Με πολιτική πυγμής

Τη Δευτέρα, και όχι χθες όπως ήλπιζε, θα υποβάλει ο εκ νέου εντολοδόχος
πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ τη σύνθεση της κυβέρνησής του στον πρόεδρο
Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ. Η Τουρκία μπορεί να αποκτήσει κυβέρνηση ύστερα από έξι
εβδομάδες πολιτικής αστάθειας, αλλά ο νεοαποκτηθείς δυναμισμός της στην
εξωτερική πολιτική θα συνεχιστεί, ανεξάρτητα από το ποιος θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός.

Δυναμικό παρόν. Η σκληρή τακτική αποδίδει καρπούς

ΑΛΛΟΤΕ κομπάρσος στη διεθνή σκηνή, η Τουρκία άρχισε να δείχνει πυγμή κάθε φορά
που αισθάνεται την ανάγκη. Με καταιγισμό προειδοποιήσεων για οικονομικές
πιέσεις ­ ακόμη και στρατιωτικά πλήγματα ­ η τουρκική ηγεσία χρησιμοποιεί την
αυξανόμενη ισχύ της για να πετύχει ό,τι θεωρεί ως ζωτικούς στόχους της
πολιτικής της. Και μέχρι σήμερα, τα αποτελέσματα ήταν θεαματικά.

Η επιτυχία αυτή είναι ακόμα πιο εντυπωσιακή, αν αναλογιστεί κανείς τα βαθιά
πολιτικά προβλήματα που μαστίζουν τη χώρα. Η Τουρκία δεν διαθέτει σταθερή
κυβέρνηση από τις εκλογές του 1995. Αλλά, παρά την εσωτερική αστάθεια, η
τουρκική εξωτερική πολιτική έγινε περισσότερο αδιάλλακτη και δυναμική από ποτέ.

ΜΕ ΤΟΥΣ S-300

Η πιο πρόσφατη επιτυχία της σημειώθηκε στη διαιρεμένη Κύπρο. Η κυπριακή
κυβέρνηση σχεδίαζε την εγκατάσταση ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων. Η Τουρκία
αντέδρασε διακηρύσσοντας ότι θα τους βομβαρδίσει. Τελικά, οι Κύπριοι έκαναν πίσω.

Η Τουρκία δεν μπορεί να διεκδικήσει πλήρως την επιτυχία, εφόσον οι Ηνωμένες
Πολιτείες και ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες είχαν ταχθεί κατά της εγκατάστασης
των πυραύλων. Αλλά οι Τούρκοι πολιτικοί κέρδισαν και άλλες μάχες, και μάλιστα
από μόνοι τους.

ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟ, οι Τούρκοι στρατηγοί και οι πολιτικοί ηγέτες απαίτησαν από τη
γειτονική Συρία να απελάσει τον Κούρδο ηγέτη του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτζαλάν,
απειλώντας την ακόμα και με στρατιωτικό πλήγμα αν δεν συμμορφωθεί. Γρήγορα η
Συρία υπέκυψε και εκδίωξε τον Οτζαλάν, ο οποίος κατέφυγε στη Ρωσία. Τούρκοι
αξιωματούχοι προειδοποίησαν τους Ρώσους ότι αν του επιτρέψουν την παραμονή,
τότε η Άγκυρα θα απαιτήσει από τη Μόσχα την άμεση αποπληρωμή των χρεών της και
θα εξαναγκάσει τις δεκάδες τουρκικές εταιρείες που λειτουργούν στο ρωσικό
έδαφος να σταματήσουν αμέσως τη λειτουργία τους. Μέσα σε λίγες μέρες, ο
Οτζαλάν αναχώρησε από τη Ρωσία για την Ιταλία, η οποία όμως δεν υπέκυψε στις
πιέσεις και αρνήθηκε να τον απελάσει.

Η Τουρκία χρησιμοποιεί επίσης την τακτική των πιέσεων για να εξαναγκάσει ξένες
πετρελαϊκές εταιρείες να περάσει ο βασικός τους αγωγός για τα πετρέλαια της
Κασπίας μέσα από το έδαφός της και όχι μέσω άλλων χωρών.

Από πολλές απόψεις, η Τουρκία είναι σε θέση να επιλέγει τη σκληρή τακτική.
Παρά το αποδυναμωμένο πολιτικό της σύστημα, διαθέτει μία ισχυρή οικονομία,
έναν πληθυσμό 65 εκατομμυρίων και έναν στρατό 370.000 ανδρών ­ τον μεγαλύτερο
από τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, με την εξαίρεση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Παράλληλα, οι τοπικοί αντίπαλοί της είναι εξαιρετικά εξασθενημένοι. Το Ιράκ
στενάζει κάτω από τις κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών, το Ιράν σπαράσσεται από την
εσωτερική πολιτική διαμάχη σκληροπυρηνικών και μετριοπαθών και η Ρωσία
βρίσκεται σε πολιτική, στρατιωτική και οικονομική αποσύνθεση.

«Ακόμα και κατά τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1990, το τουρκικό κράτος
ανήκε στρατιωτικά και οικονομικά στον Τρίτο Κόσμο.

Δεν είχε σύγχρονο εξοπλισμό, αντιμετώπιζε χώρες που ήταν καλύτερα εξοπλισμένες
και υποστηρίζονταν από τους Σοβιετικούς και ήταν κλεισμένη στον εαυτό της.
Τώρα, όλα αυτά άλλαξαν», λέει ο Άλαν Μακόβσκι του Ινστιτούτου Πολιτικής
Θεμάτων της Εγγύς Ανατολής της Ουάσιγκτον.