο μαθήτριες.

Ο Αντώνης είναι ο μοναδικός μαθητής της Γ’ τάξης του Λυκείου

Η αγωνία για τον Ελληνισμό που χάνεται, ο φόβος της παροικίας για περαιτέρω
συρρίκνωση «που επιτείνουν κάποιες συγκεκριμένες παράγραφοι της εκπαιδευτικής
μεταρρύθμισης», καθρεφτίζεται ολοζώντανα όταν στο διάλειμμα μετράμε εφτά
μαθητές όλους κι όλους στο Γυμνάσιο κι όταν ακούμε τους δασκάλους να μαθαίνουν
ελληνικά με συγκινητικές προσπάθειες στους μαθητές του Δημοτικού. Οι
περισσότεροι ήρθαν πρόσφυγες από το Νότιο Σουδάν, εκεί όπου ο εμφύλιος
μαίνεται εδώ και δεκαπέντε χρόνια, και η παραμονή των Ελλήνων ακόμα κι αυτών
από μεικτούς γάμους κρίνεται επικίνδυνη για τη ζωή τους. Τουλάχιστον στο
Χαρτούμ έχουν τη δυνατότητα να μάθουν ελληνικά και να πιουν ένα ποτήρι γάλα
στην αυλή του Μητροπολίτη Χαρτούμ και παντός Σουδάν Τίτου, το πρωί.

Η Μαριλένα, πρώτη στον καλαματιανό των μαθητών. Μια από τις ιδιαίτερα συγκινητικές στιγμές του φετινού εορτασμού της 25ης Μαρτίου στο Χαρτούμ

«Κάνουμε έκκληση να μας ακούσουν, να δεχτούν τις προτάσεις μας γιατί είναι
κρίμα να μην καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια για να σωθεί αυτό το σχολείο» θα πει
ο κ. Λευτέρης Γαβριηλίδης, πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Χαρτούμ. Γύρω από
το στενόμακρο τραπέζι, κάτω από μαυρόασπρα πορτρέτα των ευεργετών της
Κοινότητας (Κοντομιχάλειος και Τράμπειος Σχολή άλλωστε ονομάζονται τα
εκπαιδευτήρια) κάθονται τα μέλη της επιτροπής που διοικεί την Κοινότητα και οι
εκπαιδευτικοί που είναι αποσπασμένοι στο σχολείο. Ο κ. Γραβριηλίδης ανοίγει
τον φάκελο με την αλληλογραφία. «Ξέρεται, έχουμε κάνει πολλές προσπάθειες από
την ημέρα που ακούσαμε για τις επιπτώσεις της μεταρρύθμισης στο σχολείο μας.
Με δυσκολία όμως μας ακούν, όταν καταφέρουμε να βρούμε άκρη με τη
γραφειοκρατία. Θυμάμαι, μια απάντηση του υπουργείου Παιδείας έφτασε ύστερα από
δύο μήνες. Και στα χαρτιά φαίνονται όλα εντάξει. Σαν να μην υπάρχει πρόβλημα.
“Αφού το προβλέπει ο νόμος” μάς λένε. Όμως ο νόμος δεν έχει ψυχή».

Η παρέλαση με φόντο το θεατράκι στην αυλή της Ελληνικής Κοινότητας. Εκεί κάποτε τραγούδησε η Βέμπο…

Τα «αγκάθια» στην καρδιά της ελληνικής μαθητικής κοινότητας είναι η λειτουργία
τμήματος θεωρητικής κατεύθυνσης (αναγκαστική για όσα σχολεία έχουν λιγότερους
από εξήντα μαθητές), οι εξετάσεις των μαθητών της Β’ Λυκείου («είμαστε στο
τέλος Μαρτίου κι ακόμα δεν έχουμε ενημερωθεί επίσημα αν θα γίνουν και πού θα
γίνουν»), ενώ ακόμα και η διάρκεια του σχολικού έτους είναι φέτος στον αέρα.

Το αίτημα της Ελληνικής Κοινότητας είναι να υπάρχει δυνατότητα επιλογής στην
κατεύθυνση σπουδών, οι εξετάσεις στη Β’ τάξη του Λυκείου να γίνονται στο
Χαρτούμ, «μέσω της πρεσβείας μπορούν να έρχονται τα θέματα με κρυπτό», και η
διάρκεια της σχολικής περιόδου να «μείνει ως έχει, δηλαδή να τελειώνει στις 15
Μαΐου, αφού οι 46 βαθμοί Κελσίου καθιστούν αδύνατη τη διδασκαλία αργότερα».