ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ «Τι φρίκη, ο κόσμος!»

«Πριν από το τέλος». Ένας τίτλος αναμφίβολα τραγικός, ο συγγραφέας το
παραδέχεται. Μια αναφορά στο τέλος της δικής του ζωής, αλλά και της ζωής στη
γη όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.

Ερνέστο Σάμπατο: «Έχω εμπιστοσύνη, παρά ταύτα, στην ηρωική ικανότητα που αναγεννάται μπροστά στον κίνδυνο»

Σ’ ΕΝΑ από τα κείμενα του νέου του βιβλίου, ο Ερνέστο Σάμπατο θυμάται τη
συνάντηση που είχε σ’ ένα καφενείο μ’ ένα από τα χιλιάδες παιδιά του δρόμου
που γυρνούν και ζητιανεύουν στο κέντρο του Μπουένος Άιρες. «Μια μέρα που
βρέθηκα στο ίδιο καφενείο, σε αναζήτησα νιώθοντας την επιθυμία να σε
χαιρετήσω. Δεν ήσουν εκεί, αλλά σε ανακαλύπτω σε άλλα μάτια, όταν
επιστρέφοντας το βράδυ στο σπίτι βλέπω τα παιδιά αυτά να ψάχνουν στους
σκουπιδοτενεκέδες, χώνοντας στη βρώμα τα μικρά τους χέρια, τα προορισμένα για
τις κούνιες και τα αλογάκια. Και δεν ξέρω γιατί, το μυαλό μου πηγαίνει τότε
στον Ρεμπώ. Ίσως επειδή κι αυτός ανήκε στη φυλή εκείνων που μέσα στα βάσανά
τους τραγουδούν. Ο Ρεμπώ, που ζούσε στους δρόμους του Παρισιού από τα
ξεροκόμματα που έβρισκε στα σκουπίδια, και που κοιμόταν κουλουριασμένος στο
κατώφλι των σπιτιών. Θυμάμαι τα λόγια του: “Η αληθινή ζωή είναι απούσα”.

Και κλεισμένος σ’ αυτό το παλιό γραφείο, καθισμένος στην άκρη του κρεβατιού,
ξαναβλέπω το σκιτσάκι του σπιτιού που μου χάρισες, και που υπέθεσα πως ήταν το
σπίτι των ονείρων σου. Με λουλούδια, μικρά παράθυρα και κουρτίνες, με μια
μεγάλη καμινάδα στο κέντρο που έβγαζε πολύχρωμο καπνό, όλη αυτή η συναρπαστική
μαγεία των παιδιών που η φτώχεια δεν μπορεί καθώς φαίνεται να σβήσει. Γράφω
αυτές τις γραμμές που πιθανότατα δεν θα διαβάσεις ποτέ. Θα ήθελα με κάποιον
τρόπο να σε προστατεύσω. Τι φρίκη, ο κόσμος!»

Ο Ερνέστο Σάμπατο είναι σήμερα 87 ετών. Η Ματίλντε, η γυναίκα του που διέσωσε
από τη φωτιά μεγάλο μέρος του έργου του, δεν είναι πια κοντά του. Πριν από
λίγο καιρό σκοτώθηκε σε τροχαίο ένας από τους γιους του. Ο ίδιος δεν βλέπει
καλά-καλά τα γράμματα της παλιάς του γραφομηχανής. Μα το μυαλό του είναι
διαυγέστατο. Και ο αιώνας που γνώρισε, πλούσιος σε συγκινήσεις. Γι’ αυτόν
έγραψε, «antes del fin» (πριν από το τέλος). Όσο κι αν αντιστάθηκε στην ιδέα
να δημοσιεύσει τα απομνημονεύματά του. Πρώτον, όπως είπε σε μια από τις
ελάχιστες τηλεφωνικές του συνεντεύξεις που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της
Αργεντινής «Κλαρίν», γιατί ο ίδιος είχε ανέκαθεν πολύ κακή μνήμη. Δεύτερον,
γιατί ο όλο και μεγαλύτερος φόβος που του προκαλεί η σημερινή κοινωνία και η
ανησυχία του για το μέλλον της ανθρωπότητας τον εμπόδιζαν να γράψει.
Παραδόξως, ήταν ο πόνος από τον θάνατο του γιου του που του μισάνοιξε την
πόρτα της ελπίδας.

Το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν από μια εβδομάδα στο Μπουένος Άιρες και μέσα στις
δύο πρώτες μέρες είχαν εξαντληθεί και τα 3.000 αντίτυπα που διατέθηκαν. Οι
νέοι τον λατρεύουν τον Σάμπατο. Του έχουν εμπιστοσύνη. Κι εκείνος δεν τους
προδίδει ποτέ. Γι’ αυτούς γράφει: «Μια ανεπαίσθητη και εγωιστική μειοψηφία
ετοιμάζεται για τις μεγάλες γιορτές, αλλά εγώ πιστεύω ότι η μεγάλη πρόκληση
για τους ανθρώπους της εποχής μας είναι η αλληλεγγύη».