ΣΗΜΑΤΑ

… του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν ήταν λίγοι οι πολίτες που συμμετείχαν, ο
καθένας με τον τρόπο του, στην αντίσταση κατά των Γερμανών. Στον αντίποδά
τους, όμως, υπήρχαν οι «άλλοι» ­ οι συνεργάτες του εχθρού, αυτοί που δεν
δίστασαν να παίξουν τον ρόλο του κατασκόπου προς όφελος της Γκεστάπο ή της
Άμπβερ, της γερμανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών. Και ήταν πολλοί. Το
αποδεικνύουν άλλωστε τα απόρρητα έγγραφα που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα
­ 53 χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου. Έγγραφα που περιλαμβάνονται στα αρχεία
των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών της εποχής εκείνης που κατονομάζουν χιλιάδες
Γάλλους πολίτες, άνδρες και γυναίκες, που παρείχαν τις υπηρεσίες τους στους
Γερμανούς. Με το αζημίωτο φυσικά.

… λοιπόν, πως η κλασική εικόνα του πράκτορα της Γκεστάπο ­ ενός ανθρώπου με
αλαζονικό ύφος και μαύρο δερμάτινο πανωφόρι ­ ελάχιστα ανταποκρίνεται στην
πραγματικότητα: τα έγγραφα των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών αποδεικνύουν πως οι
Γάλλοι που ανελάμβαναν οικειοθελώς να κατασκοπεύουν τους συμπατριώτες τους για
λογαριασμό των γερμανικών δυνάμεων κατοχής προέρχονταν από όλα τα κοινωνικά
στρώματα. Ανάμεσά τους, κομμώτριες, ηθοποιοί, αστυνομικοί, κρεοπώλες, πιλότοι,
μάγοι, ακόμα και ο… υπεύθυνος κάποιου οίκου ανοχής. Πολλοί εξ αυτών,
μάλιστα, αμείβονταν πραγματικά πλουσιοπάροχα: ο Ρεμόν Σ., Παριζιάνος ηθοποιός
ήταν «ένας από τους σημαντικότερους πράκτορες, με μηνιαίες απολαβές 10.000
γαλλικών φράγκων». Και ο Γάλλος πιλότος, που είχε αναλάβει ως αποστολή να
ταξιδεύει στις ΗΠΑ προκειμένου να προσκομίζει στους Γερμανούς σχέδια από
αμερικανικά εργοστάσια κατασκευής αεροσκαφών, εισέπραξε, τον Αύγουστο του
1942, 4 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα.

… κιβώτια γεμάτα απόρρητα έγγραφα είχε συγκεντρώσει η γαλλική υπηρεσία
αντικατασκοπίας. Εξακόσια κιβώτια στα οποία το κοινό απέκτησε πρόσβαση, μόλις
πρόσφατα, ­ πέντε χρόνια νωρίτερα από ό,τι είχε προγραμματιστεί ­ κατόπιν
εντολής του Γάλλου πρωθυπουργού Λιονέλ Ζοσπέν. Αφότου ξέσπασε το σκάνδαλο για
τους θησαυρούς των ναζί, οι Εβραίοι ηγέτες, καθώς και ο γαλλικός λαός,
ζητούσαν μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τον ρόλο της Γαλλίας κατά τη διάρκεια
της ναζιστικής κατοχής. Μελετώντας τα αρχεία αυτά, μπορεί κανείς να πάρει μια
γεύση από τη ζωή πολλών Γερμανών αξιωματούχων την εποχή εκείνη.

Όπως του ταγματάρχη Μπέκερ, ο οποίος στρατολογούσε πράκτορες μεταξύ των Γάλλων
μεγαλοβιομηχάνων, ενώ διέμενε στο δωμάτιο 229 του ξενοδοχείου «Claridge», στο
Παρίσι. Ή του επονομαζόμενου «Κάρλος», ενός μυστικού Γερμανού πράκτορα, που
κατάφερνε να περνάει για Γάλλος.

… πράκτορες εμφανίζονται στα έγγραφα με ψευδώνυμα. Ο «Μικρός Πωλ», λοιπόν,
αναζητούσε δυνάμει πράκτορες της Γκεστάπο. Η «Ζανέτ» εκπαίδευε τους άψητους
νεοσύλλεκτους. Και η λίστα συνεχίζεται… Άνθρωποι που επέτρεπαν να
χρησιμοποιείται το γραμματοκιβώτιό τους ως μέσο ανταλλαγής μηνυμάτων, θυρωροί
πολυκατοικιών που εκμεταλλεύονταν την έμφυτη περιέργειά τους για την ιδιωτική
ζωή των ενοίκων, δημοσιογράφοι που ανελάμβαναν να εκμαιεύουν απόρρητες
πληροφορίες από Γάλλους στρατιώτες και τόσοι άλλοι… Κοινό τους
χαρακτηριστικό; Κοινό τους κίνητρο; Μα το οικονομικό όφελος. Απλό. Μα και τόσο απογοητευτικό.