ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Επιχείρηση: Σοφοκλέους

Παρά τις διακριτικές αποστάσεις που λαμβάνουν κυβερνητικοί αλλά και τραπεζικοί
παράγοντες από την ακάθεκτη άνοδο του Χρηματιστηρίου, γεγονός αναμφισβήτητο
είναι ότι στις νέες αλλαγές, που φέρνει στην οικονομία μας η προσέγγιση της
ΟΝΕ, η θέση της Σοφοκλέους θα είναι ζηλευτή.

Επομένως το θέμα είναι όχι να αναθεματίζουμε ή αντίθετα να υμνούμε ένα νέο
φαινόμενο της συγκυρίας, αλλά να το ερμηνεύουμε σωστά και να το εναρμονίζουμε
στο σύγχρονο παζλ της οικονομίας.

Η άνοδος του Χρηματιστηρίου, πάντως, δεν μπορεί να εξετάζεται ή να ερμηνεύεται
ξεχωριστά από τρεις κρίσιμες και αποφασιστικές εξελίξεις. Πρώτον, την πτώση
των επιτοκίων, η οποία με μια τεράστια ωστική δύναμη ωθεί καθημερινά προς το
Χρηματιστήριο πλήθος αποταμιευτών που δυσφορούν για τη συνεχή μείωση των
αποδόσεων των τραπεζικών καταθέσεων. Όταν, π.χ., ο διευθύνων σύμβουλος της
Eurobank κ. Ν. Νανόπουλος δηλώνει στα «ΝΕΑ» ότι σε ενάμιση χρόνο το επιτόκιο
των καταθέσεων ταμιευτηρίων θα πέσει στο 3% ­ και ασφαλώς λέγει την αλήθεια ­
γιατί δεν θα φύγουν οι αποταμιευτές από τις τράπεζες για να πάνε στη
Σοφοκλέους, δεδομένου ότι αυτή την περίοδο δεν υπάρχουν και πολλές άλλες
εναλλακτικές μορφές επενδύσεων;

Δεύτερον, την προσέγγιση προς την ΟΝΕ και την πεποίθηση των διεθνών αγορών ότι
η σύγκλιση είναι επί θύραις. Η προοπτική αυτή φέρνει στην ελληνική οικονομία
άφθονα ξένα κεφάλαια που επενδύονται σε ομόλογα κατ’ αρχήν αλλά ένα μέρος
τους, έστω και μικρό, αρχίζει σταδιακά να στρέφεται προς την Σοφοκλέους.

Τρίτον, η μέση αστική τάξη, η οποία μέχρι τώρα ήταν συντηρητική, τώρα
ενθαρρυνόμενη από την προοπτική ένταξης που ανοίγει μια μακρά περίοδο
σταθερότητας αναζητεί συμπληρωματικά εισοδήματα από τις αγορές χρήματος και
κεφαλαίου, δηλαδή από τα ομόλογα και τις μετοχές.

Άλλωστε το Χρηματιστήριο σήμερα, χωρίς να έχει φθάσει στην πλήρη ωριμότητά
του, έχει διανύσει μία σταθερά ανοδική πορεία η οποία, αν μη τι άλλο, του έχει
δώσει και βάθος και το έχει καταστήσει αναντικατάστατο ως πηγή άντλησης
κεφαλαίων για τις επιχειρήσεις.

Ο μέσος ημερήσιος τζίρος στο Χρηματιστήριο Αθηνών αυξήθηκε σημαντικά τα
τελευταία χρόνια προσεγγίζοντας τα 56 δισ. δρχ. το 1998, έναντι 23,3 δισ. το
1997, 7,9 το 1996 και 2,5 δισ. το 1990. Τώρα υπερβαίνει τα 100 δισ., αυξήθηκε
δηλαδή στην τελευταία δεκαετία κατά 25 φορές! Ποιος άλλος κλάδος της ελληνικής
οικονομίας παρουσίασε τέτοια φρενήρη άνοδο!

Όπως ανέφερε πρόσφατα σε ομιλία του ο υποδιοικητής της Εθνικής Τράπεζας κ. Ν.
Καραμούζης: «Τα καθαρά κεφάλαια που αντλήθηκαν από τις επιχειρήσεις με αύξηση
κεφαλαίου ή εισαγωγή στο ελληνικό Χρηματιστήριο ξεπέρασαν τα 670 δισ. το 1998
έναντι 550 δισ. το 1997, 152 δισ. το 1996 και 190 δισ. το 1990. Λαμβάνοντας
υπόψη ότι το ύψος της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό
τομέα έφθασε τα 1,7 τρισ. το 1998 και το ύψος των ιδιωτικών επενδύσεων τα 5,6
τρισ. δρχ. η άντληση κεφαλαίων από το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών προσέγγισε το
40% της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα και το 13%
του συνόλου των ιδιωτικών επενδύσεων στη χώρα το 1998». Συνεπώς, ο ρόλος του
Χρηματιστηρίου στην άντληση κεφαλαίων γίνεται από χρόνο σε χρόνο όλο και πιο
σημαντικός αποκτώντας έτσι μια δυναμική η οποία θα ανεβάζει σταθερά την Σοφοκλέους.

Μια άλλη δυναμική, επίσης αυξητική, προέρχεται από τη διασπορά. Ήδη τις
τελευταίες ημέρες το Χρηματιστήριο διατηρείται υψηλά από το πλήθος των
μικροαποταμιευτών που συρρέουν καθημερινά στη Σοφοκλέους και όχι από τους
μεγάλους και προπαντός από τους ξένους που σπεύδουν κάθε εβδομάδα να
ρευστοποιήσουν τα κέρδη τους. Σύμφωνα με στοιχεία που ανέφερε στην ίδια ομιλία
ο κ. Ν. Καραμούζης, η κατανομή των 23 τρισ. δρχ. στα οποία ανέρχεται η
κεφαλαιοποίηση των μετοχών του Χρηματιστηρίου είναι η ακόλουθη:

Ένα ποσοστό γύρω στο 35% βρίσκεται άμεσα ή έμμεσα στα χέρια των βασικών
μετόχων των 248 εισηγμένων εταιρειών, ένα ποσοστό 25% βρίσκεται στα χέρια
ιδιωτών επενδυτών, που αν κρίνουμε από τον συνολικό αριθμό κωδικών πελατών
προσεγγίζουν τα 800.000 με 1.000.000 άτομα. Ένα ποσοστό κοντά στο 12%
βρίσκεται στα χαρτοφυλάκια 400-500 ξένων θεσμικών επενδυτών. Επιπλέον, ένα
ποσοστό κοντά στο 8% βρίσκεται σε χαρτοφυλάκιο 150-200 ασφαλιστικών ταμείων,
ένα 3% στα χέρια 200 ελληνικών θεσμικών επενδυτών και ένα 12% στο Χαρτοφυλάκιο
του Δημοσίου. Και αυτή, λοιπόν, η σύνθεση δείχνει ότι το Χρηματιστήριο έχει
αντοχές γιατί οι επενδυτές του δεν είναι ευκαιριακοί.