Το Κρεμλίνο ασθενεί βαριά

Μπορίς Γιέλτσιν. Για να βάλει την υπογραφή του σ’ ένα επίσημο έγγραφο απαιτείται πολύς χρόνος, και ύστερα αρχίζουν τα δύσκολα: πρέπει να σηκωθεί απ’ την καρέκλα

Έξι μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ως πρωθυπουργός της Ρωσίας, ο
Γεβγένι Πριμακόφ δήλωσε ότι θα πρέπει να είναι τρελός που αποδέχθηκε το
αξίωμα. «Έξι μήνες ­ και πολλοί με ρωτούν ήταν τρέλα ή γενναιότητα; Εγώ
επιμένω πως ήταν τρέλα», είπε ο Πριμακόφ σε τηλεοπτική του εμφάνιση.

Ο Γεβγένι Πριμακόφ ανέλαβε την πρωθυπουργία στις 11 του περασμένου Σεπτεμβρίου
και ο διορισμός του ήταν αποτέλεσμα συμβιβασμού στην εξαγριωμένη Δούμα, που
έβλεπε πως οι επιλογές του προέδρου Γιέλτσιν οδηγούσαν σε συνταγματική κρίση
και κοινωνική αναταραχή.

Με την υγεία του προέδρου Γιέλτσιν να παρουσιάζει συνεχείς επιπλοκές, ο
Πριμακόφ είναι ο ουσιαστικός κυβερνήτης της Ρωσίας, καθώς «ο πρόεδρος
οικουρεί», όπως σχολιάζουν οι γελοιογράφοι.

Μια τελευταία απόπειρα του προέδρου Μπορίς Γιέλτσιν να δείξει πως μπορεί να
ασκεί όλα τα προεδρικά του καθήκοντα, ήταν το ταξίδι του στο Αμμάν, για την
κηδεία του βασιλιά της Ιορδανίας Χουσεΐν. Ταξίδι που διέκοψε πριν ολοκληρώσει
τις επαφές του με τους άλλους ηγέτες, «για λόγους υγείας», όπως πάντα.

Έτσι, αν για κάποιους άλλους ηγέτες η ιστορία περιγράφει πόσα πραξικοπήματα ή
πόσες προτάσεις μομφής άντεξαν, για τον Γιέλτσιν θα γράφει ο βιογράφος του:
Κατόρθωσε να επιζήσει έπειτα από διπλή πνευμονία, βρογχίτιδα, καρδιακές
επιπλοκές, ανοικτό έλκος και μία εγχείρηση σπονδύλων.

«Πολιτικό πτώμα»

Οι αντίπαλοί του τον αποκαλούν «πολιτικό πτώμα», οι περισσότεροι Ρώσοι πολίτες
τον θεωρούν πια πρόσωπο μισητό, ενώ στο εξωτερικό κρυφογελούν με τα καμώματά
του. Αλλά και η ζωή μερικές φορές παίζει παράξενα παιχνίδια: Μόλις το
προεδρικό Ιλιούσιν προσγειωνόταν, στο Αμμάν, συγκρούστηκε ελαφρά, χτυπώντας με
το φτερό του το αεροσκάφος που μετέφερε τον Ιταλό πρωθυπουργό. «Το οδηγεί ο
Γιέλτσιν», σχολίασαν πολλοί πικρόχολοι. Ο Γιέλτσιν παρέμεινε λιγότερο από
τρεις ώρες στο Αμμάν, για να επιστρέψει άρον-άρον στη Μόσχα κατόπιν.

Ο πρόεδρος «δεν κατάφερε να φτάσει ως τον τάφο, αλλά πλησίασε πολύ», έγραψε
σκωπτικά η «Μοσκόφσκι Κομσομόλετς». Περιγράφοντας πως δεν παρακολούθησε την
κηδεία, αλλά απλώς συλλυπήθηκε τον γιο και διάδοχο στο θρόνο των Χασεμιτών.

Γιατί, τέλος πάντων, πήγε στην Ιορδανία; αναρωτήθηκαν όλοι. Οι γιατροί τον
είχαν προειδοποιήσει να μην επιχειρήσει μακρινό ταξίδι στην κατάσταση που
βρισκόταν. Ούτε ιδιαίτερα καλές σχέσεις είχε με τον Χουσεΐν (αντιθέτως με τον
Πριμακόφ που από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης είχε αρμοδιότητα τη Μέση Ανατολή).

Η απάντηση βρίσκεται εν μέρει στην προσωπικότητά του και εν μέρει στην
πολιτική που ακολουθεί.

Ήταν η απεγνωσμένη πράξη ενός ηγέτη που ανησυχεί για τον ολοένα συρρικνούμενο
ρόλο του στην παγκόσμια σκηνή. Ήταν ακόμα η έκφραση ανησυχίας ότι τα ηνία της
εξουσίας έχει αναλάβει κάποιος άλλος, ο Πριμακόφ.

Γιέλτσιν και ιστορία

Ο Μπορίς Γιέλτσιν ανησυχεί ιδιαίτερα για το πώς θα τον κρίνει η ιστορία. Είναι
μανιακός με την υστεροφημία του και έχει το κόμπλεξ μήπως δεν τον θυμούνται ως
μεγάλο πολιτικό ηγέτη.

Εκείνος που ξεκίνησε ως επαρχιώτης από τη Σιβηρία όπου και απέκτησε τα πρώτα
του αξιώματα, για να γίνει ο μοιραίος άνθρωπος που διέλυσε τη Σοβιετική
Αυτοκρατορία, για να γίνει εκείνος ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της ισχυρής
Ρωσίας, που κάποτε οι χώρες που αποσχίσθηκαν θα εκλιπαρούν να επιστρέψουν…
Κάτι που γίνεται με την Λευκορωσία, αυτές τις μέρες.

Καθώς περνά ο χρόνος και πλησιάζει στο τέλος της θητείας του, όμως, βλέπει
τους δείκτες του ρολογιού να γυρίζουν αντίστροφα. Ούτε το πρόγραμμα των
πολυδιαφημισμένων ιδιωτικοποιήσεων προωθείται, ούτε το ρούβλι σταθεροποιείται,
και τις τελευταίες μέρες ο κίνδυνος να φουντώσει και πάλι το πρόβλημα με την
Τσετσενία είναι υπαρκτό.

Η επισφαλής κατάσταση της υγείας του Γιέλτσιν έχει δώσει πάλι λαβή στους
παλιούς Κρεμλινολόγους. Εκείνους που είχαν βγει σε πρόωρη σύνταξη, επειδή η
Ρωσία ήταν πλέον Δημοκρατία.

Ερμηνεία χρησμών

Να που χρειάζεται όμως πάλι, να ερμηνεύουν χρησμούς, να διαβάζουν ανάμεσα στις
γραμμές των ανακοινωθέντων, να μαντεύουν πού κρύβεται η αλήθεια.

Όλοι θυμούνται πως τρεις μέρες πριν πεθάνει ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ, είχε
ανακοινωθεί επίσημα πως «ο γενικός γραμματέας έχει κρυολογήσει».

Τον Μπρέζνιεφ διαδέχθηκε ο Γιούρι Αντρόποφ, που εξαφανίστηκε από τη δημόσια
ζωή, λίγους μόνο μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, λόγω κρυολογήματος
κι αυτός. Τον Φεβρουάριο του 1984 ο Αντρόποφ πέθανε. Ο διάδοχός του Κονσταντίν
Τσερνιένκο έμεινε στην εξουσία, μόλις δεκατρείς μήνες, και κατόπιν πέθανε κι
αυτός. Όλοι το περίμεναν επειδή και γι’ αυτόν είχε ανακοινωθεί πως είχε κρυολόγημα.

Έτσι και με τον Γιέλτσιν, στην αρχή, όταν λίγο μετά την επανεκλογή του χάθηκε
από τη δημοσιότητα, είπαν αρχικά πως «είχε κρυολόγημα», ώσπου να παραδεχτούν
κάποιο καρδιακό πρόβλημα.

Η Ρωσία είχε παραμείνει τότε επί οκτώ μήνες ακυβέρνητη πολιτεία.