Συμφωνία-πακέτο Κίσινγκερ για Αιγαίο – Κύπρο
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
10 λεπτά
 |
Άκρως ενδιαφέροντα για το παρασκήνιο της εισβολής στην Κύπρο και των
συνεννοήσεων μεταξύ Αθήνας – Άγκυρας και Ουάσιγκτον για την εξεύρεση λύσης
στις ελληνοτουρκικές διαφορές είναι τα απόρρητα πρακτικά συζητήσεων του Χένρι
Κίσινγκερ με Κινέζους αξιωματούχους τον Οκτώβριο του 1974.
ΣΥΜΦΩΝΑ με τα «άκρως απόρρητα» αυτά πρακτικά των συζητήσεων του Χ. Κίσινγκερ
που έρχονται για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας από «ΤΑ ΝΕΑ», ο
Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Χ. Κίσινγκερ είχε συμφωνήσει ένα μήνα πριν από
τις βουλευτικές εκλογές, τον Νοέμβριο του 1974, τόσο με την Αθήνα όσο και με
την Άγκυρα, μια λύση-«πακέτο» στις ελληνοτουρκικές διαφορές που θα
περιελάμβανε το Αιγαίο και την Κύπρο.
Μετά τις εκλογές της 10ης Νοεμβρίου 1974, λέει ο Κίσινγκερ στον Κινέζο
αξιωματούχο, «θα θέσουμε το Κυπριακό σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, ένα πλαίσιο που
θα επιλύσει θέματα όπως την εδαφική κυριαρχία στο Αιγαίο κ.λπ.
Όλα αυτά έχουν συμφωνηθεί, αλλά το Κογκρέσο μας μπορεί να ανατρέψει αυτά τα σχέδια».
ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΑ
 |
|
Χένρι Κίσινγκερ. Υποστηρίζει πως δεν γνώριζε για την πρόθεση του Σαμψών να |
Μάλιστα ο Κίσινγκερ σύμφωνα πάντα με τα πρακτικά είχε συμφωνήσει με την
τουρκική πλευρά να υπάρξει μία χειρονομία καλής θέλησης από την Τουρκία, είτε
με την απόσυρση κάποιων τουρκικών στρατευμάτων είτε με την αποχώρηση των
Τούρκων από μέρος των κατεχομένων.
Όμως, όπως γνωρίζουμε, τα σχέδια του Κίσινγκερ ανατράπηκαν από την πτώση της
κυβέρνησης Ετζεβίτ στην Τουρκία.
Ακόμη στα άκρως απόρρητα αυτά πρακτικά ο Χένρι Κίσινγκερ υποστηρίζει ότι αυτοί
που παρότρυναν τους Τούρκους να εισβάλουν στην Κύπρο δεν ήταν οι Αμερικανοί,
αλλά οι Σοβιετικοί!
«Γνωρίζαμε ότι οι Σοβιετικοί είχαν πείσει τους Τούρκους να εισβάλουν»,
υποστηρίζει στον Κινέζο υφυπουργό Εξωτερικών ο Χένρι Κίσινγκερ.
Στα απόρρητα πρακτικά ο Κίσινγκερ υποστηρίζει επίσης ότι ο ίδιος δεν γνώριζε
για την πρόθεση του Σαμψών να κάνει πραξικόπημα στην Κύπρο. Λέει ότι φήμες και
μυστικές εκθέσεις πληροφοριών για το θέμα κυκλοφορούσαν μήνες πριν, αλλά
εκείνος δεν γνώριζε τη συγκεκριμένη πληροφορία.
«Αν γνώριζα την έκθεση (πληροφοριών) θα το είχα σταματήσει», ισχυρίζεται
αναφερόμενος στο πραξικόπημα ο κ. Κίσινγκερ ο οποίος, ωστόσο, αναφέρει ότι
περίμενε μετά το πραξικόπημα να υπάρξει εισβολή της Τουρκίας στο νησί.
ΑΦΟΠΛΙΣΤΙΚΟΣ
«Από τη στιγμή που έγινε το πραξικόπημα υπέθεσα ότι η Τουρκία θα παρενέβαινε,
αφού δεν υπήρχε κυβέρνηση στην Κύπρο και η Ελλάδα ήταν ασταθής», λέει με
αφοπλιστική ειλικρίνεια ο κ. Κίσινγκερ.
Μοναδική ωστόσο μέριμνα της αμερικανικής πλευράς στην περίσταση ήταν να
κρατήσει μακριά από την κατάσταση τους Σοβιετικούς. «Δεν θέλαμε (οι
Σοβιετικοί) να είχαν οποιαδήποτε άλλη δικαιολογία για να εμπλακούν στην
κατάσταση», λέει χαρακτηριστικά. Καθ’ όλη τη διάρκεια της συζήτησης, στην
οποία είναι παρών μεταξύ των άλλων και ο μετέπειτα πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ
Μπους (τότε πρέσβης των ΗΠΑ στο Πεκίνο), αυτό που εντυπωσιάζει είναι ο
κυνισμός του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, η περιφρόνησή του προς το
Κογκρέσο και η ψυχρότητα με την οποία αντιμετωπίζει τα ζητήματα που έχουν να
κάνουν με τις τύχες ολόκληρων λαών.
«Η Κύπρος κάνει πολλή φασαρία, αλλά δεν υπάρχει καμία στρατηγική αλλαγή», λέει
χαρακτηριστικά ο Κίσινγκερ για την κατάσταση που διαμορφώθηκε στο νησί μετά
την εισβολή, για να καταλήξει με απέραντο κυνισμό: «Η κατάσταση θα καταλήξει
κατά πάσα πιθανότητα με τους Τούρκους σε λίγο ισχυρότερη θέση».
Είναι εμφανές από τη συζήτηση ότι κύριος στόχος του Κίσινγκερ είναι να
αποτρέψει το εμπάργκο κατά της Τουρκίας, για να έχει έτσι μεγαλύτερο μέσο
πίεσης στην τουρκική κυβέρνηση.
«Στην πραγματικότητα το πρόβλημά μας είναι να ηρεμήσουμε τον ελληνικό πληθυσμό
στην Αμερική.
Ήδη έχουμε τη βάση για μία συμφωνία με τους Έλληνες και τους Τούρκους, αλλά
εάν το Κογκρέσο κόψει τη βοήθεια, τότε θα απομακρύνουν τη βάση για μία
διευθέτηση», λέει ο Χ. Κίσιγνκερ.
Τα απόρρητα πρακτικά μαζί με άλλα ειδικού χειρισμού ντοκουμέντα δόθηκαν στο
Πανεπιστήμιο Τζωρτζ Ουάσιγκτον ύστερα από προσπάθειες έξι ετών του ειδικού
αναλυτή και ιστορικού Γουίλιαμ Μπερ και της ομάδας του για την έκδοση ενός
νέου βιβλίου.
Ενός τόμου που περιλαμβάνει τις απόρρητες έως τώρα συζητήσεις του Χένρι
Κίσινγκερ με την κινεζική και σοβιετική ηγεσία κατά την περίοδο της υπουργίας
του στις κυβερνήσεις Φορντ και Νίξον.
Τα απόρρητα, ωστόσο, πρακτικά της συζήτησης Κίσινγκερ με τον Κινέζο υφυπουργό
Εξωτερικών για το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά που δημοσιεύουμε σήμερα δεν
περιλαμβάνονται λόγω έλλειψης χώρου στο βιβλίο «Τα πρακτικά των συζητήσεων
Κίσινγκερ» (The Kissinger transcripts), που θα κυκλοφορήσει σε λίγες ημέρες
στα αμερικανικά βιβλιοπωλεία.
Η ΑΠΟΡΡΗΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ
 |
|
Άκρως απόρρητα χαρακτηρίζονται τα πρακτικά που δημοσιεύουν «ΤΑ ΝΕΑ» από τη |
Μνημόνιο συζήτησης μεταξύ του υφυπουργού Εξωτερικών της Λαϊκής Δημοκρατίας της
Κίνας Κιάο Γκουανχουά και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ,
στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στις 2 Οκτωβρίου του 1974. Χώρος
συνάντησης: η σουίτα του Αμερικανύ υπουργού Εξωτερικών στο ξενοδοχείο
«Γουάλντορφ Τάουερς» της Νέας Υόρκης.
(Η συνάντηση γίνεται στις 8.15 το βράδυ. Η κινεζική αντιπροσωπεία, με
επικεφαλής τον κ. Γκουανχουά, οδηγείται στο καθιστικό της σουίτας του κ.
Κίσινγκερ, για ανεπίσημη συζήτηση και κάποιο ποτό πριν από το δείπνο.
Ο Χένρι Κίσινγκερ διαμαρτύρεται γελώντας στον Κινέζο επίσημο για την ισότιμη
μεταχείριση που επεφύλαξε στις ΗΠΑ και στη Σοβιετική Ένωση ο κ. Γκουανχουά,
στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ).
ΠΕΡΙ ΜΑΚΑΡΙΟΥ
Κίσινγκερ: Υπάρχει ένα θέμα αισθητικής, στο οποίο θα ήθελα να αναφερθώ.
Είπες ότι ρίξαμε την κυβέρνηση της Κύπρου. Δεν το κάναμε. Δεν αντιτεθήκαμε
στον Μακάριο. Δεν θα μας εξυπηρετούσε πολιτικά (να τον είχαμε ρίξει). Το μόνο
πρόβλημα είναι ότι έχει μεγαλύτερες ικανότητες από το νησί που διοικεί. Αλλά
αυτό είναι το κακό με τους περισσότερους Έλληνες πολιτικούς. Βασικά αυτό είναι
για την πληροφόρησή σου δεν είναι σημαντικό θέμα. Αυτό δεν ήταν ένα γεγονός
που επιθυμούσαμε. Από τη στιγμή που έγινε, η βασική μας επιθυμία ήταν να
κρατήσουμε έξω από την υπόθεση τη Σοβιετική Ένωση, να μην της επιτρέψουμε να
υπονομεύσει την κατάσταση. Μου άρεσε η περιγραφή της πολιτικής τους (στην
ομιλία της Γενικής Συνέλευσης) πάρα πολύ.
Κιάο: Μια και μιλάμε για τα γεγονότα στην Κύπρο, έχω μία ερώτηση.
Σίγουρα γνωρίζατε κάτι για την υπόθεση πριν από το γεγονός. Γιατί δεν κάνατε
κάποια βήματα για να το αποτρέψετε; Κατά τη γνώμη μας ήταν ανόητο γεγονός.
ΤΟΥΣ ΠΑΡΟΤΡΥΝΑΝ
 |
|
Εισβολή «Αττίλα». Ο Κίσιγκερ ομολογεί πως την περίμενε μετά το πραξικόπημα Σαμψών |
Κίσινγκερ: Ναι. Αν σε πείσω να έρθεις και να επισκεφθείς την
Ουάσιγκτον, θα μπορούσα να σου εξηγήσω το σύστημα διακυβέρνησης (γέλια).
Υπάρχουν πολλές εκθέσεις πληροφοριών οι οποίες κυκλοφορούν αλλά αν κανείς δεν
τις παρουσιάσει σε μένα, θεωρώ ότι δεν υπάρχουν. Μπορώ να θεωρήσω ότι κάποιος
υφιστάμενος θα αφήσει να διαρρεύσει κάποια στον Τύπο και θα τη δω. Αυτά που
δεν διαρρέουν είναι αυτά τα οποία δεν βλέπω.
Όταν συνέβη το πραξικόπημα, ήμουν στη Μόσχα. Οι άνθρωποί μου δεν πήραν στα
σοβαρά τις εκθέσεις πληροφοριών, μια και υπήρξαν πολλές τέτοιες εκθέσεις στο
παρελθόν. Κάθε τρεις μήνες κυκλοφορούσε η φήμη για ένα πιθανό πραξικόπημα.
Ένας αξιωματούχος, μάλιστα, της υπηρεσίας πληροφοριών ανέφερε στον Μακάριο τις
φήμες, αλλά εκείνος δεν τις πίστεψε. Έλειπε για διακοπές το Σαββατοκύριακο. Αν
γνώριζα την έκθεση, θα το είχα σταματήσει (το πραξικόπημα). Από τη στιγμή που
έγινε το πραξικόπημα υπέθεσα ότι η Τουρκία θα παρενέβαινε, αφού δεν υπήρχε
κυβέρνηση στην Κύπρο και η Ελλάδα ήταν ασταθής. Ο Τύπος μας είναι ιδιαίτερα
ανθελληνικός. Μας έκαναν κριτική (για τη στάση μας απέναντι στην Ελλάδα). Ο
λόγος για τον οποίο δεν άσκησα κριτική στον Σαμψών ήταν γιατί θεωρούσαμε ότι
θα μπορούσαμε να τον ξεφορτωθούμε μέσα σε ένα οποιοδήποτε χρονικό διάστημα 36
ωρών. Αλλά γνωρίζαμε ότι οι Σοβιετικοί είχαν πει στους Τούρκους να εισβάλουν.
Δεν θέλαμε (οι Σοβιετικοί) να είχαν οποιαδήποτε άλλη δικαιολογία για να
εμπλακούν στην κατάσταση. Αλλά ο «Δεύτερος Κόσμος» στην Ευρώπη και ο
αμερικανικός Τύπος συνέχιζαν να παροτρύνουν τους Τούρκους.
Έτσι είναι μία ατυχής κατάσταση, αλλά θα καταλήξει ικανοποιητικά. Οι
Σοβιετικοί δεν μπορούν να κάνουν οτιδήποτε για οποιοδήποτε από τα δύο μέρη. Θα
προχωρήσουμε σε μία συμφωνία σε μερικές εβδομάδες από τη στιγμή που θα
ηρεμήσουν οι Έλληνες.
Στην πραγματικότητα το πρόβλημά μας είναι να ηρεμήσουμε τον ελληνικό πληθυσμό
στην Αμερική. Ήδη έχουμε τη βάση για μία συμφωνία με τους Έλληνες και τους
Τούρκους, αλλά εάν το Κογκρέσο κόψει τη βοήθεια, τότε θα απομακρύνουν τη βάση
για μία διευθέτηση. Έτσι, αν μπορείς με κάποιον τρόπο να επηρεάσεις το
Κογκρέσο, κάν’ το (γέλια).
Ευτυχώς υπάρχουν εδώ περισσότεροι Κινέζοι από Έλληνες. Έχουν μεγαλύτερη πειθαρχία.
Κιάο: Ε, λοιπόν, ήταν πραγματικά μία κακή κατάσταση στην αρχή, όπως
έγιναν αρχικά τα πράγματα. Όσο για την κατάσταση στη συνέχεια, δεν μπορούμε να
σας ασκήσουμε κριτική.
Κίσινγκερ: Συμφωνώ, η αρχή ήταν άσχημη. Αλλά αργότερα βελτιώθηκε. Το
χειρότερο πράγμα που ένας Κινέζος μπορεί να πει για έναν άνθρωπο είναι ότι
είναι ανόητος (γέλια).
Κιάο: Από τη στιγμή που έχετε επαφές και με τις δύο πλευρές, τι
πιστεύετε στο θέμα της απόσυρσης των τουρκικών στρατευμάτων; Θα κάνουν μία
κίνηση καλής θέλησης;
Κίσινγκερ: Επειδή ξέρω ότι δεν πρόκειται να το διοχετεύσεις στον Τύπο…
Κιάο: Γι’ αυτό μπορείς να είσαι σίγουρος…
«ΕΧΟΥΝ ΣΥΜΦΩΝΗΘΕΙ»
Κίσινγκερ: Θα σου πω. Πραγματικά εξαρτάται από το Κογκρέσο μας. Όταν θα
είμαι στο ταξίδι μου στη Μέση Ανατολή, θα επισκεφθώ την Άγκυρα. Όταν θα είμαι
στην Άγκυρα, οι Τούρκοι θα κάνουν μία χειρονομία καλής θέλησης αποσύροντας,
ας πούμε, πέντε με επτά χιλιάδες στρατιώτες ή αποχωρώντας από κάποια
κατεχόμενη περιοχή. Μετά θα ζητήσουμε από τον Κληρίδη και τον Ντενκτάς να
συμφωνήσουνε σε αρχές για έναν πολιτικό διάλογο για πολιτικές συνομιλίες.
Αυτές οι αρχές έχουν ουσιαστικά ήδη συμφωνηθεί. Η ελληνική κυβέρνηση στη
συνέχεια θα εκφράσει την έγκρισή της για το ξεκίνημα των πολιτικών συνομιλιών.
Μετά τίποτε δεν θα γίνει έως τις 10 Νοεμβρίου, που είναι η μέρα των εκλογών
στην Ελλάδα. Δεν θέλουν να γίνει οτιδήποτε πριν από αυτές. Μετά τις εκλογές,
θα θέσουμε το θέμα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, ένα πλαίσιο που θα επιλύσει θέματα
όπως την εδαφική κυριαρχία στο Αιγαίο κ.λπ. Όλα αυτά έχουν συμφωνηθεί, αλλά το
Κογκρέσο μας μπορεί να ανατρέψει αυτά τα σχέδια. Να μην ασχολούνταν αυτοί οι
μανιακοί με την κατάσταση! Είμαι πεπεισμένος ότι το 80% των τρελών ζει στην
Ανατολική Μεσόγειο. Έτσι, δεν μπορώ να είμαι σίγουρος (για την κατάληξη της υπόθεσης).
(Στο σημείο αυτό της συζήτησης, στις 8.40, οι αντιπροσωπείες προχώρησαν στο
τραπέζι του δείπνου, όπου ο Χ. Κίσινγκερ σύστησε στον Κινέζο υφυπουργό
Εξωτερικών τον πρέσβη Φίλιπ Χαμπίμπ, τον νέο Αμερικανό βοηθό υπουργό
Εξωτερικών για την Ανατολική Ασία και τον Τζορτζ Μπους, επικεφαλής του
αμερικανικού διπλωματικού γραφείου στο Πεκίνο).
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ
Κίσινγκερ: Ο κ. Μπους μπορεί να μην είναι συνηθισμένος στην ειλικρίνεια
με την οποία συζητάμε θέματα (γέλια). Πάντα λέω στους Κινέζους φίλους μας την
κεντρική γραμμή της πολιτικής μας. Δεν έχουν υπάρξει απογοητεύσεις έως αυτή τη
στιγμή. Είναι σπάνιο να συναντάς αξιωματούχους που να καταλαβαίνουν τι κάνουμε…
Κίσινγκερ:… Τι αλλαγές βλέπεις στον κόσμο από τον Απρίλη;
Κιάο: Επιφανειακά, η πιο δραματική αλλαγή ήταν η Κύπρος. Αλλά, σύμφωνα
με την ανάλυσή μας, υπάρχουν δύο περιοχές σε αναβρασμό: τα Βαλκάνια και η
Νοτιοανατολική Ασία.
Κίσινγκερ: Η Κύπρος κάνει πολύ φασαρία, αλλά δεν υπάρχει καμία
στρατηγική αλλαγή εκτός κι αν εσωτερικές εξελίξεις εμποδίσουν την υλοποίηση
της εξωτερικής μας πολιτικής. Η κατάσταση θα καταλήξει κατά πάσα πιθανότητα με
τους Τούρκους σε λίγο ισχυρότερη θέση.
Google news
