Η νέα μεγάλη μάχη των γαλακτοβιομηχανιών

Αφορμή για τη νέα κόντρα των μεγάλων της γαλακτοβιομηχανίας, που μοιράστηκαν
237 δισεκατομμύρια δραχμές το 1997, η καμπάνια ενημέρωσης που ξεκίνησε η
εταιρεία ΔΕΛΤΑ, την 1η Μαρτίου, για τη διάρκεια «ζωής» του φρέσκου γάλακτος,
άλλα και η «απάντηση» της ΦΑΓΕ, η οποία στη δική της καμπάνια, μία εβδομάδα
αργότερα, προσέθεσε 2 ημέρες «ζωής» στα δικά της προϊόντα.

Η ετικέτα στα προϊόντα της ΔΕΛΤΑ άνοιξε το νέο μέτωπο. Σημείο αιχμής η
διάρκεια ζωής του παστεριωμένου γάλακτος. Η εταιρεία ΦΑΓΕ θέλησε να πάρει αυτή
κεφάλι στην κούρσα και όλα δείχνουν ότι σύντομα οι καταναλωτές θα έχουν στα
ψυγεία τους προϊόντα με διάρκεια ζωής πολύ μεγαλύτερη από αυτή που ορίζει ο
Κώδικας Τροφίμων. Όμως, ενώ οι ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες ανταγωνίζονται η
μία την άλλη, η εισβολή των ξένων εταιρειών στην ελληνική αγορά δημιουργεί
νέες συνθήκες, αφού, ήδη, στα ράφια κάποιων σούπερ μάρκετ οι καταναλωτές
μπορούν να βρουν φρέσκο παστεριωμένο γάλα διάρκειας 11 ημερών.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ΔΕΛΤΑ, κ. Δημήτρης Δασκαλόπουλος, έθεσε το
θέμα της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων γάλακτος έναντι εκείνων
των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, επισημαίνοντας, μάλιστα, ότι δεν θα αργήσει η ώρα
που τα ράφια των ψυγείων των σούπερ μάρκετ της χώρας θα γεμίσουν με ξένο
παστεριωμένο γάλα μεγαλύτερης διάρκειας και οι ελληνικές επιχειρήσεις θα
μένουν προσκολλημένες στις διατάξεις ενός προεδρικού διατάγματος που από καιρό
έχει ξεπεραστεί και που όλοι αναγνωρίζουν την ανάγκη της αντικατάστασής του.

«Εμείς τολμήσαμε»

«Όλοι γνωρίζουμε ότι είναι απολύτως ασφαλές. Είναι, όμως, θέμα τόλμης να
φτάσει κανείς να το πιστοποιεί και πάνω στις συσκευασίες των προϊόντων που
διαθέτει στο καταναλωτικό κοινό. Εμείς τολμήσαμε να κάνουμε ένα βήμα μπροστά
και να ανεβάσουμε τον πήχη λίγο πιο πάνω. Είμαστε σε θέση να προσφέρουμε
προϊόντα διάρκειας μεγαλύτερης των τεσσάρων ημερών και αυτό δηλώνουμε», προσθέτει.

Στα αντίπαλα στρατόπεδα των εταιρειών ΦΑΓΕ και ΜΕΒΓΑΛ τα επιτελεία διέταξαν
ανασύνταξη δυνάμεων και σύντομα ήρθε η «απάντηση» από τη ΦΑΓΕ. Άλλωστε, κανείς
από τους γαλακτοβιομηχάνους δεν είχε στην ουσία αμφισβητήσει την ορθότητα της
πρωτοβουλίας ενημέρωσης που ξεκίνησε η ΔΕΛΤΑ. Όλοι, όμως, έθεταν ζήτημα
νομιμότητας σε σχέση με αυτά που ορίζει το Προεδρικό Διάταγμα 104/1988 και,
πετώντας το μπαλάκι των ευθυνών στο αρμόδιο υπουργείο, ζήτησαν να κάνει σαφές
τι ακριβώς ισχύει.

Και η ΦΑΓΕ

Η εταιρεία ΦΑΓΕ με επιστολή του προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της, κ.
Γιάννη Φιλίππου, προς τους συναρμόδιους υπουργούς Οικονομικών, Ανάπτυξης και
Γεωργίας, είχε, στις αρχές Μαρτίου, ζητήσει διευκρινίσεις έτσι ώστε να
αναγράφει στο εξής στις συσκευασίες των προϊόντων της παρόμοιες ενδείξεις,
κάνοντας σαφές ότι μπορεί και εκείνη να διαθέσει στο καταναλωτικό κοινό φρέσκο
γάλα με διάρκεια ζωής 5 ημερών, δηλώνοντας έμμεσα ότι δεν υστερεί τεχνολογικά
σε τίποτα από τον μεγάλο της ανταγωνιστή. Η επιβεβαίωση ήρθε μία εβδομάδα
αργότερα από τους υπεύθυνους της εταιρείας, που ενημέρωναν και εκείνοι, με τη
σειρά τους, τους καταναλωτές τους ότι τα φρέσκο γάλα ΦΑΓΕ έχει διάρκεια ζωής
μιας εβδομάδας χωρίς να αλλοιώνονται τα θρεπτικά του συστατικά. Ανέβασαν έτσι
τον πήχη του ανταγωνισμού σε μεγαλύτερο ύψος.

Σε αναμονή η ΜΕΒΓΑΛ

Από τη δική τους πλευρά, τα στελέχη της εταιρείας ΜΕΒΓΑΛ κρατούν στάση
αναμονής. «Περιμένουμε τις αποφάσεις του υπουργείου Γεωργίας», λέει ο κ. Α.
Κράββας, αναπληρωτής γενικός διευθυντής. Και προσθέτει ότι εφόσον το Προεδρικό
Διάταγμα, που ισχύει, ορίζει τις 4 ημέρες, μέχρι να αλλάξει, η εταιρεία που
εκπροσωπεί θα τηρήσει τον νόμο. Δεν παρέλειψε, όμως, να σημειώσει ότι το θέμα
της διάρκειας ζωής του παστεριωμένου γάλακτος απασχολεί εδώ και καιρό τις
επιχειρήσεις και θα πρέπει οι αρμόδιες υπηρεσίες να πάρουν άμεσα θέση στο
ζήτημα που έχει προκύψει.

Αντιδράσεις όμως, μετά και την ενέργεια της εταιρείας ΦΑΓΕ, υπήρξαν και από
τις μικρότερες επιχειρήσεις του κλάδου. Μάλιστα, κάποιοι έκαναν λόγο για την
επικράτηση των δύο μεγάλων βιομηχανιών εις βάρος των μικροτέρων, με την ανοχή
των αρμοδίων υπηρεσιών, ενώ παρέμβαση στην υπόθεση έκανε και η γενική
Συνομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ελλάδος, ζητώντας να διατηρηθεί το υπάρχον καθεστώς.

Το μικρότερο κομμάτι του συνόλου των πωλήσεων, περίπου 60 δισεκατομμύρια
δραχμές, μοιράζονται οι μικρότερες γαλακτοβιομηχανίες, συνεταιριστικής βάσης,
που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά: η ΝΕΟΓΑΛ, η ΟΛΥΜΠΟΣ και η ΡΟΔΟΠΗ.
Όπως εκτιμούν οι εκπρόσωποι όλων των εταιρειών, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον
παρουσιάζει η αγορά νωπού παστεριωμένου γάλακτος και οι ελληνικές επιχειρήσεις
έχουν διαθέσει σε επενδύσεις, γι’ αυτό το κομμάτι των δραστηριοτήτων τους,
πολλά δισεκατομμύρια δραχμές. Οι «μεγάλοι» της ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας,
ΦΑΓΕ και ΔΕΛΤΑ, ακολουθούν εδώ και χρόνια τις κινήσεις ο ένας του αλλού και το
«στοίχημα» που φαίνεται ότι έχουν βάλει, είναι ποιος θα κάνει κάθε φορά πρώτος
ένα ακόμα βήμα μπροστά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας ICAP, η εταιρεία
ΦΑΓΕπραγματοποίησε το 1997 πωλήσεις άξιας 78,7 δισ., ενώ οι συνολικές πωλήσεις
της εταιρείας ΔΕΛΤΑ έφτασαν, το ίδιο διάστημα, τα 78,6 δισ. δραχμές και το
1998 τα 110 δισ. δραχμές.

Από το 1997

Τον Νοέμβριο του 1997, οι δύο εταιρείες είχαν και πάλι διασταυρώσει τα ξίφη
τους με αφορμή ­ και τότε ­ το παστεριωμένο γάλα. Η εταιρεία ΦΑΓΕ είχε
διαθέσει στην αγορά το «γάλα υψηλής παστερίωσης», το οποίο έχει διάρκεια ζωής
τριών εβδομάδων. Τότε, οι εκπρόσωποι της ΔΕΛΤΑ είχαν δηλώσει ότι «το φρέσκο
γάλα μπορεί να καταναλωθεί το πολύ σε τρεις έως πέντε ημέρες», αναφέροντας ότι
το γάλα που είχε διαθέσει η εταιρεία ΦΑΓΕ στην αγορά, λόγω της υψηλής θερμικής
κατεργασίας, χάνει ένα μέρος από τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά του, επομένως
δεν μπορεί να φέρει και την ονομασία φρέσκο. Η ΦΑΓΕ είχε υποστηρίξει ότι το
προϊόν ανήκει στην κατηγορία των παστεριωμένων όπως και το φρέσκο και για το
λόγο αυτό απαιτείται η συντήρησή του στο ψυγείο. Ο κ. Κυριάκος Φιλίππου, της
ΦΑΓΕ, είχε χαρακτηριστικά δηλώσει τον Νοέμβριο του 1997: «Πιστεύω ότι όλοι στο
μέλλον θα παρασκευάζουν γάλα με τον ίδιο τρόπο».

Ο δρόμος, λοιπόν, για την παράταση της διάρκειας ζωής του φρέσκου γάλακτος
είχε ανοίξει, από τις ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες, ένα χρόνο πριν. Όπως όλα
δείχνουν, ο «πόλεμος» θα είναι μακρύς, αφού το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς
γάλακτος ­ περίπου το 52% ­ καλύπτουν τα προϊόντα που ανήκουν στην κατηγορία
του παστεριωμένου φρέσκου γάλακτος και είναι επόμενο εκεί να αναμένονται
σημαντικές εξελίξεις. Τα υπόλοιπα μερίδια της αγοράς είναι για τα εβαπορέ 46%
και για τα μακράς διάρκειας 2%.. Αλλά και στην αγορά των επιδορπίων γιαούρτης
έχει ανοίξει, από τον Μάιο του 1998, μία νέα κόντρα. Η εταιρεία ΔΕΛΤΑ είχε
κυκλοφορήσει, σε συνεργασία με την γαλλική Danone (η οποία συμμετέχει με
ποσοστό 20% στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας), μια νέα γενιά προϊόντων ­ τα
λεγόμενα προβιοτικά προϊόντα ή αλλιώς ρευστής γιαούρτης. Σχεδόν ταυτόχρονα,
στο παιχνίδι είχε μπει και η ΦΑΓΕ, προωθώντας ένα παρόμοιο προϊόν, ενώ και η
τρίτη σε μέγεθος γαλακτοβιομηχανία της χώρας, η ΜΕΒΓΑΛ, ακολούθησε στην
κούρσα.

Τα επιδόρπια γιαούρτης αποτελούν μια αναπτυσσόμενη αγορά η οποία υπόσχεται
πολλά στο μέλλον. Ήδη, σήμερα, τα προϊόντα της κατηγορίας αυτής κατέχουν το
14% των πωλήσεων γιαούρτης, έναντι 21% της παραδοσιακής στραγγιστής γιαούρτης,
18% της γιαούρτης από αγελαδινό γάλα και 49% όλων των άλλων επιμέρους κατηγοριών.

ΟΜΙΛΟΣ ΔΕΛΤΑ

Η εταιρεία Δέλτα Πρότυπος Βιομηχανία Γάλακτος
ιδρύθηκε, με τη μορφή που είχε έως τις αρχές Μαρτίου 1999, το 1968 ως συνέχεια
της ατομικής επιχείρησης του Αριστείδη Δασκαλόπουλου, που λειτουργούσε από το
1952 με τη μορφή του εργαστηρίου παραγωγής γιαουρτιού και διάθεσης γάλακτος.
Σήμερα η Δέλτα ασχολείται με την παραγωγή σειράς προϊόντων τροφίμων, από το
φρέσκο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα έως τους φρουτοχυμούς και τα
τυποποιημένα προϊόντα. Ο Όμιλος Δέλτα απαρτίζεται από 13 εταιρείες ­ εκτός από
τη Δέλτα Α.Ε., στην οποία συμμετέχει κατά 20% η γαλλική εταιρεία Donone.
Διαθέτει έξι εργοστάσια στην Ελλάδα (γαλακτοκομικών και χυμών, γιαουρτιού,
παγωτού, δύο κατεψυγμένων προϊόντων και ένα παραγωγής ζωοτροφών), καθώς και
τρία εργοστάσια παγωτού στο εξωτερικό (Βουλγαρία, Ρουμανία και Σερβία).
Πρόσφατα, ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Δημήτρης Δασκαλόπουλος
ανακοίνωσε τη μετατροπή της Δέλτα σε εταιρεία Holding με μετοχική σύνθεση που
θα παραμένει αμετάβλητη, περιλαμβάνοντας δύο θυγατρικές εταιρείες, των οποίων
το σύνολο των μετοχών θα διαθέτει η ίδια. Οι εταιρείες αυτές είναι η Δέλτα
Τροφίμων, θυγατρική της οποίας θα είναι η εταιρεία παραγωγής ζωοτροφών, και η
Δέλτα Παγωτού, στην οποία εντάσσονται και όλες οι εταιρείες που είχε ιδρύσει η
Δέλτα στο εξωτερικό για την παραγωγή και διάθεση παγωτού. Επίσης, θα κατέχει
την πλειοψηφία των μετοχών (55%) της Γενικής Τροφίμων (Μπαρμπα-Στάθης, Froza).

ΤΑ ΜΕΡΙΔΙΑ

Συνολικά 11 επιχειρήσεις μοιράζονται την πίτα της
αγοράς γάλακτος στη χώρα μας, που μεταφράζεται σε πάνω από 300 δισ. δραχμές.
Από αυτές, οι έξι μεγαλύτερες κατέγραψαν πωλήσεις που ξεπέρασαν το 1997 τα 258
δισεκατομμύρια δραχμές.

Η εταιρεία ΦΑΓΕ πραγματοποίησε το 1997 πωλήσεις που έφφτασαν τα 78,76 δισ.
δραχμές, ενώ, όπως εκτιμάται, οι πωλήσεις το 1998 ξεπερνούν τα 90 δισ. Σε
απόσταση αναπνοής ήταν το 1997 η εταιρεία ΔΕΛΤΑ, με τζίρο 78,6 δισ. δραχμών,
ενώ για το 1998 οι εκτιμήσεις είναι ότι θα ξεπεράσουν τα 110 δισ. σε όλους
τους τομείς δραστηριοτήτων τους. Η τρίτη σε μέγεθος γαλακτοβιομηχανία της
χώρας, η εταιρεία ΜΕΒΓΑΛ, ξεπέρασε τα 34 δισεκατομμύρια το 1997, κρατώντας
σημαντική διάφορα από την εταιρεία ΔΩΔΩΝΗ, που βρίσκεται στην τέταρτη θέση και
απέσπασε 25 δισεκατομμύρια δραχμές. Οι εκτιμήσεις των εκπροσώπων της ΜΕΒΓΑΛ
είναι ότι το 1998 οι πωλήσεις τους θα αυξηθούν κατά 4 δισεκατομμύρια δραχμές.
Η εταιρεία ΕΒΓΑ, που ανήκει στον όμιλο Φιλίππου, πραγματοποίησε τζίρο 19,7
δισ. το 1997.

ΟΜΙΛΟΣ ΦΑΓΕ

Η ιστορία της ΦΑΓΕ ξεκίνησε το 1927 με την ίδρυση
του πρώτου καταστήματος λιανικής πώλησης στην οδό Πατησίων 213 από τον Γιάννη
Φιλίππου, παππού των Κυριάκου και Ιωάννη Φιλίππου. Επτά χρόνια αργότερα, το
1934, ο Αθανάσιος Φιλίππου, πατέρας του Κυριάκου και του Ιωάννη Φιλίππου,
μεταφέρει την έδρα του καταστήματός του λίγα μέτρα πιο κάτω, στον αριθμό 217
της οδού Πατησίων. Τριάντα χρόνια μετά, το 1964, μια νέα εποχή για την
επιχείρηση αρχίζει.

Τα δύο αδέλφια, Κυριάκος και Γιάννης Φιλίππου, ιδρύουν την πρώτη βιομηχανική
μονάδα παραγωγής γιαουρτιού και ζαχαροπλαστικής στο Γαλάτσι.

Η επόμενη δεκαετία βρίσκει την εταιρεία των αδελφών Φιλίππου σε ιδιόκτητο
εργοστάσιο, στη Μεταμόρφωση Αττικής, όπου και συνεχίζεται η λειτουργία της
μέχρι σήμερα. Ακολουθεί μια σημαντική για την εταιρεία πορεία και το 1981 ο
Κυριάκος Φιλίππου παρουσιάζει στην ελληνική αγορά την πρώτη ευρεσιτεχνία του,
το στραγγιστό γιαούρτι με ανθόγαλα, με την εμπορική ονομασία TOTAL. Την ίδια
χρονιά αρχίζουν και οι εξαγωγές γιαουρτιού προς την Αγγλία. Δέκα χρόνια μετά,
το 1991, η ΦΑΓΕ κάνει την είσοδό της και στην αγορά τυροκομικών προϊόντων με
το προϊόν Τρικαλινό, ενώ το 1993 ακολουθεί η επόμενη κίνηση: στα ψυγεία των
καταστημάτων τροφίμων οι καταναλωτές μπορούν να βρίσκουν το φρέσκο γάλα ΦΑΓΕ
και μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1994, η εταιρεία ΦΑΓΕ παράγει για την
ελληνική αγορά το γάλα υψηλής παστερίωσης. Την ίδια χρονιά, πραγματοποιείται
και η σύναψη ομολογιακού δανείου, ύψους 120 εκατομμυρίων δολαρίων, 10ετούς
διάρκειας, με αμερικανικό Χρηματιστήριο.

Δυσπιστούν οι καταναλωτές για την παράταση της διάρκειας «ζωής» του γάλακτος.
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν οι καταναλωτικές οργανώσεις, σημειώνοντας ότι
είναι αμφίβολο εάν μπορούμε πια να μιλάμε για φρέσκο γάλα και ζητούν να πάρει
σαφή θέση το υπουργείο Γεωργίας. Η μεγαλύτερη διάρκεια κατανάλωσης του
γάλακτος, πάντως, είναι προς όφελος των καταναλωτών, αφού οι αγοραστές θα
έχουν πλέον στα ψυγεία τους προϊόντα με μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης, πράγμα που
μεταφράζεται και σε οικονομικό όφελος για αυτούς, αφού δεν θα είναι
αναγκασμένοι να πετούν το προϊόν, αν δεν το έχουν καταναλώσει εντός λίγων
ημερών. Μακροπρόθεσμα, ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα ελληνικά και τα ξένα
προϊόντα «μεγαλύτερης διάρκειας ζωής» είναι αναμενόμενο ότι θα επιφέρει και
μείωση των τιμών των αγαθών αυτών.