ΠΡΟΣΩΠΑ «Άραγε θα μας καταλάβουν…»

Ο Ροζέ και η Κλαιρ Κιγιό αποφάσισαν πέρυσι τον Ιούλιο να τελειώσουν τη ζωή
τους μαζί, όπως την είχαν ζήσει. Εκείνη επέζησε και αφηγείται.

Κλαιρ Κιγιό. Σήμερα μάχεται «για το δικαίωμα να πεθαίνεις με αξιοπρέπεια»

ΓΝΩΡΙΣΘΗΚΑΝ φοιτητές στο Παρίσι, το 1945, και παντρεύτηκαν τρία χρόνια μετά. Η
Κλαιρ περιγράφει τη σχέση τους με τα λόγια της Ανδρομάχης προς τον Έκτορα:
«”Είσαι ο πατέρας μου και η μητέρα μου και ο αδελφός μου και ο εραστής μου”,
έτσι ήμασταν εμείς». Συμπλήρωναν ο ένας τον άλλον. Εκείνος άρχιζε ένα
μυθιστόρημα, εκείνη το τελείωνε. Δακτυλογραφούσε και διόρθωνε τα κείμενά του.
Ήταν παντού χέρι-χέρι. Όταν εκλέγεται δήμαρχος του Κλερμόν-Φεράν, εκείνη
δέχεται τους δημότες. Όταν αναλαμβάνει υπουργός Οικισμού της τότε
σοσιαλιστικής κυβέρνησης, εκείνη τον ακολουθεί στο Παρίσι. Παράλληλα γράφει,
εκδίδει βιβλία. «Δεν ήμουν στη σκιά, ήμασταν μαζί, εκείνος περισσότερο στην
πολιτική, εγώ περισσότερο στα βιβλία», εξηγεί στη «Λιμπερασιόν». «Το σημαντικό
για μας, ήταν να βοηθάμε ο ένας τον άλλο να αγγίξει τα άκρα του».

Το θέμα της αυτοκτονίας τέθηκε το 1975, όταν ο Ροζέ έπρεπε να κάνει μια
επέμβαση ανοικτής καρδιάς. «Τον αγαπούσα τόσο ώστε μου ήταν αδύνατο να συλλάβω
τη ζωή με τον πόνο της απώλειάς του», λέει η Κλαιρ. «Η ιδέα της αυτοκτονίας
ήταν για μένα ανακουφιστική». Τέθηκε ξανά το 1996, όταν η Κλαιρ πίστεψε ότι
είχε τα πρώτα συμπτώματα της Αλτσχάιμερ και «η ιδέα να γίνω ξεμωραμένη μου
ήταν απαράδεκτη». Ήταν εκείνη 71 κι εκείνος 72 ετών, οι δύο γιοι τους είχαν
πια τις δικές τους οικογένειες· και αποφάσισαν ότι κανείς από τους δυο τους
δεν θα χήρευε. Και ότι, ως τότε, θα ζούσαν πραγματικά.

«Η κοινή γνώμη βλέπει γενικά στην αυτοκτονία μια πράξη απελπισίας, μια οικτρή
και (ή) καταδικαστέα αδυναμία», έγραψε ο Ροζέ στην επιστολή-διαθήκη που
έστειλε στον Τύπο δύο χρόνια αργότερα, όταν τα προβλήματα της υγείας του είχαν
γίνει πολύ έντονα. «Είναι σωστό ως επί το πλείστον, κυρίως όταν πρόκειται για
νέους. Άραγε θα μας καταλάβουν αν πω ότι η κοινή επιλογή μας για τον θάνατο
είναι μια πράξη ταυτόχρονα ελευθερίας και αγάπης για τη ζωή στην πληρότητά
της;». Έκαναν ένα υπέροχο ταξίδι στην Ελλάδα, τακτοποίησαν τις υποθέσεις τους
και, την ημερομηνία που είχαν προκαθορίσει, πήραν τα χάπια.

Ο Ροζέ πέθανε, αλλά οι γιατροί έσωσαν την Κλαιρ. Σήμερα μάχεται «για το
δικαίωμα να πεθαίνεις με αξιοπρέπεια» ­ σίγουρα θα συμφωνεί, αν δεν
συνυπογράφει τη «συλλογική δήλωση πολιτικής ανυπακοής» υπέρ του δικαιώματος να
επιλέγει κανείς την ώρα του θανάτου του, την οποία δημοσίευσαν χθες εκατό
Γάλλοι διανοούμενοι. «Δεν θέλω πια ν’ αυτοκτονήσω», εξηγεί ωστόσο. Όταν η
ιστορία έγινε γνωστή, έλαβε χιλιάδες επιστολές, «από φίλους, αγνώστους,
συναδέλφους, παλιούς μαθητές μου, και είπα ότι δεν μπορώ να τους κάνω κάτι
τέτοιο». Και κυρίως, «πίστευα ότι χωρίς τον Ροζέ θα ήμουν μόνη. Αλλά δεν
είμαι. Είναι πάντα μαζί μου».