Ο πόλεμος του σπαγγέτι

Τρεις εταιρείες καλύπτουν το 64% της συνολικής παραγωγής ζυμαρικών στη χώρα,
ενώ «ιδιωτική ετικέτα» έχει κάνει δυναμική εμφάνιση στα ράφια των σούπερ
μάρκετ. Παράλληλα, έχει αρχίσει η ελληνο-ιταλική μάχη για τη μακαρονάδα

Μπορεί ένα πιάτο λαχταριστής μακαρονάδας να δείχνει ήρεμο και έτοιμο να
προσφέρει την απόλαυση της γεύσης του. Ανάμεσα, όμως, στα εκατοντάδες σπαγγέτι
που το συνθέτουν, τα τέσσερα τελευταία χρόνια έχει ξεσπάσει ένας πόλεμος, ο
οποίος έχει φέρει σε πλεονεκτική θέση έναντι όλων τρεις εταιρείες ζυμαρικών,
οι οποίες και μοιράζονται το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας της αγοράς. Και ενώ
ο πόλεμος ανάμεσα στις εταιρείες ζυμαρικών και τα προϊόντα τους μαίνεται, στο
πεδίο της μάχης έχουν τα τελευταία χρόνια κάνει δυναμικά την εμφάνισή τους στα
ράφια των σούπερ μάρκετ τα προϊόντα «ιδιωτικής ετικέτας» αποσπώντας ένα
σημαντικό ποσοστό της κατανάλωσης, περίπου 10%.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ICAP, όπως παρουσιάζονται στην τελευταία
κλαδική μελέτη για τον χώρο της βιομηχανίας ζυμαρικών, περίπου το 64% της
συνολικής παραγωγής ζυμαρικών της χώρας καλύπτουν τρεις εταιρείες, η MISKO
Α.Ε., η ΚΙΚΙΖΑΣ ΜΕΛΙΣΣΑ ΑΕΒΕΤ και η ΚΟΡΩΝΑ ΑΕΒΕ. Αν υπολογιστεί και το 10% που
κατέχουν τα ζυμαρικά της «ιδιωτικής ετικέτας» που καταλαμβάνουν μια θέση στα
ράφια των καταστημάτων και παίζουν τον ρόλο του ελεγκτή των τιμών των
προϊόντων σε χαμηλά επίπεδα, οι υπόλοιπες πέντε εταιρείες απομένει να
μοιραστούν περίπου το 25% της αγοράς.

Ανάπτυξη

Ο χώρος της βιομηχανίας ζυμαρικών αποτελεί για τη χώρα μας έναν από τους
παραδοσιακούς τομείς της ελληνικής βιομηχανίας και, όπως λένε οι γνώστες του
χώρου, το βασικό χαρακτηριστικό της είναι οι σταθεροί ρυθμοί ανάπτυξης. Σε
ό,τι αφορά την κατανάλωση, το μεγαλύτερο μέρος καλύπτεται από εγχώριας
παραγωγής προϊόντα, το μερίδιο των οποίων έφτασε να είναι για το 1997 το 88%
του συνόλου της κατανάλωσης, σε αντίθεση με τα εισαγόμενα προϊόντα τα οποία
ανατρέποντας την εικόνα της τετραετίας 1990-1994, παρουσίασαν μείωση με
αποτέλεσμα να καταλαμβάνουν μόνο το 12% της κατανάλωσης για το 1997.

Αλλάζει χέρια

Ο πόλεμος μάλιστα τα τελευταία χρόνια αλλάζει χέρια και μάλιστα περνά στα
ιταλικά χέρια. Αρκετές εξαγορές και συνεργασίες έχουν ήδη γίνει και όσοι
ξέρουν, μιλούν για εξελίξεις. Ήδη η εταιρεία MISKO Α.Ε. πέρασε στα χέρια της
ιταλικής BARILLA. Η εταιρεία ΚΙΚΙΖΑΣ Α. ΜΕΛΙΣΣΑ ΑΕΒΕΤ πέρασε κατά 45% στην
επίσης ιταλική εταιρεία STAR, ενώ μια ακόμα συνεργασία αυτή της ΜΑΚΒΕΛ ΠΑΝΤ.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΑΒΕΕ με την ιταλική EURICOM ξεκίνησε. Κάποιοι μάλιστα μιλούν
για ένα νέο ελληνοϊταλικο πόλεμο που έχει ξεσπάσει αυτήν τη φορά για τη
«μακαρονάδα». Οι ελληνικές επιχειρήσεις αντεπιτίθενται στον «Ιταλό εχθρό»
κάνοντας μια προσπάθεια έλεγχου της πρώτης ύλης έτσι ώστε να ελέγχουν και τις
τιμές. Ενδεικτική η περίπτωση της εξαγοράς από τους Μύλους Αγίου Γεωργίου, της
βιομηχανίας ΣΤΕΛΛΑ Α.Ε.

Πάντως, θετικό χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι ενώ υπάρχει σταθεροποίηση της
εγχώριας κατανάλωσης, σημειώνεται σταδιακή αύξηση των εξαγωγών. Σύμφωνα με
στοιχεία του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ζυμαρικών (Σ.Β.Ζ.), από το 1990 έως το 1997
σημειώθηκε πενταπλασιασμός των εξαγωγών αφού από τους 7.416 τόνους που
εξήγαγαν οι ελληνικές βιομηχανίες το 1990 φτάσαμε το 1997 στις 40.000 τόνους.
Ενώ όσον αφορά την κατανάλωση ζυμαρικών, τα τελευταία χρόνια η συνολική
κατανάλωση εγχωρίων ζυμαρικών αυξάνεται αντίθετα από την κατανάλωση
εισαγόμενων όπου παρατηρείται μείωση με μέσο ρυθμό μεταβολής 1,25%, όπως
προκύπτει από την έρευνα της ICAP, γεγονός όμως το οποίο δεν αλλάζει την
εικόνα της ελληνικής αγοράς που θέλει την ελληνική αγορά κορεσμένη.

Ο κορεσμός αυτός αποτελεί αιτία, για την οποία αρκετές ελληνικές επιχειρήσεις
αναζητούν νέες αγορές, όπως τις χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ κάποιες
στράφηκαν ήδη και στην παραγωγή άλλων προϊόντων, όπως σάλτσας σε μια
προσπάθεια να κερδίσουν ένα επιπλέον κομμάτι της πίτας της ελληνικής αγοράς.
Συνολικά το 1996 η Ελλαδα εξήγαγε προς τρίτες χώρες 44.664 τόνους ζυμαρικών.
Στον χώρο των εξαγωγών πάντως με στοιχεία του 1997 τα μερίδια φέρνουν πρώτη
την εταιρεία ΚΟΡΩΝΑ ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΑΕΒΕ με ποσοστό 26%. Ακολουθουν η ΚΙΚΙΖΑΣ Α.
ΜΕΛΙΣΣΑ ΑΕΒΕΤ με 255, η Π. ΔΑΚΟΣ ΑΒΕΕ με 14%, η ΑΒΕΖ Α.Ε. με 10%, ενώ το
υπόλοιπο 25% μοιράζονται οι εταιρείες ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΙ Θ. ΑΦΟΙ Α.Ε., η MISKO
Α.Ε., η ΣΤΕΛΛΑ Α. Ε. και η ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Π. ΜΑΚΒΕΛ ΑΒΕΕ.

Κερδοφορία

Όσον αφορά την κερδοφορία των βιομηχανιών ζυμαρικών οι χρονιές που έρχονται
ίσως και να μην είναι οι καλύτερες, αφού όπως δείχνουν οι αριθμοί το 1995
είχαμε από τις 8 μεγάλες επιχειρήσεις του χώρου, τις 3 να παρουσιάζουν ζημίες
και το 1996 στο σύνολο προστέθηκε ακόμα μία, ανεβάζοντας τον αριθμό σε 4. Η
επόμενη διετία θα φέρει, όπως όλα δείχνουν, για την εγχώρια κατανάλωση μικρή
αύξηση που δεν θα ξεπεράσει το 1%-2% και το «παιχνίδι των σπαγγέτι» θα παιχτεί
ανάμεσα στις κατηγορίες ζυμαρικών (μακαρόνια – πάστες – ειδικά ζυμαρικά) και
το πώς θα διαμορφωθεί η ζήτησή τους αλλά και στο κατά πόσο οι ελληνικές
βιομηχανίες θα μπορέσουν να αντέξουν την «εισβολή» των Ιταλών στην ελληνική αγορά.