«Στέγνωσε» από συνάλλαγμα η Βραζιλία

Σοκ στο Ρίο. Βραζιλιάνοι σχηματίζουν «ουρά» έξω από τράπεζα του Ρίο ντε Τζανέιρο για να αποσύρουν τα χρήματά τους μετά την υποτίμηση του ρεάλ

ΜΕΤΑ ΤΗΝ αιφνιδιαστική παραίτηση του προέδρου της Κεντρικής Τράπεζας της
Βραζιλίας Γκουστάβο Φράνκο, ο αντικαταστάτης του Φρανσίσκο Λόπες άφησε το
βραζιλιάνικο νόμισμα να υποτιμηθεί κατά 8%, ελπίζοντας ότι έτσι θα ανακόψει
την κρίση που αντιμετωπίζει η μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής.

Αυτές οι κινήσεις ήρθαν μόλις μία ημέρα μετά την υπόσχεση που έδωσε ο πρόεδρος
της Βραζιλίας Φερνάρντο Καρντόσο, ότι η χώρα θα ανταποκριθεί σε όλες τις
διεθνείς οφειλές της. Ήταν μία υπόσχεση που αποσκοπούσε να καθησυχάσει τους
επενδυτές, οι οποίοι έχουν αποσύρει περισσότερα από 40 δισ. δολάρια από τον
περασμένο Ιούλιο, με αποτέλεσμα να μειωθούν δραματικά τα συναλλαγματικά
αποθέματα της χώρας σε μόλις 35 δισ. δολάρια. Μόνο την Τρίτη, 1,2 δισ. δολάρια
έφυγαν από τη Βραζιλία.

Η υποτίμηση του ρεάλ αναμένεται να χαλαρώσει τις πιέσεις που ασκούνται στην
κυβέρνηση από τον επιχειρηματικό κόσμο και την αντιπολίτευση. Η πολιτική των
πολύ υψηλών επιτοκίων που ακολουθούσε ο Φράνκο για την προσέλκυση ξένων
κεφαλαίων επικρίθηκε με δριμύτητα από τους επιχειρηματίες και την
αντιπολίτευση, που υποστηρίζουν ότι στραγγαλίζει την ανάπτυξη και αυξάνει την ανεργία.

Τον περασμένο Νοέμβριο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο συγκέντρωσε «πακέτο
βοήθειας» 41,5 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση της βραζιλιανής οικονομίας.
Όμως, για να πάρει το δάνειο, η κυβέρνηση Καρντόσο θα πρέπει να μειώσει το
έλλειμμα της χώρας που ανέρχεται σε 65 δισ. δολάρια ­ κάτι που φαίνεται ολοένα
και πιο δύσκολο.

Το πρώτο σοκ της χρονιάς δέχθηκαν χθες τα διεθνή Χρηματιστήρια. Και ήταν ένα
σοκ βραζιλιάνικο, αφού η αβεβαιότητα για την αποπληρωμή του εξωτερικού χρέους
της Βραζιλίας «έριξε» τη Γουώλ Στρητ, πυροδοτώντας αλυσιδωτή αντίδραση στην Ευρώπη.

Τα διεθνή Χρηματιστήρια σημείωσαν τις πρώτες σημαντικές απώλειες της χρονιάς,
καθώς τα προβλήματα της Βραζιλίας ώθησαν τους επενδυτές να ρευστοποιήσουν
μαζικά τα υψηλά κέρδη που είχαν αποκομίσει τις τελευταίες ημέρες.

Το σήμα έδωσε, όπως συνήθως, η Γουώλ Στρητ, που επηρεάστηκε αρνητικά από τη
μαζική φυγή κεφαλαίων και την κατάρρευση του Χρηματιστηρίου και του νομίσματος
στη Βραζιλία. Αμέσως μετά την έναρξη της χθεσινής συνεδρίασης, ο δείκτης Ντάου
Τζόουνς «βούλιαξε» κατά 200 μονάδες. Οι αμερικανικές αγορές είναι ιδιαίτερα
ευαίσθητες στην οικονομική κατάσταση της Βραζιλίας, αφού το 20% των
αμερικανικών εξαγωγών καταλήγει στη Λατινική Αμερική.

Δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι όλα ξεκίνησαν από τη Μίνα Ζεράις, μία
από τις πολιτείες της Βραζιλίας. Εκεί, την περασμένη εβδομάδα, ο τοπικός
κυβερνήτης, ο οποίος αντιτίθεται στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων της κυβέρνησης
Καρντόσο, εξήγγειλε μορατόριουμ 90 ημερών στην αποπληρωμή των χρεών της
πολιτείας του προς την κεντρική κυβέρνηση. Ήταν η θρυαλλίδα που πυροδότησε τις
ανησυχίες των ξένων επενδυτών όσον αφορά την ικανότητα της Βραζιλίας να
αποπληρώσει το χρέος της. Και οδήγησε σε μαζική φυγή κεφαλαίων και κατάρρευση
του νομίσματος. Το χειρότερο είναι ότι ακόμη δύο πολιτείες που ελέγχονται από
την αντιπολίτευση ανακοίνωσαν ότι θα ακολουθήσουν το παράδειγμα της Μίνα Ζεράις.

Ο καβγάς λοιπόν ήταν βραζιλιάνικος, αλλά το «πάπλωμα» το πλήρωσαν οι επενδυτές
από το Χονγκ Κονγκ και τη Νέα Υόρκη έως το Λονδίνο.

Με απώλειες 3-4% έκλεισαν τελικά τα μεγάλα ευρωπαϊκά Χρηματιστήρια στο
Λονδίνο, τη Φρανκφούρτη και το Παρίσι. Η ανάκτηση μέρους των αρχικών απωλειών
της Γουώλ Στρητ, καθώς έκλειναν τα ευρωπαϊκά Χρηματιστήρια, τα βοήθησε να
καλύψουν εν μέρει τις βαριές αρχικές απώλειες.

Θύμα της βραζιλιάνικης κρίσης έπεσε και το δολάριο, που υποχώρησε 1,5% έναντι
του ευρώ.

Με την υποτροπή της κρίσης στη Βραζιλία ενδέχεται να καθυστερήσει η
αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στις διεθνείς αγορές, καθώς
εντείνονται οι ανησυχίες για τις επισφαλείς πιστώσεις ξένων τραπεζών ­ κυρίως
αμερικανικών ­ προς τη Βραζιλία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον δήλωσε χθες ότι η οικονομική αναταραχή στη
Βραζιλία παρακολουθείται στενά από τις ΗΠΑ, σε συνεργασία με τις βραζιλιάνικες
αρχές, τους εκπροσώπους των επτά πλουσιοτέρων χωρών του κόσμου και το Διενθές
Νομισματικό Ταμείο.