Επικίνδυνες παγίδες ψυχρών τηλεγραφημάτων…

Τηλεγράφημα σημαίνει γράφω από μακριά. Τηλεφώνημα σημαίνει μιλώ από μακριά.
Τώρα πώς ένα τηλεγράφημα μπορεί να γίνει τηλεφώνημα είναι ένα εξαιρετικά
ενδιαφέρον όσο κι επικίνδυνο θέμα.

ΑΦΟΥ ΟΛΑ τα τηλεγραφήματα δεν είναι ευχετήρια, με ποιο δικαίωμα μπορεί να
τηλεφωνεί η Υπηρεσία των Ταχυδρομείων το κείμενο σε κάποιον που ίσως δεν
πρέπει να το ακούσει;

Τουλάχιστον στη Γαλλία αυτή η μέθοδος έγινε δυστυχώς ο κανόνας. Το τηλεγράφημα
φθάνει σαν γράμμα, δύο ημέρες μετά, αφού προηγουμένως σου έχουν ανακοινώσει
τηλεφωνικά το περιεχόμενό του.

Λόγω της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών ταχυδρομείων, η γαλλική Poste
όφειλε να κάνει εξυγίανση, απολύοντας τους μικρούς «porteur» (κομιστές) των
τηλεγραφημάτων. Αλλά γιατί τότε ο πελάτης να μπει στον κόπο και το έξοδο του
τηλεγραφήματος, αν αυτό πρόκειται να φθάσει σαν κανονικό γράμμα;

Θα πρέπει να χρησιμοποιήσει ή το τηλέφωνο ή την κανονική πόστα. Έτσι θα
αποφύγει και τον όποιο κίνδυνο εμπεριέχει η ανάγνωση του μηνύματος σε πρόσωπα
άσχετα από αυτό. Διότι στο τηλέφωνο μιλάς ανάλογα σε ποιον απαντάει στην κλήση
και το απόρρητο της αλληλογραφίας ακόμα είναι κατοχυρωμένο στο Σύνταγμα.

Συνέβη σε τηλεγράφημα που στάλθηκε από το Λονδίνο στο Παρίσι στην ελληνική
γλώσσα με τα λατινικά στοιχεία: «Ο Σωτηράκης μπήκε για εγχείρηση. Μην το πείτε
ακόμα στη γιαγιά». Και στο τηλέφωνο, όταν πήρε να το διαβάσει η υπάλληλος των
ταχυδρομείων, μη γνωρίζοντας τι έλεγε, λόγω ελληνικής γλώσσας, απάντησε η ίδια
η γιαγιά. Κι έλαβε η ίδια πρώτη το μήνυμα που δεν έπρεπε λογικά να ξέρει. (Τη
συνέχεια της ιστορίας θα τη διηγηθούμε παρακάτω).

Παρένθεση: τα «χρόνια πολλά» σε φαξ είναι ό,τι πιο κρύο πράγμα υπάρχει. Διότι
αναγράφεται η ώρα, η φίρμα κτλ. Η διαχρονικότητα μιας ευχής αναστέλλεται από
την επικαιρικότητα του μέσου. Όσο για το e-mail κι αυτό είναι ψυχρό. Για να
κοινοποιηθεί και σε άλλους, πρέπει να εκτυπωθεί σε χαρτί. Κλείνει η παρένθεση.

Τι να κάνουμε λοιπόν; Απλούστατα να καταργηθούν τα τηλεγραφήματα, αφού έχουν
καταντήσει τηλεφωνήματα με τις ψυχρές κι άσχετες φωνές που τα μεταδίδουν.
(Αρκεί να θυμηθούμε τον διάλογο της Σιμόν Σινιορέ ­ υπάρχει σε δίσκο δικό της
­ καθώς προσπαθεί να πει σ’ αγαπώ στον αγαπημένο της που μένει στην οδό Eugene
Sue. Για να εξηγήσει στην τηλεφωνήτρια πώς γράφεται το Sue χάνει όλη τη θέρμη
του μηνύματος που στέλνει). Εφόσον θέλουμε να είμαστε συνομήλικοι της
τεχνολογίας, ας αποφασίσουμε και την κατάργηση παρωχημένων μορφών επικοινωνίας
όπως είναι τα τηλεγραφήματα.

Το «ευχόμαστε καλές γιορτές» που έστειλαν φίλοι σε φίλο τους, ανώτερο
τραπεζικό στο Παρίσι, έφθασε από το στόμα της τηλεφωνήτριας που το διάβαζε στο
τηλέφωνο στ’ αυτιά της Φιλιππινέζας οικιακής βοηθού που το αντέγραψε ως
«ερχόμαστε για τις γιορτές». Η δυσκολία του ελληνικού «χ», που λατινοποιήθηκε
σε ch, κατέληξε σε «ρ» κι έμπλεξε το ζευγάρι. Ο άντρας μόλις γύριζε από την
τράπεζα όπου η μετατροπή του αποθεματικού της από φράγκα σε ευρώ έγινε
απροσδοκήτως ομαλότερα απ’ ό,τι αναμενόταν και ήταν τόσο ευχαριστημένος ώστε
κέρασε τον εαυτό του ένα ουίσκι, πριν ακόμα δει τη γυναίκα του.

­ Έρχονται για τις γιορτές, του είπε εκείνη. Μα είναι δυνατόν χωρίς καμιά άλλη προειδοποίηση;

­ Ποιοι;

­ Οι φίλοι μας οι τάδε.

­ Και πού το έμαθες; Πήραν τηλέφωνο;

­ Όχι. Στείλαν τηλεγράφημα. Και της το διάβασαν της Ροζέλιας (η Φιλιππινέζα
οικιακή βοηθός) από το τηλέφωνο.

­ Μα αφού δεν ξέρει γαλλικά;

­ Ελληνικά τής το διάβασαν οι Γάλλοι.

­ Και πότε έρχονται;

­ Δεν λένε. Λένε μόνο ερχόμαστε για τις γιορτές.

­ Μα οι γιορτές πέρασαν.

­ Ίσως εννοούν την αργία των Φώτων. Τι να σου πω;

­ Δηλαδή έρχονται αύριο; Και πού θα τους φιλοξενήσουμε, αφού δεν ‘φυγαν ακόμα
οι δικοί μας.

­ Τι να σου πω; Πάρ’ τους στο τηλέφωνο να μάθεις.

Κι έτσι έμαθε πως το «ευχόμαστε», μετατράπηκε από στόμα σε στόμα σε «ερχόμαστε».

Παρόμοια και η γιαγιά που ήξερε πριν από τους άλλους ότι ο Σωτηράκης μπήκε για
εγχείρηση στο Λονδίνο, δεν είπε τίποτα. Μόνο κάθε τόσο αναστέναζε, «αχ, τι να
γίνεται άραγε ο Σωτήρης; Τι να του είπαν οι γιατροί». Και όταν σε δύο μέρες,
το περιβόητο τηλεγράφημα έφθασε σαν απλό γράμμα (ούτε καν συστημένο) η κόρη
τής το έκρυβε. Αλλά η γιαγιά είχε τηλεφωνήσει στο μεταξύ στο Λονδίνο κι είχε
μάθει πως η εγχείρηση πήγε καλά, και δεν ανησυχούσε άλλο.

«Ψείρες» θα πει κανείς μέσα σ’ έναν κόσμο που ζει τις θεομηνίες του σαν
προσφάι και τη δομημένη αδικία σαν ζυμωμένο ψωμί. Ή όπως έλεγε την περασμένη
Τρίτη ο Στάθης, «αφήσαμε πίσω τους διάφορους -ισμούς (σοσιαλισμούς,
ανθρωπισμούς, κομμουνισμούς) και μπήκαμε στη μεγαλειώδη εποχή των -ιγκ.
Μόντελινγκ, κλάμπινγκ, σόπινγκ». Του αμερικανικού απαρεμφάτου: bonmbing. Και
στην Κρήτη αποκαλούν «ευρωτσέλιγκα» τον κάτοχο πάνω από τρία «κουράδια». Καλά Φώτα!