[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ επεισόδιο στο Περιστέρι, μιας αιματηρής πορείας που άρχισε από το
Πάτημα Αποκορώνου, έφερε ξανά στην επιφάνεια το φαινόμενο της βεντέτας.

Η βεντέτα, με όλες τις γενικεύσεις και απλουστεύσεις που παρουσιάζονται στις
επίκαιρες, όσο και βιαστικές, αναλύσεις, φαίνεται στην κοινή αντίληψη
τουλάχιστον να χαρακτηρίζει ολόκληρη την Κρήτη.

Η αλήθεια βέβαια είναι διαφορετική. Οι βεντέτες που απασχόλησαν τις τελευταίες
δεκαετίες το νησί, παρά την αγριότητά τους, δείχνουν ότι πρόκειται για τον
εκφυλισμό, επιτέλους, ενός φαινομένου, που είχε βαθιές ρίζες και που σήμερα
επιβιώνουν κάποια υπολείμματα και μάλιστα σε συγκεκριμένες περιοχές. Περιοχές
υποβαθμισμένες οικονομικά, σε κλειστές, συντηρητικές κοινωνίες που
αυτοτροφοδοτούνται με την αγκίστρωση σε σκληρά ήθη. Που πιστεύουν σε κώδικες
παρωχημένους και ζουν με το φόβο των αντιποίνων και την έλλειψη εμπιστοσύνης
στους θεσμούς. Κι εδώ η ευθύνη της πολιτείας είναι τεράστια. Γιατί άραγε δεν
υπάρχει πλέον βεντέτα στο Νομό Ηρακλείου; Γιατί σταμάτησε ακόμη και στα ορεινά
χωριά του Ψηλορείτη; Και γιατί συντηρείται σε μέρη που λες και έχει σταματήσει
το ρολόι της οικονομικής και πολιτισμικής εξέλιξης;

Είναι γεγονός ότι το φαινόμενο της βεντέτας, σε άλλες εποχές, πήρε εκτεταμένη
μορφή αυτοδικίας στην Κρήτη. Είχε μάλιστα τότε «ηθικά» ερείσματα, κοινωνική
αποδοχή και συνδεόταν με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της «παλικαριάς» και του «ηρωισμού».

Και είναι ιστορικό ευτύχημα το γεγονός ότι η Κρήτη δεν γνώρισε, σε εκτεταμένο
βαθμό, το διχασμό του εμφυλίου πολέμου. Γιατί στο παραδοσιακό της υπόστρωμα
και στις πατριαρχικού χαρακτήρα οικογένειες, θα πυροδοτούνταν νέες αντιθέσεις,
πέρα από τις πολιτικές διαφορές, και θα ήταν δύσκολο, για δεκαετίες ολόκληρες,
να επουλωθούν οι πληγές.

Σήμερα το φαινόμενο της βεντέτας σβήνει. Μένουν όμως άλλα φαινόμενα που
συνδέονται μ’ αυτήν: η οπλοφορία, η οπλοχρησία και η αγκίστρωση στην (δήθεν)
παράδοση. Φαινόμενα που αποτελούν πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη άλλων
οργανωμένων κυκλωμάτων εγκλήματος.

Και σ’ αυτό ­ με όλο το σεβασμό στα θύματα της βεντέτας ­ είναι που πρέπει να
στρέψουμε το ενδιαφέρον μας.