Θέμις Μπαζάκα «Γεννήθηκα άλογο κούρσας»

Από χθες, στο θέατρο «Χώρα» της Κυψέλης, παίζει τον ρόλο ενός άντρα που
μεταμορφώνεται σε γκέισα για να πάρει εκδίκηση από τον σαμουράι – Αλέκο
Συσσοβίτη. Στην τηλεόραση, στο σίριαλ που θα αρχίσει να προβάλλεται σε λίγο
από την ΕΤ1, ζει καταστάσεις με γέλιο και νευρώσεις μαζί με τη φίλη της Ελένη
Ζιώγα, με την οποία είναι «Σαν αδελφές». Στο σπίτι, αφήνει αυτούς τους ρόλους
και γίνεται μια χαζομαμά για χάρη της Σοφίας. Και ως γνήσιο «άλογο κούρσας»,
μόλις υπέγραψε με τον Καστανιώτη για να μεταφράσει ένα βιβλίο. Το «Acting in
film» (η υποκριτική στον κινηματογράφο) του Μάικλ Κέιν. Μια φράση αυτού του
βιβλίου την έκανε να κυνηγήσει τη μετάφρασή του. Γράφει ο ηθοποιός πως ό,τι
έχει γίνει το οφείλει στους συναδέλφους του, που ήταν πάντα γενναιόδωροι να
προσφέρουν. «Ε, το βρίσκω τρομερά γενναιόδωρο και εκ μέρους του», λέει η Θέμις Μπαζάκα.

ΕΝΑ ΚΟΡΙΤΣΑΚΙ με γυαλιά στην Αθήνα. Άγνωστη μεταξύ αγνώστων. Με τη ζωή της,
την οικογένειά της, τις φιλίες της και τις σχέσεις της αφημένα όλα πίσω, στη
Θεσσαλονίκη. Αλλά με φοβερό πείσμα. «Έπρεπε να επιβιώσω και μάλιστα έτσι όπως
ήθελα. Να κάνω σινεμά». Άλλωστε, «εγώ γεννήθηκα για άλογο κούρσας. Και μη
γελάς, πέφτουν στοιχήματα για το αν θα βγάλω τη διαδρομή κάθε φορά». Το μόνο
που ήξερε ήταν ένα τηλέφωνο. Της Όλιας Λαζαρίδου. «Την είχα γνωρίσει όταν
έπαιξα ως κομπάρσος στην “Παραγγελιά” του Τάσσιου». Κάπως έτσι, στα τελευταία
χρόνια της δεκαετίας του ’70, η Θέμις Μπαζάκα βρίσκεται φιλοξενούμενη στο
σπίτι της Όλιας Λαζαρίδου ­ «δεν θα το ξεχάσω ποτέ το πώς μου φέρθηκε. Έμεινα
ένα μήνα μαζί της, μέχρι να βρω σπίτι, δουλειά. Ερχόταν κάθε μέρα και μου
‘λεγε “κάνουν οντισιόν εκεί, πήγαινε”».

Έτρεχε παντού. Σε θέατρα, τηλεόραση, κινηματογράφο. «Σε όλα, και όποιο
καθόταν». «Πρωτοκάθησε» η τηλεόραση και το «Μινόρε της Αυγής», του Φώτη
Μεσθεναίου. «Όταν πήγα στο “Μινόρε”, η οντισιόν είχε τελειώσει, είχαν κλείσει
όλοι οι ρόλοι. Ο Φώτης ο Μεσθεναίος όμως με ήθελε. Κάτι πρέπει να κάνω για
σένα μου είπε, και κάθησε να μου γράψει ένα ρολάκι.

Το ‘γραφε και κάθε μέρα μεγάλωνε ο ρόλος. Και βρέθηκα να παίζω κυριολεκτικά
πρωταγωνίστρια σε τέσσερα επεισόδια».

Όλα καλά, αλλά όταν προβλήθηκαν τα επεισόδια υπήρξαν ατυχίες. «Την πρώτη φορά
δεν έπεσε η ταμπέλα με το όνομά μου. Τη δεύτερη, έπεσε ανάποδα. Και στο τέλος
δεν ήξερε κανείς ποια ήταν αυτή που έπαιζε, όλοι έλεγαν μια Θεσσαλονικιά».

Το «Μινόρε της Αυγής» της άνοιξε την επόμενη πόρτα. Αφού εκεί την πρωτοείδε ο
Κώστας Φέρρης. Κι έρχεται μια μέρα ο Κωνσταντίνος Τζούμας και της λέει «μ’
έχει καλέσει στο σπίτι του ο Φέρρης, έλα κι εσύ μήπως έχει κανένα ρολάκι να
σου δώσει». Ήταν η εποχή του «Ρεμπέτικου». Στο σπίτι του σκηνοθέτη κανείς δεν
την γνώρισε. Σε τέτοιο σημείο, που ενώ ήταν παρούσα ρωτάει ο Φέρρης τον
Τζούμα: «Μωρέ, πως τη λένε αυτή την κοπέλα που παίζει στο “Μινόρε”;». «Ε,
λοιπόν, αυτό το πράγμα με ακολουθεί μέχρι σήμερα. Παρ’ όλο που είμαι γνωστή
πια. Ακόμη και τώρα εκπλήσσονται όταν με βλέπουν από κοντά, μου λένε “μα είσαι
τόσο διαφορετική”».

ΤΟ ΑΓΑΠΑΕΙ

Η αλήθεια είναι ότι πραγματικά μοιάζει διαφορετική από κοντά, όταν την έχεις
στο μυαλό σου με τους ρόλους της. Όχι ότι δεν την γνωρίζεις, αλλά ούτε
«Πέτρινα χρόνια», ούτε «Δεσποινίς Μαργαρίτα», ούτε «Γυναίκες» σου θυμίζει. Η
Θέμις Μπαζάκα, με τα κοντά-κοντά μαλλιά της (την ημέρα που συναντηθήκαμε είχε
ραντεβού στο κομμωτήριο για να τα κόψει ακόμη πιο κοντά), άβαφη τελείως, λεπτή
και κινητική, σου αφήνει κατ’ αρχήν την εντύπωση μιας πολύ προσγειωμένης
γυναίκας.

Το κυριότερο, σου κάνει σαφές με την κίνηση και τις εκφράσεις της ότι αυτό που
κάνει το αγαπάει πολύ: Από τον τρόπο με τον οποίο μιμείται το θόρυβο που κάνει
η σαύρα για να εξηγήσει τον τίτλο του θεατρικού έργου «Tuko Tuko η πριγκίπισσα
του φεγγαριού της σαύρας», που από χθες παίζεται στο θέατρο «Χώρα» της
Κυψέλης, μέχρι το πάθος με το οποίο περιγράφει τις συνθήκες στα
κινηματογραφικά γυρίσματα. «Ο χώρος της τέχνης είναι ο μόνος χώρος που νιώθω
ότι με χωράει ολόκληρη, εκφράζονται όλες οι πτυχές της ψυχής μου, της σκέψης
μου και του χαρακτήρα μου», λέει κάποια στιγμή, και το εννοεί.

Είναι, επίσης, μια γυναίκα που κοιτάει προς την Ανατολή ­ και σ’ αυτό δεν
έπαιξε ρόλο μόνο ο Ιάπωνας πρώην σύζυγός της, μουσικός στη Νέα Υόρκη. «Είμαι
από εκείνη τη μεριά παρά πολύ και φιλοσοφικά και αισθητικά και μεταφυσικά».

Γι’ αυτό το σπίτι της είναι γεμάτο με βιβλία και θέματα από την Ιαπωνία, γι’
αυτό και το έργο που παίζει τώρα, του Φιλιππινέζου Άντον Χουάν, της έχει πάρει
τα μυαλά, γι’ αυτό και ονειρεύεται ένα ταξίδι στις Φιλιππίνες αμέσως μόλις
τελειώσουν οι παραστάσεις, γι’ αυτό λατρεύει και το σούσι, το κλασικό
γιαπωνέζικο πιάτο με ωμό ψάρι.

ΗΜΟΥΝ ΤΥΧΕΡΗ

Στην καριέρα της υπήρξαν τυχαία γεγονότα που την βοήθησαν. «Ήμουν τυχερή, αλλά
βέβαια η τύχη είναι αυτό που ζητάς, μπορεί να μην είναι συνειδητό, αλλά σου
‘ρχεται και σε καθορίζει». Για παράδειγμα το «Ρεμπέτικο», στο οποίο βρέθηκε
«από μια συγκυρία ατυχιών για κάποιους άλλους αλλά τύχης για μένα, καθώς το
ρόλο μου επρόκειτο να τον παίξει η Κατερίνα Γώγου». Και δεν ήταν η μοναδική
φορά που συνέβη κάτι τέτοιο. «Πάρα πολλούς ρόλους έχω πάρει γιατί έφυγε
κάποιος άλλος. Και δεν με πειράζει καθόλου». Και τονίζει τις λέξεις και
γελάει. Με το «Ρεμπέτικο» ήρθε το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και η βράβευση και
μετά 8 χρόνια μόνο σινεμά. «Δεν με πλησίαζαν από το θέατρο, λέγανε αυτή είναι
κινηματογραφική. Εγώ, όμως, ηθοποιός είμαι, ήθελα να εκφραστώ παντού.

Το ότι αγαπάω πιο πολύ τον κινηματογράφο δεν σημαίνει ότι δεν αγαπάω το
θέατρο. Αλλά όταν προέρχεσαι από κάτι άλλο, δεν σε δέχονται εύκολα.

Ακόμη θυμάμαι την πρώτη μου θεατρική κριτική: “Η κυρία Μπαζάκα να επιστρέψει
στον κινηματογράφο”. Λες και ήταν κάτι κακό αυτό που έκανα».

ΜΕ ΤΟΝ ΒΟΥΛΓΑΡΗ

Μια σχέση, όμως, νιώθει ότι την καθόρισε. Αυτή με τον Παντελή Βούλγαρη. Με τον
οποίο συνδέθηκε με βαθιά φιλία. «Η γνωριμία με τον Παντελή και τη γυναίκα του,
την Ιωάννα Καρυστιάνη. Δεν είναι μόνο ότι ο Παντελής μου έμαθε κινηματογράφο.
Με εμπιστεύθηκε, είδε πέρα και πίσω από πολλά πράγματα. Δέθηκα μαζί τους,
γιατί πιστεύω ότι είναι πραγματικά πνευματικοί άνθρωποι. Ο τρόπος που
σκέφτονται, η προσωπικότητά τους, ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τη ζωή, η σχέση
τους με τα πράγματα, η θέση τους, οι γνώσεις τους, το μυαλό τους», δεν βρίσκει
λέξεις για να μιλήσει γι’ αυτούς τους δύο ανθρώπους. Οι οποίοι «μου δώσανε
απλόχερα τη φιλία τους, τότε που ήμουν ένα κοριτσάκι που ψαχνόταν».

Την αγαπάει και την εκτιμάει πολύ αυτή τη φιλία. Όπως και τις άλλες φιλίες
της.

Η ΦΙΛΙΑ

«Είμαι ένας άνθρωπος που αποζητά τη φιλία παντού, και στον επαγγελματικό μου
χώρο, επειδή είμαι πολύ ανασφαλής. Τρώγομαι πολύ και δεν μπορώ τις τυπικές,
επιφανειακές σχέσεις. Κι αυτό δεν το βρίσκω πάντα, γιατί δεν είναι όλοι
διατεθειμένοι να σου ανοίξουν την ψυχή τους. Ή, δεν ταιριάζω πάντα με εκείνους
με τους οποίους δουλεύω. Αλλά η μαγεία σ’ αυτή τη δουλειά είναι ότι έρχεσαι σε
επαφή με κόσμο, ανταλλάσσεις με τους άλλους, δίνεις και παίρνεις».

Ίσως αυτή τη μαγεία έχει καταφέρει να την μεταφέρει και στη ζωή της. Γι’ αυτό,
ύστερα από μια κουβέντα μαζί της, εκτός από τον ήχο του γέλιου της, που
βγαίνει εύκολα και αβίαστα, σου μένει κάτι το ανοιχτόκαρδο που σε κάνει να
νιώθεις ότι μόλις έφυγες από ένα φιλικό σπίτι.

Μάθημα χορού στη Δραματική Σχολή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος

ΟΤΑΝ της ζήτησα να συναντηθούμε Κυριακή απογευματάκι, αντέδρασε αμέσως. «Είναι
η μόνη μέρα για να χαρώ ένα απογευματινό σινεμαδάκι». Γιατί, είτε ως θεατής
είτε ως πρωταγωνίστρια, το σινεμά είναι η μεγάλη της αγάπη. Κι ας παίζει
λιγότερο τώρα, το αντικαθιστά κατά κάποιον τρόπο με την τηλεόραση, που είναι
σαν «μια ψευδαίσθηση του κινηματογράφου». Όσο για το θέατρο, το θέλει αλλά με
τους «όρους» της. «Οι δουλειές που επιλέγω είναι μικρές, δεν διαρκούν ποτέ
πάνω από 3 μήνες».

Τελευταία δεν παίζει στον κινηματογράφο, γιατί «πόσοι ρόλοι πια να υπάρχουν
για μένα, για την ηλικία μου, για την ιδιοσυγκρασία μου, όταν υπάρχουν άλλες
10 καλές ηθοποιοί, στην ηλικία μου και την ιδιοσυγκρασία μου». Παίζει, λοιπόν,
επιλεκτικά στην τηλεόραση. Για έναν επιπλέον λόγο, αφού είναι μια πολύ καλή
οικονομική πηγή ­ «έχω κάνει 13 ταινίες και όλες μαζί δεν μου φέρανε όσα μου
φέρνει μισό σίριαλ». Εξάλλου, στα γυρίσματα της τηλεόρασης διασκεδάζει. Όπως
τώρα, με το καινούργιο σίριαλ της ΕΤ1, που θ’ αρχίσει σύντομα να προβάλλεται.
«Περνάμε υπέροχα», λέει γι’ αυτή τη δουλειά που γράφει η συμπρωταγωνίστριά
της, η Ελένη Ζιώγα, με τίτλο «Σαν αδελφές».

«ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ»

«Ο Παντελής Βούλγαρης μου έδωσε απλόχερα τη φιλία του, όταν ήμουν κοριτσάκι και ψαχνόμουν»

Δεν επιλέγει την κάμερα επειδή είναι πιο εύκολη. Απλώς, δεν αντέχει το
κλείσιμο στο καμαρίνι. «Αγαπώ τον τρόπο ζωής στο πλατό πολύ περισσότερο από το
καμαρίνι. Δημιουργούνται πολύ πιο ελεύθερες σχέσεις. Μ’ αρέσει αυτό το
“γύφτικο”, που τη μια μέρα είσαι εδώ και την άλλη εκεί. Δεν κάνεις κάθε μέρα
το ίδιο πράγμα, μέσα σε τέσσερις τοίχους».

Στον κινηματογράφο μπορεί να συναντήσει πιο άγρια πράγματα. «Να είσαι σε
θερμοκρασία μείον δύο, με κοντομάνικο σε παραλία και να φιλιέσαι με πάθος μ’
έναν άντρα που πολλές φορές δεν γουστάρεις. Να είσαι μέχρι τη μέση μέσα στο
νερό και να είσαι καλοκαιρινή και ευτυχισμένη και τα πόδια σου να είναι μπλε
από το κρύο. Να σου βάζουν παγάκι μέσα στο στόμα για να μη βγάζεις χνώτα.
Άγρια πράγματα. Αλλά εμένα μ’ αρέσουν. Είναι μια περιπέτεια».

Αρκεί αυτό που κάνει να την εκφράζει. «Αν δεν μιλάει σε μένα κατά κάποιον
τρόπο, δεν μπορώ να συμμετέχω. Πρέπει να βρω τις αναφορές μου μέσα μου, θέλω
αυτό το οποίο παίζω να με κρατάει ξύπνια. Διαφορετικά, δεν μπορώ να το υποστηρίξω».

«Για την κόρη μου, αυτό που θα ‘θελα είναι να κάνει με πάθος και να αγαπάει τη δουλειά που θα διαλέξει. Μόνο τότε θα είναι ευτυχισμένη»

ΤΑ ΠΙΟ όμορφα χρόνια της ζωής της, τα χρόνια που την καθορίσανε, ήταν εκείνα
που γύρναγε με τους δασκάλους γονείς της στα χωριά της Μακεδονίας. «Σε χωριά
που δεν είχαν ηλεκτρικό ή όπου τα παιδιά έρχονταν σχολείο και ‘δέναν την
κατσίκα απ’ έξω», αλλά «υπήρχαν αλάνες, υπήρχαν σπίτια με μεγάλες αυλές για
παιχνίδι, υπήρχαν χιόνια, είχες επαφή με τη φύση».

Στα δεκατρία της, οι γονείς της πήραν μόνιμη μετάθεση για τη Θεσσαλονίκη. Όπου
και το πρώτο σοκ. «Μέχρι τότε, είχα να κάνω με τη φύση. Εκεί βρέθηκα
αντιμέτωπη με τη ζωή. Τα παιδιά στο σχολείο έμοιαζαν κατά πολλά χρόνια
μεγαλύτερα από εμένα. Εγώ δεν είχα δεύτερη σκέψη για τα πράγματα, αυτά είχαν.
Είχα συμμαθήτριες στη Β’ Γυμνασίου που είχαν φίλο. Εγώ, ούτε καν τα είχα
σκεφτεί έτσι τα αγόρια μέχρι τότε».

Από τότε πέρασαν πολλά χρόνια. Μεσολάβησε η δραματική σχολή του Κρατικού
Θεάτρου Βορείου Ελλάδος («στους γονείς μου ήρθε ταμπλάς, αλλά τώρα νομίζω ότι
είναι περήφανοι»), η «εσωτερική μετανάστευση» στην Αθήνα («το δεύτερο σοκ της
ζωής μου»), οι επιτυχίες στον κινηματογράφο, η γνωριμία της με τον πρώην άντρα
της («γνωριστήκαμε στην Αθήνα και με πήρε στην Αμερική») και τα 4 χρόνια στη
Νέα Υόρκη.

Όπου, εκτός από τις επαγγελματικές εμπειρίες ­ «βρήκα αυτό που ζητάω στη
δουλειά μου, να “μπαίνω” σε άλλα πράγματα, να ανταλλάσσω γνώσεις και εμπειρίες
με ανθρώπους από διαφορετικές κουλτούρες και ιδεολογίες» ­ η Θέμις Μπαζάκα
έγινε μαμά. Για την ακρίβεια «χαζομαμά», όπως λέει η ίδια.

Ζούνε οι δυο τους τώρα με τη Σοφία σε ένα διαμέρισμα στο Παγκράτι. Κι έχει τις
ενοχές που έχει κάθε γυναίκα που μεγαλώνει ένα παιδί, ενώ τρέχει από το πρωί
μέχρι το βράδυ στις δουλειές της. Ευτυχώς, έχει τη βοήθεια των γονιών της, που
μετακόμισαν από τη Θεσσαλονίκη για να ‘ναι κοντά στη μοναχοκόρη και τη μοναχο-εγγονή.

«Είναι δύσκολο να μεγαλώνεις ένα παιδί. Δεν έχεις προηγούμενη αναφορά, δεν σου
θυμίζει τίποτα. Και γίνονται τρομερά λάθη. Καμιά φορά, μου παραπονιέται για
κάτι που έκανα και της λέω συγγνώμη, δεν έχω σπουδάσει μαμά, δεν έχω
προηγούμενη πείρα κι εγώ ψηλαφητά πάω σ’ αυτό το θέμα». Η Σοφία προσαρμόστηκε
στον τρόπο ζωής της μαμάς της. «Είναι ένα παιδί που μπορεί να μαγειρέψει μόνο
του, να φάει, να κοιμηθεί, έχει μάθει να είναι πολλές ώρες μόνη στο σπίτι. Από
την αρχή επέμενα πολύ στο να μάθει να διαβάζει μόνη της. Όλα αυτά βέβαια έχουν
ένα ρίσκο. Γιατί, ναι μεν έχεις εμπιστοσύνη στο παιδί, αλλά δεν παύει να είναι παιδί».

Με τις ενοχές, με τις δυσκολίες της εφηβείας, με τις απουσίες, οι δυο τους τα
πάνε μια χαρά. Η Σοφία βλέπει σχεδόν όλες τις δουλειές της μαμάς της, «αν και
τα έργα που παίζω δεν είναι για να τα βλέπει ένα παιδί, πρέπει να έρχεται για
να ξέρει τι ακριβώς κάνω». Καμιά φορά στις πρόβες, της κρατάει και τα λόγια.
Μέχρι τώρα, δεν έχει εκδηλώσει την επιθυμία για καλλιτεχνικό μέλλον. «Αλλά
ποτέ δεν ξέρεις. Εγώ εκείνο που θα ‘θελα είναι αυτό που θα διαλέξει να το
αγαπάει πολύ. Και να το κάνει με πάθος. Μια δουλειά θα αναγκαστεί να την
κάνει. Τουλάχιστον να την αγαπάει και να την εκφράζει. Γιατί, μόνο έτσι
πιστεύω ότι είσαι ευτυχισμένος».