Κανείς δεν είναι σίγουρος για τις επιπτώσεις

Η αναστάτωση από την παρουσία τροφίμων με γενετικά μεταλλαγμένα συστατικά στα
ράφια των ελληνικών σούπερ μάρκετ είναι μεγάλη. Η έλλειψη ενημέρωσης των
καταναλωτών γύρω από το θέμα, που αφορά τη διατροφή και την υγεία τους, ακόμη
μεγαλύτερη. «ΤΑ ΝΕΑ» επιχειρούν να εντοπίσουν, μέσα από τις απόψεις Ελλήνων
και ξένων ειδικών επιστημόνων, τα υπέρ και τα κατά, γύρω από τη χρήση της
γενετικής μηχανικής στις αγροτικές καλλιέργειες και στη βιομηχανία τροφίμων.

Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν πως η νέα τεχνολογία έχει στόχο τη βελτίωση της
ποιότητας των τροφίμων, κάποιοι άλλοι εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί ή
τρομαγμένοι. Κανείς, ωστόσο, δεν είναι σε θέση να πει με σιγουριά ποιες είναι
οι πιθανές επιπτώσεις από την κατανάλωση γενετικά μεταλλαγμένων τροφίμων.

«Η έρευνα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Χάρης
Λαζαρίδης, καθηγητής της Μηχανικής Τροφίμων στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο
Θεσσαλονίκης και αντιπρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών. «Δεν
γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα αν και κατά πόσον τα γενετικά μεταλλαγμένα
συστατικά είναι ταυτόσημα με τα φυσικά ή, αν όχι, πώς μπορούν να επηρεάσουν
τον ανθρώπινο οργανισμό. Ξέρουμε, για παράδειγμα, πως ορισμένα συστατικά τής
γενετικά μεταλλαγμένης σόγιας προκαλούν αλλεργίες. Είναι όμως μόνο αυτό;».

Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον κ. Λαζαρίδη, είναι κοινό σε ολόκληρο τον κόσμο,
στη χώρα μας όμως γίνεται εντονότερο «λόγω των υποβαθμισμένων διαδικασιών
ελέγχου». Κι είναι απαραίτητο, τονίζει ο ίδιος, τον έλεγχο και την
περιφρούρηση των καταναλωτών να τον αναλάβει η πολιτεία κι όχι η βιομηχανία,
μιας και «εκεί ο ανταγωνισμός επιβάλλει ταχύτητα. Ρυθμούς ανάπτυξης που δεν
συμβαδίζουν με την ικανότητά μας να ελέγξουμε την κατάσταση».

Ο κ. Λαζαρίδης δεν λέει «σταματήστε», αλλά αναρωτιέται μήπως «τρέχουμε πολύ
γρήγορα». Από την άλλη μεριά, ο κ. Don Grierson, από το Τμήμα Βιολογικών
Επιστημών του Πανεπιστημίου Sutton, της Μ. Βρετανίας, εκτιμά πως «αυτή τη
στιγμή έχουμε στη διάθεσή μας μια σειρά από νέες τεχνικές που έχουν τη
δυνατότητα είτε να υπερτονίσουν τη λειτουργία συγκεκριμένων γονιδίων σε φρούτα
και λαχανικά είτε να αλλάξουν τα βιολογικά και βιοχημικά χαρακτηριστικά τους».
Ως παράδειγμα, ο κ. Grierson, o οποίος βρέθηκε, πριν από λίγον καιρό στην
Αθήνα, συμμετέχοντας σε σχετική ημερίδα που διοργάνωσε το Βρετανικό Συμβούλιο,
αναφέρει τις γενετικά μεταλλαγμένες τομάτες και εξηγεί πως «παρουσιάζουν
συγκεκριμένα πλεονεκτήματα, τόσο ως φρέσκα λαχανικά όσο και ως προϊόντα προς
περαιτέρω επεξεργασία».

Την ίδια στιγμή, ο κ. Γιώργος Σακελάρης, κύριος ερευνητής στο Ινστιτούτο
Βιολογικών Ερευνών και Βιοτεχνολογίας, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών,
σημειώνει πως «συχνά οι επεμβάσεις της βιοτεχνολογίας κρίνονται απαραίτητες
για την ίδια την προστασία του περιβάλλοντος, όταν για παράδειγμα στόχος είναι
η αποσυμφόρηση περιβαλλοντικών ρυπαντών ή η πρόληψη της εμφάνισής τους. Για
πολλούς από αυτούς τους ρυπαντές, η βιοτεχνολογία έχει να προτείνει λύσεις και
τρόπους αντιμετώπισής τους, ανάλογα με τον τρόπο δράσης τους και τη
συμπεριφορά τους στο περιβάλλον».

Όπως εκτιμά ο κ. Γιάννης Γερόπουλος, από το Πανελλήνιο Δίκτυο Οικολογικών
Οργανώσεων, «στο θέμα της γενετικής μετάλλαξης τροφίμων δεν μπορεί να υπάρξει
ένα “ναι” ή ένα “όχι”. Τα ζητήματα είναι πολλά και πολύπλοκα, όμως αν η
γενετική εισβάλλει στη διατροφή μας, σε λίγα χρόνια δεν θα μπορεί κανένας να
βρει φυσική τροφή».