Εταιρείες και χώρες: Κοινή μοίρα

Κάποιοι θα πουν ότι το 1999 θα μείνει χαραγμένο στη μνήμη μας σαν χρονιά του
Κλίντον, του Σταρ και της Λιουίνσκι. Λάθος.

ΑΥΤΗ τη χρονιά θα τη θυμόμαστε σαν χρονιά του Αμαζονίου ­ του ομώνυμου
«ποταμού» του κυβερνοχώρου Amazon. com αλλά και του πραγματικού Αμαζονίου της
Βραζιλίας. Αυτοί οι δύο ποταμοί είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Το
νόμισμα λέγεται παγκοσμιοποίηση.

Η καταπληκτική πορεία της μετοχής της εταιρείας Amazon. com και η απίστευτη
βουτιά του χρηματιστηρίου της Βραζιλίας αντανακλούν την προσπάθεια των
επενδυτών να διακρίνουν ποιες εταιρείες και ποιες χώρες θα έχουν τη μεγαλύτερη
αξία σε αυτή τη νέα εποχή της παγκοσμιοποίησης.

ΔΥΟ ΕΙΔΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ

Στην περίπτωση της εταιρείας Amazon. com, που πουλάει βιβλία και CD μέσω του
Ίντερνετ, κάποιοι πιστεύουν ότι η μετοχή της αξίζει 5 δολάρια και κάποιοι
άλλοι 500. Είναι δυνατόν; Ναι, οι επενδυτές που συρρέουν να αγοράσουν τη
μετοχή φαίνεται πως έχουν πιάσει το σφυγμό. Και αυτός ο σφυγμός λέει πως, στο
μέλλον, το Ίντερνετ θα καθορίζει πώς θα επικοινωνούμε, πώς θα επενδύουμε και
πώς θα κάνουμε τις συναλλαγές μας.

Έτσι, θα υπάρξουν δύο βασικά είδη εταιρειών: οι επιχειρήσεις Ίντερνετ και οι
επιχειρήσεις αντι-Ίντερνετ.

Οι επιχειρήσεις Ίντερνετ θα πραγματοποιούν τις δραστηριότητές τους μέσω του
διαδικτύου (από βιβλιοπωλεία μέχρι εταιρείες παροχής συμβουλών).

Οι επιχειρήσεις αντι-Ίντερνετ θα είναι αυτές που είτε δεν είναι δυνατόν να
δραστηριοποιηθούν στο δίκτυο (κομμωτήρια, χαλυβουργίες) είτε θα ωφεληθούν
περισσότερο από το ότι, όσο περισσότερο μένουν οι άνθρωποι στο σπίτι, μόνοι με
το Ίντερνετ, τόσο περισσότερο θα θέλουν να βγουν έξω, να δουν, να αγγίξουν και
να αγοράσουν πράγματα (κινηματογράφοι, εμπορικά κέντρα).

ΠΥΡΕΤΩΔΗΣ ΚΟΥΡΣΑ

Αν η σημερινή αξία της μετοχής της Amazon. com είναι πραγματικά 148 δολάρια ­
μολονότι η εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει ακόμη ούτε ένα σεντς κέρδη ­ μένει να
αποδειχτεί. Όμως, αυτό που είναι γεγονός είναι μία πυρετώδης κούρσα που έχει
αρχίσει ανάμεσα σε μεγάλες εταιρείες του Ίντερνετ (AOL, Amazon, Yahoo, Excite)
με έπαθλο τις πιστωτικές κάρτες των καταναλωτών.

Η πρόβλεψη είναι ότι τελικά όλες αυτές οι επιχειρήσεις θα γίνουν «ηλεκτρονικά
εμπορικά κέντρα» που θα πουλάνε τα πάντα, όπου θα κάνει κανείς τα περισσότερα
ψώνια του.

Πάντως, καθώς ολοένα και περισσότερες τέτοιες εταιρείες στριμώχνονται στο
Ίντερνετ (Barnesandnoble. com, Buy. com κ.ά.) ­ που πολλές από αυτές κάνουν
εκπτώσεις μέχρι και 50% ­ ο ανταγωνισμός μεταξύ τους αναμένεται εξοντωτικός.
Έτσι δεν αναμένεται να επιβιώσουν περισσότερες από τέσσερις πέντε μεγάλες επιχειρήσεις.

ΟΙ ΦΙΛΟΔΟΞΙΕΣ ΤΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ

Όσο για τη χώρα του Αμαζονίου, προσπαθεί να περιορίσει τα ελλείμματά της και
να βάλει τάξη στην οικονομία της για να γίνει πιο ελκυστική για τους ξένους
επενδυτές. Η Βραζιλία θέλει να γίνει μεγάλη οικονομική δύναμη, αλλά δεν
διαθέτει ούτε τους πόρους ούτε την τεχνολογία για να γίνει δύναμη πρώτης
γραμμής. Γι’ αυτό χρειάζεται τις διεθνείς αγορές.

Όμως, για να γίνει η Βραζιλία ελκυστική για τους ξένους επενδυτές απαιτούνται
ορισμένες επώδυνες εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και περιορισμός του κράτους
πρόνοιας ­ πράγματα τα οποία αποδεικνύονται πολιτικώς εκρηκτικά. Και η
βραζιλιανή κυβέρνηση γνωρίζει ότι αν δεν κάνει αυτό που θέλουν οι ξένοι
επενδυτές, θα φύγουν για άλλες αγορές, όπως στην Ταϊλάνδη ή το Μεξικό.

ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ – ΧΑΜΕΝΟΙ

Αυτό που μαθαίνουμε από την Amazon. com και τον Αμαζόνιο είναι ότι η επόμενη
φάση της παγκοσμιοποίησης θα είναι περιοριστική. Τα περιθώρια κέρδους των
εταιρειών του Ίντερνετ θα συρρικνωθούν, πράγμα θαυμάσιο για τους καταναλωτές,
αλλά τρομακτικό για τους επιχειρηματίες. Το ίδιο περιοριστική θα είναι και η
πολιτική στις αναπτυσσόμενες χώρες, πράγμα επώδυνο για τους πολίτες και
τρομακτικό για τους πολιτικούς.

Η βουτιά της Γουώλ Στρητ την περασμένη Πέμπτη, εξαιτίας της οικονομικής
αναταραχής στη Βραζιλία, είναι απλώς μία μικρή υπενθύμιση ότι η ζωή στον
πραγματικό Αμαζόνιο δεν παύει να είναι σημαντική και ότι μπορεί να επηρεάσει
και θα επηρεάσει τη ζωή στις όχθες του Amazon. com.