Οι κοσμικές ακτίνες… φωτίζουν και την Ελλάδα

Οι κοσμικές ακτίνες προέρχονται από το Διάστημα και βομβαρδίζουν συνεχώς τη
Γη μεταφέροντας τεράστιες ποσότητες ενέργειας. «Προσγειώνονται» σε όλα τα
σημεία του πλανήτη με συχνότητα μία ακτίνα τον αιώνα σε κάθε τετραγωνικό
χιλιόμετρο. Η συστηματική τους μελέτη είναι ο στόχος ενός διεθνούς
προγράμματος στο οποίο ελπίζουν να συμμετάσχουν και Έλληνες επιστήμονες.

ΣΤΟΥΣ ΕΠΟΜΕΝΟΥΣ μήνες θα ξεκινήσει η πιλοτική εγκατάσταση δύο παρατηρητηρίων
των κοσμικών ακτίνων στη Γιούτα των Ηνωμένων Πολιτειών και στην Αργεντινή.
Είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται καταγραφή τους σε τόσο μεγάλη έκταση. Κι
αυτό γιατί οι ακτίνες που μεταφέρουν τη μεγαλύτερη ποσότητα ενέργειας είναι
πολύ σπάνιες. Οι κοσμικές ακτίνες αποτελούνται από σωματίδια ύλης ή φωτόνια,
που προέρχονται από τα βάθη του Σύμπαντος. Όταν συγκρούονται με τα μόρια της
ατμόσφαιρας, παράγεται καταιγισμός σωματιδίων, που φτάνει στην επιφάνεια της
Γης. Οι ακτίνες παρουσιάζουν επιστημονικό ενδιαφέρον γιατί δίνουν ενδείξεις
για το μαγνητικό πεδίο που υπάρχει ανάμεσα στους γαλαξίες. Περισσότερη γνώση
για το πεδίο αυτό μπορεί να διαφωτίσει τους επιστήμονες για τη γέννηση του
Σύμπαντος, το λεγόμενο Μπιγκ-Μπανγκ.

Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που παράγουν οι ακτίνες μπορεί να είναι
επικίνδυνη για τον άνθρωπο, προκαλώντας μεταλλάξεις στον οργανισμό του. Γι’
αυτό, στους πιλότους των αεροσκαφών, που δέχονται τις μεγαλύτερες ποσότητες
κοσμικής ακτινοβολίας, οι επιστήμονες συνιστούν να μειώσουν τις ώρες πτήσης
τους. Μελλοντικά, η μέτρηση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, θα μπορούσε να
αποκαλύπτει το μέγεθος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε μια περιοχή.

«Η πορεία των σωματιδίων αυτών δεν παραμορφώνεται από το μαγνητικό πεδίο»,
εξηγεί ο κ. Εμμανουήλ Φωκίτης, αναπληρωτής καθηγητής στον Τομέα Φυσικής του
Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. «Κάτι που σημαίνει ότι αν τις μελετήσουμε,
μπορούμε να μάθουμε τις πηγές τους στο Σύμπαν».

Δεν αποκλείεται, βέβαια, οι κοσμικές ακτίνες να επιφυλάσσουν εκπλήξεις στους
ειδικούς. Να αποκαλύψουν, για παράδειγμα, την ύπαρξη νέου τύπου σωματιδίων,
που προς το παρόν παραμένουν άγνωστα. «Ίσως η φύση να κρύβει “νέα φυσική”, την
οποία καλούμεθα να αποκαλύψουμε», τονίζει ο Έλληνας επιστήμονας.

Ο ΠΙΕΡ ΟΖΕΡ

Ο πρώτος που διαπίστωσε την ύπαρξη των ακτίνων ήταν ο Πιέρ Οζέρ το 1938. Προς
τιμήν του έχει ονομαστεί το επιστημονικό πρόγραμμα. Ένα διεθνές γκρουπ
πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων από 20 χώρες, με συντονιστές τον
Αμερικανό νομπελίστα Φυσικής Τζιμ Κρόνιν και τον Βρετανό επιστήμονα Άλαν
Γουάτσον, ετοιμάζει τα δύο παρατηρητήρια, ένα στο Βόρειο Ημισφαίριο και ένα
στο Νότιο, που καταλαμβάνουν συνολική έκταση 8.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Τα σημεία αυτά επιλέχθηκαν για να διαπιστωθεί αν διαφέρει ο ρυθμός άφιξης των
κοσμικών ακτίνων σε διαφορετικά μέρη, ενώ, επειδή είναι μεγάλες ερημικές
εκτάσεις, δεν επηρεάζονται από ατμοσφαιρική ρύπανση που μπορεί να αλλοιώνει
τις ακτίνες.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ

Το Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Κέντρο Ερευνών των Φυσικών
Επιστημών «Δημόκριτος» και το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας έχουν ήδη
υποβάλει αίτηση στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας για να μπορέσουν
να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα αυτό. «Μπορούμε να βοηθήσουμε στην κατασκευή
τμημάτων των ανιχνευτών φθορισμού, που θα χρησιμοποιηθούν. Χρειαζόμαστε όμως
την ενίσχυση της Πολιτείας. Είναι μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα να πάρει
μέρος σε ένα επιστημονικό πρόγραμμα τόσο μεγάλης σημασίας. Η εξαγωγή
τεχνογνωσίας θα ωφελήσει την ελληνική βιομηχανία. Το αρχικό κίνητρο βέβαια
είναι η απάντηση σε θεμελιώδη ερωτήματα της κοσμολογίας και της φυσικής»,
εξηγεί ο κ. Φωκίτης, που έχει παραβρεθεί σε προκαταρκτικά συνέδρια του
προγράμματος «Οζέρ».

Στα δύο σημεία της αμερικανικής ηπείρου θα τοποθετηθούν ανιχνευτές των
ακτίνων, που θα απέχουν ενάμισι χιλιόμετρο ο ένας από τον άλλο. Στην όψη
θυμίζουν δεξαμενές με διάμετρο τρία μέτρα και ύψος ένα μέτρο, που περιέχουν
νερό και φωτοκύτταρα. Θα υπάρχουν επίσης τηλεσκόπια με φωτοπολλαπλασιαστές που
ανιχνεύουν τον φθορισμό του αζώτου της ατμόσφαιρας. Το φαινόμενο αυτό
προκαλείται από τον καταιγισμό της κοσμικής ακτίνας και η παρατήρησή του
μπορεί να γίνει μόνο τη νύχτα. Τα δεδομένα θα συγκεντρώνονται σε έναν κεντρικό
υπολογιστή και μέσω του Ίντερνετ θα μεταδίδονται άμεσα σε όλα τα ερευνητικά
εργαστήρια του κόσμου που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Το συνολικό κόστος της
κατασκευής θα φτάσει τα 100 εκατομμύρια δολάρια και θα παραμείνει σε
λειτουργία για 30 περίπου χρόνια.

ΦΑΙΝΕΤΑΙ πως ο Στιβ Τζομπς το έκανε πάλι το θαύμα του… Από την ημέρα που
ανέλαβε ξανά τα ηνία της Apple, εταιρείας που ο ίδιος ίδρυσε, τα πράγματα πάνε
από το καλό στο καλύτερο…

Η αντεπίθεση της Apple ξεκίνησε πριν από λίγους μήνες με το λανσάρισμα ενός
πραγματικά πρωτοποριακού στο ντιζάιν υπολογιστή, τον πανέμορφο χρωματιστό
iMac. Το νέο μοντέλο έκανε ρεκόρ πωλήσεων, αφού εκτός από την ελκυστική όψη
χαρακτηρίζεται από εύκολη εγκατάσταση και σύνδεση με το Ίντερνετ. Οι πωλήσεις
του αύξησαν κατακόρυφα τα κέρδη της εταιρείας τους τελευταίους μήνες.

Το επόμενο βήμα είναι η κυκλοφορία νέων iMac ισχυρότερων και με περισσότερο
χρώμα για όλα τα γούστα: πράσινο, πορτοκαλί, γαλάζιο, μοβ και ροζ. Οι
υπολογιστές διαθέτουν, ανάμεσα στα άλλα, ταχύτερο επεξεργαστή Power PC G3 στα
266MHz, 6GB σκληρό δίσκο και οθόνη 15 ιντσών. Οι υπολογιστές θα βρίσκονται
στην ελληνική αγορά στα μέσα Φεβρουαρίου.

Η αναγέννηση όμως της Apple χαροποιεί ιδιαίτερα όλους τους χρήστες Macintosh,
παλιών και καινούργιων μοντέλων. Κι αυτό, γιατί, όπως ανακοινώθηκε στη μεγάλη
φετινή έκθεση MacWorld στο Σαν Φρανσίσκο, οι κατασκευαστές παιχνιδιών…
θυμήθηκαν ξανά την ύπαρξη όσων έχουν Μαc. Για πρώτη φορά, λοιπόν, εδώ και
πολλά χρόνια, ανακοίνωσαν μία σειρά νέων τίτλων για Macintosh, μερικά από τα
οποία ήδη κυκλοφορούν στην Ελλάδα (Starcraft, SIN, Quest For Glory 5, Falcon
4) ή πρόκειται να κυκλοφορήσουν σύντομα (Sim City 3000, Quake 3, Interstate 76 κ.λπ.).

ΤΟ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ υπερσύγχρονο τηλεσκόπιο, που έθεσε σε λειτουργία η Ιαπωνία την
περασμένη εβδομάδα, στη Χαβάη, έδωσε ήδη τα πρώτα εντυπωσιακά αποτελέσματα των
παρατηρήσεών του. Αυτό είναι το νεφέλωμα του Ωρίωνα, σε απόσταση 1.500 ετών
φωτός, όπως φαίνεται από το μάτι του Σουμπαρού, του μεγαλύτερου οπτικού
τηλεσκοπίου υπέρυθρων ακτίνων στον κόσμο.

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ άποικοι της Αυστραλίας συνέβαλαν στην εξαφάνιση σπάνιων ζώων και
πουλιών, όπως τα απεικονιζόμενα, βάζοντας φωτιές και ανατρέποντας τις
οικολογικές ισορροπίες στην περιοχή. Αυτό ανακοίνωσαν, μεταξύ άλλων,
επιστήμονες απο το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, ενώ τόνισαν πως πειράματα σε
απολιθώματα σπάνιων ζώων έδειξαν πως αυτά εξαφανίστηκαν πριν απο 50.000
χρόνια, χρονική στιγμή κατά την οποία η εξαφάνισή τους είναι αδύνατον να
οφείλεται στις κλιματικές αλλαγές ή πολύ περισσότερο στο… κυνήγι.

Τα προγράμματα που λανσάρονται για τα… μωρά θεωρούν ως δεδομένο πως τόσο μικρά παιδιά θα μπορούν να συμμετέχουν σε «ηλεκτρονικές» δραστηριότητες, μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας

Η ΝΕΑ γενιά καταναλωτών που αποτελούν τον ιδανικό στόχο για τις εταιρείες
πληροφορικής και κομπιούτερ είναι… παιδιά προσχολικής ηλικίας, το πολύ εννέα
μηνών! Μια σειρά από νέα εκπαιδευτικά προγράμματα στέλνουν, μέσα από τη
διαφήμιση, το μήνυμα στους γονείς πως αν τα παιδιά τους δεν εξοικειωθούν με τη
χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών πολύ πριν ξεκινήσουν το σχολείο, θα έχουν πολύ
μεγάλο πρόβλημα να επιτύχουν στις σπουδές τους, μεγαλώνοντας.

Τα προγράμματα που λανσάρονται για… μωρά θεωρούν ως δεδομένο πως τόσο μικρά
παιδιά θα μπορούν να συμμετέχουν σε «ηλεκτρονικές» δραστηριότητες, μαζί με τα
υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Είναι όμως δυνατόν να περιμένει κανείς από ένα
παιδί, που μόλις έμαθε να κάθεται και να μπουσουλάει, να αντιδρά στα
ερεθίσματα που δέχεται μέσα από την οθόνη ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή; Και,
στ’ αλήθεια, πιστεύουν οι γονείς πως αυτή η σχέση θα βοηθήσει αργότερα στη
μόρφωση των παιδιών τους;

ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Στις ΗΠΑ, ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «Jump Ahead Baby», που
κυκλοφόρησε από την εταιρεία «Knowledge Adventure» για παιδιά ηλικίας από…
εννέα έως 24 μηνών πούλησε 50.000 αντίγραφα μέσα σε έξι μήνες. Το πρόγραμμα
κυκλοφόρησε πριν από λίγον καιρό στην Ευρώπη, οι αντιδράσεις όμως εδώ είναι
ακόμη συγκρατημένες.

Όπως αναφέρει ο Piet Snyman, υπεύθυνος εκπαιδευτικών προγραμμάτων από την
ιδιοκτήτρια εταιρεία, «με την κατάλληλη καθοδήγηση από τους γονείς, ένα παιδί
ηλικίας εννέα μηνών έχει πολλά να κερδίσει από αυτό το πρόγραμμα. Θα πρέπει
κανείς να το δει σαν έναν διαφορετικό τρόπο να απασχολήσει κανείς ένα παιδί
αυτής της ηλικίας, σαν να του διαβάζει ένα βιβλίο».

Μαζί με το πρόγραμμα, κυκλοφορούν και οι οδηγίες για τους γονείς, τις οποίες
έγραψε το «Δίκτυο για την Ενημέρωση των Γονέων», μια ανεξάρτητη επιτροπή στις
ΗΠΑ, η οποία εξετάζει όλα τα εκπαιδευτικά προγράμματα πριν κυκλοφορήσουν στο
εμπόριο. Ωστόσο, αν και φαινομενικά η επιτροπή ενέκρινε το πρόγραμμα, βάζοντας
τη σφραγίδα της, η πρόεδρός της Jacquie Disney διατηρεί ορισμένες επιφυλάξεις:
«Ίσως η ηλικία των εννέα μηνών να μην είναι η πλέον κατάλληλη για να ξεκινήσει
ένα παιδί την ενασχόλησή του με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές», λέει η ίδια.

ΑΠΟ τις αρχές του περασμένου Οκτωβρίου εκδήλωσε το ενδιαφέρον της η Ένωση
Επαγγελματικών Βιοκαλλιεργητών Ελλάδας να συμμετάσχει στη μεγαλύτερη έκθεση
βιολογικών προϊόντων BIOFACH ’99, που ξεκινάει σε δύο εβδομάδες στη Γερμανία.
Ιθύνοντες του υπουργείου Γεωργίας τους διαβεβαίωσαν, προφορικά, πως το αίτημά
τους θα γινόταν δεκτό. Έτσι άρχισαν τις προετοιμασίες, προχώρησαν στην
ενοικίαση χώρου, στην πρόσκληση επαγγελματικών φορέων. Για να πάρουν τελικά…
αρνητική απάντηση, πριν από λίγες ημέρες.

Απερρίφθη από το Νομαρχιακό Συμβούλιο Ημαθίας η αίτηση των εταιρειών Novartis
και AgrEvo για την πειραματική καλλιέργεια, στην περιοχή, γενετικά
μεταλλαγμένων ζαχαροτεύτλων με αυξημένη αντοχή στα ζιζανιοκτόνα των δύο εταιρειών.

Η «1η συνάντηση οπτικοακουστικών ινστιτούτων και άλλων συναφών οργανισμών στη
Νότια και Ανατολική Ευρώπη – Συγκλίνοντα μέσα, συγκρίσιμα δεδομένα»
διοργανώνεται στις 19 – 20 Φεβρουαρίου από το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών
Μέσων, υπό την αιγίδα του υπουργείου Τύπου και ΜΜΕ (Ζάππειο Μέγαρο).
Συμμετέχουν εκπρόσωποι 10 χωρών.

Εξαπλώνονται στην Ευρώπη οι διαμαρτυρίες των χρηστών του Ίντερνετ για τα
ακριβά τιμολόγια των τηλεφωνικών εταιρειών. Μετά τη Γερμανία και την Ελλάδα,
την Κυριακή ήταν η σειρά των Βέλγων, Γάλλων, Πολωνών, Πορτογάλων, Ισπανών και
Ελβετών χρηστών να απέχουν από το Δίκτυο για ένα 24ωρο.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Υψηλής Τεχνολογίας διοργανώνει το πρόγραμμα «Επιθεωρητές
Συστημάτων Διασφάλισης Ποιότητας ως προς ISO 9000/94 και ISO 10011-1/90» στα
ελληνικά, από τις 15 ως τις 19 Φεβρουαρίου. Πληροφορίες στα τηλ.: 9616.687, 9600.907.