Πτώση του τζίρου το 1998

Οι ξένοι ενισχύουν τη θέση τους στην ελληνική αγορά φαρμάκων. Κατέχουν το 79%
της εγχώριας αγοράς και, όπως προκύπτει από τα στοιχεία των εταιρειών, το
μεγαλύτερο ποσοστό της ζήτησης καλύπτουν τα εισαγόμενα φάρμακα.

Ενα στα δύο φάρμακα που χρησιμοποιούν οι Έλληνες είναι εισαγωγής. Παρόλα αυτά
οι μειώσεις στις τιμές των φαρμάκων οδήγησαν στην πτώση του τζίρου των
εταιρειών και η αγορά παρουσίασε κάμψη το 1998.

Η αξία των συνολικών πωλήσεων εμφανίστηκε κατά 35 δισεκατομμύρια δραχμές
μικρότερη, σε σχέση με το 1997. Περίπου 602 δισεκατομμύρια δραχμές ήταν ο
συνολικός τζίρος των εταιρειών φαρμάκων, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας
ΦΑΡΜΕΤΡΙΚΑ, για το 1998.

Η καθιέρωση της ενιαίας λίστας φαρμάκων και η πτώση των τιμών οδήγησε σε
μείωση της αξίας των πωλήσεων κατά 5,5%, σε αντίθεση με το χρονικό διάστημα
1996-1997, όπου ο συνολικός τζίρος των φαρμάκων είχε εμφανίσει αύξηση της
τάξεως του 11%.

Στο σύνολο των πωλήσεων, μεγαλύτερο κομμάτι καταλαμβάνουν τα εισαγόμενα
φάρμακα με ποσοστό 52,02%, ακολουθούν τα παραγόμενα στη χώρα μας με ποσοστό
34%, ενώ το υπόλοιπο κομμάτι της πίτας ­ περίπου 14,5% ­ μοιράζονται τα
φάρμακα που απλώς συσκευάζονται στην Ελλαδα και τα χωρίς προέλευση.

Έλληνες και ξένοι

Από τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλαδα, το μεγαλύτερο κομμάτι σε
αξία πωλήσεων απολαμβάνουν οι ξένες εταιρείες και μάλιστα με σημαντική αύξηση
της συμμετοχής τους τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας για την αγορά
φαρμάκων, τα τελευταία χρόνια, από το 55% το 1987, η συμμετοχή των ξένων
φαρμακοβιομηχανιών έφτασε το 59% το 1990 και 79% το 1996, παρουσιάζοντας μέσα
σε μια δεκαετία ποσοστό αύξησης της τάξεως του 24%.

Σήμερα, η φαρμακευτική βιομηχανία της χώρας αριθμεί 75 επιχειρήσεις, από τις
οποίες το 71% έχει αξιόλογη παρουσία στην αγορά φαρμάκων. Από αυτές τις
εταιρείες παράγεται το 25% της εγχώριας παραγωγής, ενώ το 15% του συνόλου των
την ελληνική αγορά τα προϊόντα των μητρικών τους εταιρειών. Τα φάρμακα πουυν
για διακινούνται στην ελληνική αγορά χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: σε αυτά τα
οποία ανήκουν στις ελληνικές εταιρείες και σε εκείνα που ανήκουν στις ξένες
και παρασκευάζονται, συσκευάζονται ή εισάγονται στην Ελλαδα.

Το 1996, τα ελληνικά φάρμακα που διακινήθηκαν ήταν αξίας 105,163
δισεκατομμυρίων δραχμών, ενώ η αξία των ξένων ξεπέρασε τα 395 δισεκατομμύρια δραχμές.

Συγκεντρωτισμός

Στην Ελλάδα, όπως και στη Γερμανία και τη Γαλλία, που θεωρούνται από τις
μεγαλύτερες χώρες παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η φαρμακευτική βιομηχανία
χαρακτηρίζεται από συγκεντρωτισμό.

Στη χώρα μας, σύμφωνα με στοιχεία του IMS (μιας από της μεγαλύτερες εταιρείες
παροχής πληροφοριών για την Υγεία στον κόσμο), το 37,5% της αγοράς καλύπτουν
οι 10 μεγαλύτερες φαρμακοβιομηχανίες, οι οποίες μοιράστηκαν το 1998 περίπου
222,7 δισεκατομμύρια δραχμές.

Η κατανομή

Οι Έλληνες ξόδεψαν τα περισσότερα χρήματα για την αγορά φαρμάκων που αφορούν
σε παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος (21,1%), δίνοντας 126,4 δισεκατομμύρια
δραχμές, για φάρμακα κατά των συστηματικών λοιμώξεων 109,5 δισεκατομμύρια
δραχμές, για φάρμακα για το πεπτικό σύστημα και τον μεταβολισμό 76,4
δισεκατομμύρια δραχμές, ενώ το μερίδιο των 290,2 δισεκατομμυρίων δραχμών που
εισέπραξαν οι φαρμακευτικές εταιρείες το 1998 μοιράζονται οι ένδεκα υπόλοιπες
θεραπευτικές κατηγορίες.

Εξάρτηση

Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία δεν παράγει πρώτες ύλες, με αποτέλεσμα να
βρίσκεται σε πλήρη εξάρτηση από τις μεταβολές που συμβαίνουν στο εξωτερικό.

Εξάρτηση για την ελληνική αγορά αποτελεί και το γεγονός ότι το μεγαλύτερο
μέρος της ζήτησης καλύπτεται από φάρμακα ξένων εταιρειών. Μάλιστα, το 1998, τα
«ξένης ταυτότητας» φάρμακα κάλυψαν τα 2/3 της αξίας των πωλήσεων, ενώ οι
περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις συμμετέχουν μόνο στην τελική επεξεργασία
των φαρμακευτικών προϊόντων. Όπως δείχνουν τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής
Υπηρεσίας, επιδείνωση παρουσιάζει και το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας μας για
τα φαρμακευτικά προϊόντα, αφού από -105,85 δισεκατομμύρια δραχμές το 1993,
έφθασε τα -748,8 δισεκατομμύρια δραχμές το 1996.

Το 1922 ήταν για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία μια σημαντική χρόνια. Η
εταιρεία ΧΡΩΠΕΙ παρήγαγε και διέθεσε το πρώτο ελληνικό φάρμακο. Στη διάρκεια
των 20 επόμενων χρόνων κυκλοφορήσαν συνολικά 239 φάρμακα, από τις 14 ελληνικές
εταιρείες που δραστηριοποιούνταν εκείνη την εποχή. Από αυτές, μονάχα 6
εξακολουθούν να λειτουργούν σήμερα. Μετά τον Πόλεμο παρουσιάζονται οι πρώτες
φαρμακευτικές μονάδες, μικρομεσαίες στο μεγαλύτερο μέρος τους, οι οποίες σε
μεγαλύτερο ποσοστό ασχολούνταν με τη συσκευασία εισαγόμενων φάρμακων. Η
δεκαετία του 1960 δημιουργεί νέες συνθήκες στην ελληνική αγορά. Η παραγωγή
φασόν από ελληνικές εταιρείες μέρους των προϊόντων των μεγάλων ξένων που
διακινούν τα προϊόντα τους στην ελληνική αγορά, αλλά και η εγκατάσταση
θυγατρικών μονάδων των μεγάλων πολυεθνικών δημιουργούν άλλες συνθήκες.

Σήμερα, το 30% των ελληνικών εταιρειών παρουσιάζει άμεση εξάρτηση από τις
μεγάλες επιχειρήσεις του εξωτερικού, είτε παράγοντας για λογαριασμό τους
φάρμακα είτε διακινώντας τα προϊόντα τους στην εγχώρια αγορά.

Ο κλάδος των φαρμάκων στη χώρα μας χαρακτηρίζεται από ανυπαρξία φαρμακευτικής
έρευνας, με αποτέλεσμα η διείσδυση των ξένων επιχειρήσεων να είναι μια εύκολη
υπόθεση. Την ίδια στιγμή, όπως προκύπτει από στοιχεία της έρευνας του Εθνικού
Ινστιτούτου Εργασίας, σε επίπεδο Ευρωπαϊκης Ένωσης η φαρμακοβιομηχανία
αποτελεί έναν από τους κλάδους υψηλής τεχνολογίας που παρουσίασαν τις
καλύτερες επιδόσεις με αξία παραγωγής, το 1995, 86 δισεκατομμυρίων ECU,
συμμετέχοντας σε ποσοστό άνω του 1% στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Ε.Ε. Οι
κοινοτικές εταιρείες καλύπτουν τα 2/3 της εσωτερικής ευρωπαϊκής αγοράς, το 1/3
της αμερικανικής και το 10% της αγοράς της Ιαπωνίας.