«Ο Μιλόσεβιτς να δώσει από το Κοσσυφοπέδιο και να πάρει αντίστοιχα από το Πάλε»

Πριν σταλούν στρατεύματα για να τερματίσουν τον πόλεμο Σέρβων και Αλβανοφώνων
στο Κοσσυφοπέδιο, μπορούμε να συζητήσουμε το ζήτημα αυτό για ένα λεπτό; Αν
υπήρχε χρόνος για ειλικρινή επανεξέταση της αμερικανικής πολιτικής απέναντι
στη Βοσνία και το Κοσσυφοπέδιο, είναι αυτή ακριβώς η στιγμή.

Η επανεξέταση θα πρέπει να περιλαμβάνει τις συμφωνίες του Ντέιτον. Αλλιώς τα
αμερικανικά στρατεύματα θα πρέπει να παραμένουν στη Βοσνία και το Κοσσυφοπέδιο
εσαεί, χωρίς να επιλύεται κάποιο από τα δύο προβλήματα. Το είχε επισημάνει ο
Ντέιβιντ Όουεν, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, που είχε υπηρετήσει
ως ειδικός διαπραγματευτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία, από το 1992 ως το 1995.

Σημείο 1ο: Όταν η Γιουγκοσλαβία κατέρρευσε στις αρχές του 1990 και
διαιρέθηκε στα κρατίδια της Ομοσπονδίας, η Δύση επέμεινε πως τα σύνορα των
ομόσπονδων κρατών θα γίνουν και εθνικά σύνορα. Αποτέλεσμα, στην περίπτωση της
Βοσνίας, ήταν να υποχρεωθούν να ζουν μαζί, σε ορισμένες περιπτώσεις, Σέρβοι,
Κροάτες και Μουσουλμάνοι, κάτι που η πλειονότητά τους δεν επιθυμούσε.

Οι συμφωνίες Ντέιτον

Σημείο 2ο: Οι συμφωνίες του Ντέιτον προσπάθησαν να το επιλύσουν αυτό,
διαιρώντας τη Βοσνία σε ημιαυτόνομες κατηγορίες ­ 49% στους Σέρβους της
Βοσνίας και 51% στην Ομοσπονδία Μουσουλμάνων και Κροατών ­ δένοντάς τους,
όμως, με κοινή κεντρική κυβέρνηση. Αυτό διατήρησε τα σύνορα της Βοσνίας
ανέπαφα. Οι κάτοικοι της χώρας, όμως, εξακολουθούν να μισούν ο ένας τον άλλον
και η ειρήνη διατηρείται μόνο με την παρουσία αμερικανικών και ΝΑΤΟϊκών
στρατευμάτων εκεί. Η σκέψη πως η Βοσνία είναι αυτοκυβερνούμενο πολυεθνικό
κράτος είναι δημιούργημα φαντασίας. Βέβαια, έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος. Οι
Σέρβοι της Βοσνίας έχουν διχασθεί. Όσοι ζουν στο Πάλε δεν θέλουν να έχουν
σχέση με το πολυεθνικό βοσνιακό κράτος, ενώ οι πλέον μετριοπαθείς Σέρβοι ζουν
γύρω από την Μπάνια Λούκα. Σημείο 3ο: Το Κοσσυφοπέδιο είναι επαρχία της
Σερβίας όπου κατοικούν κατά 94% Αλβανόφωνοι. Οι Κοσοβάροι Αλβανοί είχαν
αυτονομία μέσα στη Σερβία, που καταργήθηκε και όταν ξέσπασαν οι σκοτωμοί με
τους Σέρβους άρχισαν να ζητούν την ανεξαρτησία τους. Λέει ο λόρδος Όουεν: Δεν
υπάρχει περίπτωση ο πρόεδρος Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς να χορηγήσει ανεξαρτησία
στο Κοσσυφοπέδιο, ακόμα και ύστερα από δημοψήφισμα. Στην προσπάθεια να
επιβληθεί αυτονομία στο Κοσσυφοπέδιο, είναι σαν να κάνετε το ποτάμι να γυρίσει
πίσω. Προσθέτει ακόμα ο λόρδος Όουεν: «Ήρθε η ώρα να ξεπεράσουμε τις
επιφυλάξεις μας και να επαναχαράξουμε τα διεθνή σύνορα, προκειμένου να
πετύχουμε επίλυση ενός βαλκανικού προβλήματος».

Με τον Μιλόσεβιτς

Σημείο 4ο: Η επίλυση αυτή βασίζεται στην αναγνώριση του γεγονότος ότι οι δύο
αυτές κοινότητες θέλουν να αποσπαστούν από τα κράτη στα οποία τους επιβλήθηκε
να ζήσουν. Οι Σέρβοι του Πάλε θέλουν να αποσπαστούν από τη Βοσνία και να
ενωθούν με τη Σερβία και οι Κοσοβάροι Αλβανοί θέλουν να αποσπαστούν από τη
Σερβία, επιδιώκοντας την ανεξαρτησία τους. Έτσι, λέει ο λόρδος Όουεν, «ας πάμε
στον Σλόμποταν Μιλόσεβιτς και να του πούμε πως για κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο
από το Κόσσοβο που θα είναι έτοιμος να προσφέρει στους Κοσοβάρους Αλβανούς, θα
λαμβάνει αντίστοιχο έδαφος γύρω από το Πάλε, το οποίο θα μπορεί να προσαρτήσει
στη Σερβία».