[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Οι πρόσφατες τραυματικές εξελίξεις στον χώρο της εξωτερικής πολιτικής (υπόθεση
Οτζαλάν κ.λπ.) και οι αντιδράσεις που τις συνόδευσαν ανέδειξαν για μια ακόμη
φορά ένα κυρίαρχο φαινόμενο στον δημόσιο πολιτικό χώρο. Το φαινόμενο της
αντίφασης που παρατηρείται ανάμεσα σ’ αυτό «που πράγματι είμαστε ως χώρα» και
σ’ αυτό «που νομίζουμε ότι είμαστε». Στην αντίφαση δηλαδή ανάμεσα στην
πραγματικότητα και στη σύλληψη (perception) της πραγματικότητας αυτής που
έχουμε ως λαός και κοινωνικό σύνολο. Η πραγματικότητα, σύμφωνα με όλα τα
αντικειμενικά στατιστικά δεδομένα, λέει ότι η Ελλάδα είναι μια εξαιρετικά
αναπτυγμένη χώρα σε ό,τι αφορά τους βασικούς οικονομικο-κοινωνικούς δείκτες.
Συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πρώτες είκοσι πέντε χώρες της υφηλίου σε ό,τι
αφορά τους δείκτες «ανθρώπινης ανάπτυξης» (human development) σύμφωνα με τη
σχετική έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Ταυτόχρονα η χώρα έχει πετύχει έναν υψηλό βαθμό πολιτικής ανάπτυξης με
σταθερούς πολιτικούς θεσμούς και δημοκρατικό σύστημα, κράτος δικαίου, σεβασμό
των ατομικών δικαιωμάτων και αναπτυσσόμενη κοινωνία των πολιτών. Επιπλέον η
Ελλάδα είναι ενσωματωμένη σ’ όλους τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς
ολοκλήρωσης και κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα
στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης που συγκεντρώνει όλα αυτά τα θετικά
χαρακτηριστικά. Είναι η μόνη οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά αναπτυγμένη,
σύγχρονη χώρα. Βεβαίως αυτό δεν σημαίνει ότι η χώρα δεν έχει σοβαρά προβλήματα
(όπως στον τομέα της διοίκησης, των κοινωνικών υπηρεσιών, της υγείας, της
εγκληματικότητας, της εκπαίδευσης κ.λπ.). Έχει. Και ορισμένα είναι προβλήματα
μιας σχετικά αναπτυγμένης ευρωπαϊκής χώρας.

Ωστόσο η αντίληψη που έχουμε για τη χώρα είναι ακόμη αυτή μιας υπανάπτυκτης,
ανίσχυρης χώρας στο έλεος των ξένων πιέσεων και παρεμβάσεων, μιας χώρας
αδύναμης που δεν ξέρει πού ακριβώς ανήκει και που για ορισμένους ανήκει ακόμη
στην κατηγορία των «αναπτυσσόμενων χωρών», ενώ αντικειμενικά ανήκει στη λέσχη
των πλέον αναπτυγμένων. Η αντίφαση αυτή ανάμεσα στην πραγματικότητα και στη
σύλληψη της πραγματικότητας ­ το σύνδρομο της υπανάπτυξης ­ οδηγεί σε
επικίνδυνα συμπτώματα και συμπεριφορές ορισμένα από τα οποία ζήσαμε τις
τελευταίες εβδομάδες.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.