[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΤΗΝ ΕΡΧΟΜΕΝΗ εβδομάδα το ελληνικό Κοινοβούλιο πρόκειται να κυρώσει τη Συνθήκη
του Άμστερνταμ. Η Ελλάδα είναι μία από τις τρεις τελευταίες χώρες-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) που δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία
επικύρωσης της Συνθήκης (οι άλλες δύο είναι το Βέλγιο και η Γαλλία). Όπως
προσπαθήσαμε να δείξουμε (βλέπε Π.Κ. Ιωακειμίδης, Η Συνθήκη του Άμστερνταμ:
Νέο Πρότυπο Ολοκλήρωσης ή Σύμπτωμα Απο-Ολοκλήρωσης, Αθήνα, Εκδόσεις Θεμέλιο),
η Συνθήκη του Άμστερνταμ μπορεί να θεωρηθεί ως ένα σύνολο ρυθμίσεων που
«διορθώνουν» τα «ελλείμματα» της Συνθήκης του Μάαστριχτ για την Ευρωπαϊκή
Ένωση και φέρνουν πλησιέστερα τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και διαδικασίες προς
την ευρωπαϊκή κοινωνία και τους Ευρωπαίους πολίτες. Για τον λόγο αυτό, η
Συνθήκη θα πρέπει να επικυρωθεί και τεθεί σε εφαρμογή.

Ωστόσο, η Συνθήκη του Άμστερνταμ εμφανίζεται ήδη ως ένα ατελές και ξεπερασμένο
κείμενο, μη επαρκές για να απαντήσει στα προβλήματα και προκλήσεις που
αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πετυχημένη εγκαθίδρυση του ενιαίου
νομίσματος, ευρώ, έχει ήδη δημιουργήσει δυναμική και διαδικασίες που αλλάζουν
την ευρωπαϊκή πολιτική οικονομία και θέτει νέα αιτήματα δημοκρατικού ελέγχου
και διακυβέρνησης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως θέτει και νέα αιτήματα
διαμόρφωσης των εξωτερικών σχέσεων και ταυτότητας της Ένωσης. Πολιτικά και
οικονομικά αιτήματα που απαιτούν έναν νέο, «τρίτο δρόμο» στη διαδικασία
ανάπτυξης της Ένωσης.

Παράλληλα η υπό διαπραγμάτευση νέα διεύρυνση της Ένωσης με τις χώρες της
Ανατολικής Ευρώπης και την Κύπρο (και αργότερα με νέα ομάδα χωρών) επιβάλλει
μεταρρυθμίσεις τόσο στο επίπεδο του θεσμικού-πολιτικού συστήματος της Ένωσης
όσο και στο επίπεδο των πολιτικών, περιλαμβανομένης και της κοινής εξωτερικής
πολιτικής και πολιτικής άμυνας και ασφάλειας. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ, αν και
συνεισφέρει θετικά στην ενοποιητική διαδικασία, δεν απαντά στα σημερινά
αιτήματα και προκλήσεις. Είναι προφανές συνεπώς ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα
πρέπει να πάει «πέρα από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ» τόσο στο θεσμικό όσο και
στο πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Αλλά προϋπόθεση γι’ αυτό είναι να
εφαρμοσθεί πρώτα το «Άμστερνταμ».

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.