ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Σύντροφε, γιατί;

Και βέβαια σε μια Δημοκρατία ο καθένας μπορεί (και πρέπει) να εκφέρει ελεύθερα
τη γνώμη του, να καταθέτει δημόσια τα επιχειρήματά του, να διατυπώνει
«υποθέσεις» ή «θεωρίες» χωρίς να φοβάται ότι θα υποστεί κάποια κύρωση εάν η
άποψή του δεν αρέσει στους (εκάστοτε) κυβερνώντες.

Έχω κι εγώ πατρίδα

σ’ αυτήνε την κερκίδα

Δ. Πιστικού, Η μικρή ανάγνωση

Και βέβαια είναι θεμιτό πολλά ενεργά μέλη της κοινωνίας να θέλουν να
εκφράζονται συλλογικά, συν-τάσσοντας, συν-υπογράφοντας και συν-διακινώντας
κείμενα και διακηρύξεις.

Στις παραπάνω δημοκρατικές/συμμετοχικές πρωτοβουλίες και διαδικασίες όχι μόνο
δεν υπάρχει κάτι μεμπτόν αλλά αντίθετα ουσιαστικοποιείται ο ρόλος και η
παρέμβαση του πολίτη. Ακόμα και στην περίπτωση που τελικά αποδειχθεί ότι η
διατυπωθείσα άποψη είναι εσφαλμένη, η πολιτεία και οι θεσμοί έχουν ενισχυθεί
αφού οι Έλληνες «γρηγορούν».

Αντίθετα αυτό που κατά τη γνώμη μου συνιστά πολιτική ανομία, θεσμική απόκλιση
και τελικό κίνδυνο για την κοινωνική συνοχή είναι οι «κατά παραγγελίαν»
διακηρύξεις αρχών, οι επικηρύξεις προσώπων και οι «εναντίον των άλλων» προκηρύξεις.

Καμία παρεούλα, φράξια, κίνηση ­ ιδίως αυτές που πρόσκεινται στο κυβερνητικό
επιτελείο ­ δεν πρέπει να δίνει την εντύπωση ότι μεταβάλλεται σε «αυλή» ή «σε
σώμα πραιτοριανών» με σκοπό την αναχαίτιση της επίθεσης κάποιων «κακών» που
αμφισβήτησαν την αυθεντία του ηγεμόνα.

Η συμ-παράταξη/επι-στράτευση για την κατατρόπωση των παλαιών, σημερινών και
αυριανών, συναγωνιστών/συντρόφων στο όνομα μιας πραγματικής ή εικαζόμενης
διαφοράς προσεγγίσεων είναι πολλαπλώς επικίνδυνη πολιτική πράξη.

Καταρχήν θέτουμε τον εαυτό μας ­ ίσως και άθελά μας ­ στην υπηρεσία
(τηλε)κατευθυνόμενων κέντρων εξουσίας, τα οποία χρησιμοποιούν την εν λευκώ
υπογραφή μας δι’ ίδιον όφελος.

Κατά δεύτερο λόγο ο απλός πολίτης πιστεύει ότι οι δηλώσεις δεν είχαν ως
κίνητρο και στόχο την αυθόρμητη και ελεύθερη διατύπωση μιας άποψης, αλλά
εντάσσονταν σ’ ένα ευρύτερο σχέδιο «μακαρθικής σύλληψης». Κατά τρίτο διασπάμε
το μοναδικό ισχυρό μέτωπο της χώρας μας, που συνίσταται στην ενότητα του λαού
με βάση την κοινότητα των πόθων και προσδοκιών, την ισότητα των Ελλήνων και τη
νομιμότητα/νομιμοποίηση της πολιτειακής και πολιτικής αρχής.

Έτσι αιφνιδιάζεται κανείς διαβάζοντας ονόματα έντιμων και γνήσιων συντρόφων να
καταγγέλλουν οποιονδήποτε και οτιδήποτε δεν υιοθετεί την απόλυτη αλήθεια,
εγκυρότητα και εντιμότητα της επίσημης εκδοχής. Όποιος δεν συμφωνεί έστω και
σε μια εθνική, πολιτική ή οικονομική επιλογή των κρατούντων καθίσταται
αυτοδικαίως και ύποπτος εγκλήματος καθοσίωσης.

Μπορεί οι κυβερνώντες να σπαράσσονται αναμεταξύ τους υβριζόμενοι και
υπονομευόμενοι, μπορεί τα ΜΜΕ να διοχετεύουν υπαινιγμούς για χρηματισμούς ή
διαπλοκές, μπορεί διάφοροι Ευρωπαίοι στοχαστές να προειδοποιούν για την
επικείμενη κοινωνία των 2/3, μπορεί το μαύρο χρήμα και το σεξοπάζαρο να
παγκοσμιοποιούνται, όλα όμως αυτά δεν φαίνεται να κινητοποιούν τη «συνείδηση
του πολιτικώς ορθού εκσυγχρονιστικού ιδεώδους».

Μόλις όμως φύγουμε από το χώρο των business και των shows και εισέλθουμε στο
χώρο της ιδεολογικής ή της εθνικής ταυτότητας τότε τα ανακλαστικά της
καθαρότητας και των καθαρών λύσεων ενεργοποιούνται σχεδόν αυτομάτως. Εμείς και
αυτοί. Οι περί την εξουσία, οι κατά της εξουσίας. Διαχωριστικές γραμμές και
πόλεμος προθέσεων μεταξύ «ομοϊδεατών» που ανήκουν στην α’ ή β’ «παρεούλα». Δεν
πρέπει να παίξουμε το παιχνίδι αυτό. Θεωρώ εθνική αφέλεια και πολιτική
ευτέλεια να βάζουμε τους Έλληνες αριστερούς να μαλώνουν μεταξύ τους για να
εξυπηρετηθούν συγκυριακά συμφέροντα. Δεν έχουμε ανάγκη από πορτοκαλί
τηλεφωνήματα για να συνειδητοποιήσουμε το εθνικό μας χρέος.

Ουδείς απαγορεύεται να έχει γνώμη. Ουδείς υποχρεούται να συμφωνεί με τη γνώμη
του άλλου. Αυτό όμως που δεν επιτρέπεται είναι να μας εκ-βιάζουν, να μας
δια-τάζουν, να μας διχάζουν, να μας κάνουν ν’ αρνηθούμε τους πραγματικούς
φίλους και συντρόφους μας για χάρη των δυνατών της εποχής και των δεικτών της
αν(τ)οχής μας.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.