ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Τα βράδια του Σαμ

Σούζαν Μάινοτ. Δεν έχει πατήσει ακόμη τα 45 και το τέταρτο βιβλίο της μιλά για τον θάνατο

«Μαμά, δεν θέλω να πεθάνω». Τη χάρη αυτή τη ζητούν τα περισσότερα παιδιά
κάποια στιγμή από τη μαμά τους. Ο 9χρονος Σαμ ήταν, ομολογουμένως, λίγο πιο
απαιτητικός. Ζήτησε μια μέρα από τη μητέρα του, την Αμερικανίδα δημοσιογράφο
Ανν Λαμότ, να καταψυχθεί με τη μέθοδο της κρυογονικής. Και μάλιστα όσο είναι
ζωντανός ­ αφού δεν θέλει να πεθάνει. Είχε πάει το Σαββατοκύριακο εκδρομή με
τους προσκόπους και επί δύο νύχτες μιλούσαν για τον θάνατο: σκουλήκια, φωτιές,
διάβολος και τα τοιαύτα. Γύρισε στο σπίτι του κατατρομαγμένος. «Δεν θέλω να
πεθάνω ούτε όταν γίνω 80 ετών», απαντούσε στα επιχειρήματα που προσπαθούσε να
αρθρώσει η μητέρα του. «Δεν θέλω να πεθάνω ποτέ».

Η μητέρα του δοκίμασε τα πάντα, την τρυφερότητα, τη θρησκεία, το ζεστό μπάνιο
με αφρόλουτρο. Αυτό που δεν έκανε, γιατί προφανώς δεν το γνώριζε, ήταν να
προτείνει στον γιο της το νέο βιβλίο της Αμερικανίδας συγγραφέως Σούζαν
Μάινοτ. Λέγεται «Evening» (Βράδυ) και κυκλοφορεί αυτόν τον μήνα από τις
εκδόσεις Chatto & Windus. Είναι ένα βιβλίο για τον θάνατο, φυσικά. Που
καταφέρνει όμως να ενθαρρύνει, αντί να καταθλίβει. Και ο λόγος είναι ότι
αναδεικνύει τον πλούτο της μνήμης.

Μια γυναίκα γύρω στα 65 περνάει τις τελευταίες της ώρες στο σπίτι της, στη
Μασαχουσέτη. Τα τέσσερα παιδιά της, προϊόν τριών γάμων, μπαινοβγαίνουν στο
δωμάτιο, την κοιτάζουν, της κρατούν το χέρι, ακούνε το παραλήρημά της. Η Ανν
θυμάται τη ζωή της, τον πρώτο της γάμο, τα χρόνια που ήθελε να γίνει
τραγουδίστρια, τον δεύτερο άνδρα της, τη γέννηση των παιδιών της. Κι εκείνο το
Σαββατοκύριακο πριν από σαράντα χρόνια στο Μέιν, όπου συνάντησε τον έρωτα της
ζωής της. Η σχέση κράτησε μόλις μια νύχτα, έπειτα εκείνος έφυγε κι αργότερα
παντρεύτηκε μια Ιταλίδα. Μα η Ανν κράτησε βαθιά μέσα της αυτή την ανάμνηση. Κι
όταν άρχισε να ετοιμάζεται για το μεγάλο ταξίδι χωρίς επιστροφή, ήλθαν στην
επιφάνεια όλες οι λεπτομέρειες. Η μυρωδιά του Βόρειου Ατλαντικού. Το άρωμα του
βάλσαμου. Η φωνή του εραστή της. Τα μαύρα γυαλιά που φορούσε όταν συναντήθηκαν.

Το βιβλίο δεν ασχολείται μόνο με τη μνήμη αλλά και με τη λήθη, λέει η
συγγραφέας στους «Τάιμς». Όπως και με την αναξιοπιστία των αναμνήσεων: η Ανν
δεν θυμάται τόσο τον εραστή της, όσο το μαξιλάρι που μύριζε βάλσαμο. «Ήθελα να
γράψω για το πώς είναι να πεθαίνεις. Η πρώτη μου εμπειρία ήταν με τη γιαγιά
μου, έπειτα με φίλους μου. Όταν βλέπεις κάποιον δικό σου άνθρωπο να πεθαίνει,
ξέρεις ότι υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα σε σένα κι εκείνον. Ακόμα κι αν
του κρατάς το χέρι, η αρρώστια τον έχει απομονώσει».

Το Βράδυ της Μάινοτ ίσως να βοηθούσε τον μικρό Σαμ ­ και τους πιο μεγάλους Σαμ
­ να ξεπερνάει καλύτερα τα δικά του, δύσκολα βράδια.