Το ευρώ, μετά το δολάριο, στο έλεος των παραχαρακτών

Οι παραχαράκτες είναι έτοιμοι να εκμεταλλευτούν την κυκλοφορία των
χαρτονομισμάτων του ευρώ. Οι ευρωπαϊκές νομισματικές αρχές επισημαίνουν ότι
χρειάζονται έκτακτα μέτρα για να διασφαλιστεί το νέο νόμισμα.

Ευρώ. Το όνειρο κάθε παραχαράκτη

Το ευρώ ξεκίνησε την καριέρα του με επιτυχία και πολλοί προβλέπουν ότι δεν θα
αργήσει να γίνει βασικό αποθεματικό νόμισμα. Εδώ ακριβώς είναι η ρίζα ενός
σοβαρού προβλήματος: το ευρώ θα βρεθεί στο έλεος των παραχαρακτών.

Για την ώρα, κυριότερος στόχος των παραχαρακτών είναι το δολάριο για μερικούς
προφανείς λόγους: έχει ισχύ σχεδόν παντού, κυκλοφορεί σε υψηλές αξίες και
είναι ένα εξαιρετικά απλό δίχρωμο χαρτονόμισμα. Το FBI έχει αναλάβει το έργο
της δίωξης των παραχαρακτών. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, με επιτυχία. Στο εξωτερικό
είναι μια άλλη ιστορία.

Ανησυχίες

Κάθε χρόνο, 186 νομισματικές αρχές, σε 124 χώρες του κόσμου, εκδίδουν περίπου
80 δισεκατομμύρια χαρτονομίσματα. Έχουν λοιπόν κάθε λόγο να ανησυχούν για την
παραχάραξή τους. Στο κάτω κάτω, το χαρτονόμισμα δεν είναι παρά ένα κομμάτι
χαρτί. Αν έχει κάποια αξία είναι γιατί ο κόσμος πιστεύει σε αυτό. Και έτσι
λειτουργεί το σύστημα. Είναι θέμα εμπιστοσύνης. Γι’ αυτό η παραχάραξή του
είναι τόσο ολέθρια. Το 1991, ο πρόεδρος Μομπούτου του Ζαΐρ παρουσίασε ένα νέο
νόμισμα με το οποίο πλήρωσε τους στρατιώτες του. Όμως, αμέσως κυκλοφόρησε η
φήμη ότι ήταν πλαστό, τυπωμένο στη Νότια Αμερική. Τότε οι στρατιώτες άρχισαν
τις λεηλασίες, κατέλαβαν για τρεις ημέρες την Κινσάσα και 300 άνθρωποι έχασαν
την ζωή τους σε εκείνες τις ταραχές. Ο κόσμος πρέπει να έχει εμπιστοσύνη σε
αυτά τα κομματάκια χαρτί Στόχος είναι το ευρώ να αποτελέσει ένα από τα
ασφαλέστερα νομίσματα του κόσμου. Όμως όλες οι τεχνικές ασφαλείας, ακόμη και
στα καλύτερα χαρτονομίσματα, μπορούν να αναπαραχθούν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία
στα κατάλληλα εκτυπωτικά και φωτοαντιγραφικά μηχανήματα. Ακόμη και ολογράμματα
μπορούν σήμερα να γίνουν με θερμική εκτύπωση. Οι τράπεζες διαθέτουν τα
απαραίτητα μηχανήματα για την επισήμανση των πλαστών χαρτονομισμάτων. Όμως
όταν αυτά φτάνουν στον γκισέ, είναι ήδη αργά: έχουν χρησιμοποιηθεί.

Η άμυνα

Το πραγματικό όπλο κατά των παραχαρακτών είναι ο απλός άνθρωπος της «πιάτσας»,
του δρόμου. Αυτά τα εκατομμύρια των ανωνύμων, που σαν από ένστικτο, χωρίς να
μπορούν να εξηγήσουν το γιατί, καταλαβαίνουν, νιώθουν πότε ένα χαρτονόμισμα
είναι πλαστό. Έχουν μάθει με τα χρόνια να το ξεχωρίζουν από το χρώμα και τις
ζάρες, με την αφή, ακόμη και με τη μυρωδιά.

Το πρόβλημα είναι ότι το ευρώ δεν θα έχει αυτό το πλεονέκτημα. Τριακόσια
εκατομμύρια άνθρωποι θα έρθουν για πρώτη φορά σε επαφή με το νέο νόμισμα. Οι
πολίτες της ζώνης του ευρώ θα χρειαστούν ένα δύο χρόνια ώσπου να αναπτύξουν
αυτή την αίσθηση του νέου χαρτονομίσματος. Έως τότε θα είναι ένας παράδεισος
για τους παραχαράκτες.

Ετοιμασίες

Σε μυστικά υπόγεια, στην Τουρκία, τη Ρωσία, την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική
ήδη ετοιμάζουν τα μηχανήματά τους. Πώς μπορεί να τους αντιμετωπίσει η Ευρώπη;

Πρώτον, να εξηγήσει σε όλους τα στοιχεία ασφαλείας που περιλαμβάνονται στο νέο
χαρτονόμισμα. Να ενημερώσει τον κόσμο. Το επιχείρημα ότι θα ενημερωθούν μαζί
και οι παραχαράκτες έχει παλιώσει: αυτοί είναι έτσι και αλλιώς ενημερωμένοι.

Δεύτερον, να ιδρύσει ένα ευρωπαϊκό FBI με τις αρμοδιότητες που έχει το
αμερικανικό για την προστασία του νομίσματος.

Και τρίτον, να περιορίσει τον αριθμό των νομισματοκοπείων όπου θα τυπώνεται το
ευρώ ­ κάτι που βέβαια θα συναντήσει πολιτικές αντιδράσεις. Όμως, η εκτύπωσή
του σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι από άποψη ασφαλείας ένας εφιάλτης.