ΠΡΟΣΩΠΑ Εβδομήντα χρόνια δημοσιογράφος

Ο «πρύτανης» της ιταλικής δημοσιογραφίας θα γιορτάσει στις 22 Απριλίου τα 90
χρόνια του· και συνεχίζει να αναλύει και να θυμάται από τις στήλες της
«Κορριέρε ντέλα Σέρα».

Ίντρο Μοντανέλλι. «Η εφημερίδα είναι σαν μια μεγάλη ορχήστρα…»

«Άρχισα στις αρχές της δεκαετίας του ’30 στη Γαλλία, ως χρονικογράφος μιας
εφημερίδας που ονομαζόταν “Παρί Σουάρ”», λέει ο Ίντρο Μοντανέλλι στο
«Εσπρέσσο». «Ο αρχισυντάκτης με προέτρεπε: “Γιατί δεν πας να πάρεις
συνεντεύξεις από τις πουτάνες και τους νταβατζήδες, που είναι και συμπατριώτες
σου;”». Λίγα χρόνια μετά ο Μοντανέλλι έπαιρνε συνεντεύξεις από τον Ουΐνστον
Τσώρτσιλ, τον Φρανσίσκο Φράνκο, τον Σαρλ ντε Γκωλ και τον Στρατάρχη Τίτο.
«Είχα την τύχη να γνωρίσω γίγαντες, στο καλό ή στο κακό. Κι ωστόσο ουδέποτε
σκέφτηκα να γράψω βιβλίο με αναμνήσεις: δεν τα καταφέρνω να δω τον εαυτό μου
ως πρόσωπο σε έργο. Η δημοσιογραφία μου είναι το ακριβώς αντίθετο αυτού που
προτείνει η TV, όπου τα πάντα προσωποποιούνται και ο δημοσιογράφος γίνεται
πρωταγωνιστής. Γι’ αυτό ακριβώς την τηλεόραση την περιφρονώ, την απεχθάνομαι».

Διευθυντής της «Τζορνάλε» του Μπερλουσκόνι, παραιτήθηκε όταν ο εκδότης μπήκε
στην πολιτική. «Δεν υπηρετώ κανένα», τονίζει. «Και να σκεφτεί κανείς πως πριν
μπει στην πολιτική ήταν ιδανικός εκδότης, ουδέποτε μπερδευόταν στη δουλειά
μας». Έβγαλε στη συνέχεια τη «Λα Βότσε», η οποία όμως δεν πρόκοψε, αφού δεν
την βοήθησε κανείς εκδότης ούτε χρηματοδότης: «Ο Μπερλουσκόνι ήταν στην
εξουσία και κανείς δεν ήθελε να του πάει κόντρα», εξηγεί. Αλλά υπήρχαν κι
άλλες αιτίες: «Η εφημερίδα είναι σαν μία μεγάλη ορχήστρα. Ε, λοιπόν το
παραδέχομαι: αυτή την ορχήστρα ουδέποτε κατάφερα να διευθύνω. Δεν υπήρξα καλός
διευθυντής ίσως επειδή ουδέποτε είχα αυταρχικό ύφος. Δέχομαι επίσης ότι ήμουν
κακός διευθυντής επειδή από χρήματα δεν πολυκαταλαβαίνω και δεν με ενδιαφέρουν καθόλου».

Ο Μοντανέλλι θεωρεί την τηλεόραση ως την κύρια αιτία της κρίσης που διέρχονται
οι εφημερίδες, οι οποίες, στην Ιταλία, έχασαν ένα εκατομμύριο αναγνώστες μέσα
στα 20 τελευταία χρόνια. «Κι εμείς είμαστε τόσο αφελείς που παίρνουμε για
υπόδειγμα την τηλεοπτική δημοσιογραφία», τονίζει. «Την μιμούμαστε, πιθηκίζουμε
τη γλώσσα της, αλλά ό,τι και να κάνουμε θα λείπει πάντα η ζωντανή εικόνα».
Σύμφωνα με τον Μοντανέλλι, οι εφημερίδες έκαναν λάθος να προσπαθήσουν να
αντιμετωπίσουν την τηλεόραση προσφέροντας στους αναγνώστες δώρα, επειδή «το
μάρκετινγκ οδηγεί σε παραμέληση της ποιότητας και στη μανία του γιγαντισμού».
Υπάρχει άραγε εναλλακτική λύση; Ο 90χρονος δημοσιογράφος προτείνει «μείωση των
σελίδων, μείωση του κόστους, βελτίωση της ποιότητας, συνειδητοποίηση του
γεγονότος ότι ο Τύπος είναι εργαλείο μιας ελίτ»· ό,τι ακριβώς θα έκανε κάθε
διευθυντή μάρκετινγκ να ανατριχιάσει.