ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Νεκρός στο πεζοδρόμιο

Περίμενε στη στάση του λεωφορείου για να πάει στο σπίτι του. Έντεκα και είκοσι
το μεσημέρι, πιάτσα Βενέτσια, στο κέντρο της Ρώμης. Ξαφνικά ακούμπησε στον
τοίχο, λύγισε τα γόνατα, κι έπεσε. Σαν πακέτο. Νεκρός από έμφραγμα. Ήταν
πενήντα ετών.

Πιάτσα Βενέτσια: ένα πτώμα περιμένει για ώρες τη νεκροφόρα εν μέσω πόνου και αμηχανίας

«ΟΙ ΜΠΑΣΤΑΡΔΟΙ! Εγκατέλειψαν τον Άντζελο εκεί, στο πεζοδρόμιο, σαν αλήτη,
γιατί ήταν ο κανένας. Δεν είμαστε ούτε πλούσιοι ούτε διάσημοι, για το μόνο που
είμαστε ικανοί είναι να πληρώνουμε τους φόρους μας». Η έκρηξη της 38χρονης
Καρμέλα δεν οφείλεται στο ότι πέθανε ο άνδρας της. Αλλά στο ότι τον άφησαν σ’
εκείνο το σημείο, μπροστά στη στάση του λεωφορείου, για τέσσερις ολόκληρες
ώρες. Μέρα μεσημέρι, στην πρωτεύουσα της Ιταλίας. Κόσμος ανέβαινε και
κατέβαινε, μερικοί ήταν βιαστικοί και δεν σταματούσαν, άλλοι στέκονταν
περίεργοι μπροστά στο πτώμα, οι πιο ευαίσθητοι προσπαθούσαν να παρηγορήσουν
τον νεαρό με τα μακρυά μαύρα μαλλιά που έκλαιγε με λυγμούς. Κάποιος άφησε ένα λουλούδι.

Από τους καραμπινιέρους κανένα παράπονο, έφτασαν αμέσως. Αλλά το μόνο που
μπορούσαν να κάνουν ήταν να καλύψουν το πτώμα, να τηλεφωνήσουν στους συγγενείς
και να ειδοποιήσουν το νεκροτομείο. Ατυχία: η μοναδική του νεκροφόρα ήταν
απασχολημένη, είχε γίνει ένα σοβαρό τροχαίο στην αουτοστράντα και η δουλειά
ήταν αυξημένη. Πέρασε μισή ώρα. Πέρασε μία. Τα καταστήματα έκλεισαν για
μεσημέρι. Πέρασαν δύο ώρες. Τρεις. Τα καταστήματα άνοιξαν ξανά. Τέσσερις. Ο
Άντζελο κειτόταν εκεί, μαζί με τον κουνιάδο του που έκλαιγε με λυγμούς. Η
γυναίκα του περίμενε στο νεκροτομείο, έτσι της είχαν πει.

Η νεκροφόρα έφτασε τελικά στις 3 και 25. «Ντροπή, ντροπή», φώναζε ο Μικέλε
ανάμεσα στους λυγμούς του. «Αισθάνομαι αηδία», λέει η Καρμέλα, ρίχνοντας την
ευθύνη στον δήμαρχο, που τον ψήφισε κιόλας. Είναι σίγουρη: όλα έγιναν επειδή
εκείνη κι ο άνδρας της δεν είναι ούτε πλούσιοι ούτε διάσημοι. Γι’ αυτό τον
εγκατέλειψαν σαν σκυλί.

Μια φράση θεμιτής απόγνωσης, αληθινή και μη αληθινή ταυτόχρονα, σχολιάζει ο
Φούριο Κολόμπο στη «Ρεπούμπλικα». Οι πλούσιοι και οι διάσημοι δεν είναι ποτέ
μόνοι, και σπανίως περιμένουν στη στάση του λεωφορείου. Ένας μοναχικός
πλούσιος, όμως, που θα αποφάσιζε να πάρει το λεωφορείο και θα πάθαινε έμφραγμα
στο πεζοδρόμιο, θα είχε διαφορετική αντιμετώπιση από το κράτος μόνο αν υπήρχε
ένας ταχύτερος τρόπος επέμβασης για τέτοιες περιπτώσεις. Τέτοιος τρόπος, στη
Ρώμη τουλάχιστον, δεν υπάρχει. Το νεκροτομείο έχει μία και μόνο νεκροφόρα. Και
οι καραμπινιέροι δεν έχουν αρμοδιότητα να μεταφέρουν ένα πτώμα με το περιπολικό.

Αν ανάλογο επεισόδιο είχε συμβεί στη Νέα Υόρκη, το πτώμα θα είχε απομακρυνθεί
αμέσως με κριτήριο το υψηλό κόστος της κατάληψης ενός δημόσιου χώρου. Και εκεί
και εδώ, όμως, το σημαντικό δεν είναι αυτό. Αυτό που κυριαρχεί, αυτό που μένει
μετά την οργή, τον πόνο, τη διαμαρτυρία, είναι η πραγματικότητα του θανάτου,
του ξαφνικού και άδικου θανάτου, που παραμονεύει σε κάθε μας βήμα. Του θανάτου
σ’ ένα πεζοδρόμιο.