[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Υπάρχει ένα παλιό τραγούδι που έχει αναδείξει ερμηνευτικά ο κ. Λ. Πανταζής ­
και στο ρεφρέν λέει «αριστερά είναι η καρδιά…». Βέβαια, το τραγούδι δεν
αναφέρεται στην Αριστερά, αλλά στην καρδιά ­ όμως για κάποιο απροσδιόριστο
λόγο αφορά περισσότερο την Αριστερά απ’ όσο την αφορούν τα πανομοιότυπα με του
κ. Πανταζή λόγια του κ. Όσκαρ Λαφοντέν…

Είναι πολύ ενδιαφέρον μάλιστα το γεγονός ότι αρκετοί εδώ στην Ελλάδα, αν και
σίγουρα είναι γνώστες της σχετικής άποψης Πανταζή, την προτιμούν εσχάτως στην
εκδοχή Λαφοντέν. Κρίμα ­ μιας και του δικού μας έχει και συναίσθημα…

Το σημαντικότερο ζήτημα πάντως ­ όχι τόσο για την ελληνική Αριστερά, αλλά για
την ελληνική οικονομία ­ είναι κάπως διαφορετικό. Δεν έγκειται στο αν η καρδιά
είναι αριστερά, αλλά στο κατά πόσον θα διασφαλιστεί ότι θα συνεχίσει να
χτυπάει κανονικά…

Τι σημαίνει αυτό; Πολύ απλά, ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να έχει τα
δικά της, ξεχωριστά προβλήματα ­ και πάντως, δεν έχει φτάσει στη φάση της
αντιμετώπισης των προβλημάτων των σύγχρονων οικονομιών, αφού δεν είναι τέτοια.

Έτσι, λοιπόν, φαντάζει ως μηχανικός μιμητισμός η όποια προσπάθεια
«προσαρμογής» κινήσεων που γίνονται στη γερμανική οικονομία και στη γερμανική
πολιτική σκηνή. Για παράδειγμα, η γνωστή πρόταση Λαφοντέν για την πτώση των
επιτοκίων, που είχε ως αρχικό αποτέλεσμα την πτώση του ευρώ στην κρίσιμη φάση
της προσαρμογής των αγορών στο ενιαίο ευρωνόμισμα, θεωρείται ­ και είναι ­
«αριστερή» για την ελληνική πολιτική αργκό, αλλά μάλλον απέχει πολύ από το να
θεωρηθεί «αριστερή» για μια χώρα όπως η Γερμανία, όπου ήδη το επίπεδο των
επιτοκίων είναι πολύ χαμηλό.

Δεν μας αφορά, βεβαίως, αλλά υπάρχουν χώρες όπως η Ιαπωνία, όπου το επίπεδο
των επιτοκίων είναι χαμηλότερο και του 1% ­ χωρίς αυτό να εμποδίσει την ύφεση.
Η ουσία, επομένως, δεν βρίσκεται στη «διοικητική» θεώρηση της οικονομίας, όσο
κι αν αυτό ακόμα χαρακτηρίζεται ως «αριστερή πολιτική» στη χώρα μας. Αντίθετα,
ως αριστερές προτάσεις (χωρίς… εισαγωγικά) για τέτοιες οικονομίες δεν
μπορούν πλέον να θεωρηθούν άλλες από εκείνες που οδηγούν στην αύξηση της
ζήτησης ­ κι όχι τόσο εκείνες που εξαντλούνται στην αύξηση της παραγωγής, από
τη στιγμή μάλιστα που, λόγω της συνεχούς ανόδου της συμμετοχής της τεχνολογίας
στην παραγωγή, δεν οδηγούν ευθέως στην αύξηση της απασχόλησης.

Επομένως, το μόνο σίγουρο είναι ότι «αριστερά είναι η καρδιά». Αλλά ο κ.
Πανταζής δεν ζήτησε να γίνει καγκελάριος…