Σε τρεις ημέρες γεννιέται το ευρώ

Το νέο ευρωπαϊκό νόμισμα γεννιέται. Σε τρεις ημέρες από σήμερα, την Πέμπτη
το μεσημέρι, παραμονή Πρωτοχρονιάς, οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών- μελών,
οι κεντρικοί τραπεζίτες και τα μέλη της Νομισματικής Επιτροπής θα
καλωσορίσουν, στις Βρυξέλλες, το ενιαίο νόμισμα της Ευρώπης.

Αυτό θα είναι το ευρώ, που την επομένη, 1 Ιανουαρίου 1999, θα είναι το νέο
ισχυρό νόμισμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ θα αποτελέσει και ένα σημαντικό
σταθμό της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας ιστορίας και ιδιαίτερα της επίπονης
προσπάθειας που ξεκίνησε το 1957 με την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας.

Η ληξιαρχική πράξη γέννησης του νέου νομίσματος, με ημερομηνία 1η Ιανουαρίου
1999, αποτελεί το πρώτο καθοριστικό βήμα στη διαδικασία που πρέπει να
ακολουθηθεί, μέχρι τη στιγμή που το νέο νομισματικό παιδί της Ευρωπαϊκής
Ένωσης θα πατήσει καλά στα «πόδια» του και θα κάνει τα πρώτα του σταθερά
βήματα. Αυτό προβλέπεται να γίνει από την 1.1.2002 και μετά, όταν το ευρώ θα
τεθεί για πρώτη φορά σε πραγματική κυκλοφορία ταυτόχρονα σε όλες τις χώρες
μέλη της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης
και της Ελλάδας, υπό την προϋπόθεση ότι και η χώρα μας θα έχει έως τότε
επιτύχει την είσοδό της στην ΟΝΕ, πράγμα που κανονικά πρέπει να γίνει μέχρι το 2001.

ΤΟ 2002

Η απόφαση και η προοπτική είναι το αργότερο την 1η Ιουλίου 2002 να κυκλοφορεί
μόνο ένα νόμισμα σε όλες τις χώρες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και
μ’ αυτό να γίνονται όλες οι συναλλαγές. Όλα τα εθνικά νομίσματα θα μπουν τότε
στο μουσείο της Ιστορίας. Θεωρείται βέβαιο ότι το ευρώ θα φέρει επανάσταση
στις συναλλαγές των 300 εκατομμυρίων πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και
στη δική μας ζωή, αλλά και ολόκληρου του κόσμου, αφού το δολάριο και το γιέν
δεν θα έχουν απέναντί τους τα διάφορα ευρωπαϊκά νομίσματα, αλλά ένα και
μοναδικό, το ισχυρό ­ κατά τα φαινόμενα ­ ενιαίο νόμισμα της Ευρώπης.

Την Πέμπτη το μεσημέρι, λοιπόν, στις Βρυξέλλες, θα διευθετηθούν όλες οι
λεπτομέρειες για τα συγκεκριμένα στοιχεία που θα περιέχονται στη ληξιαρχική
πράξη γέννησης του νέου νομίσματος.

ΑΜΕΤΑΚΛΗΤΗ ΣΧΕΣΗ

Εκεί οι κεντρικοί τραπεζίτες των 11 χωρών-μελών που θα συμμετάσχουν πρώτοι στο
ευρώ θα ανακοινώσουν τις συναλλαγματικές ισοτιμίες των νομισμάτων τους σε
σχέση με το δολάριο ΗΠΑ, όπως αυτές θα προκύψουν στην αγορά την ίδια ημέρα.

Με αυτές τις ισοτιμίες θα προσδιορισθεί η αμετάκλητη σχέση που θα έχει στο
μέλλον το καθένα εθνικό νόμισμα των 11 χωρών με το ευρώ μέχρι την απόσυρσή
τους τον Ιούλιο του 2002. Δηλαδή μέσα από τον καθρέφτη του δολαρίου θα
προκύψουν οι κεντρικές αμετάκλητες ισοτιμίες, με βάση τις οποίες τα 11 εθνικά
νομίσματα θα σχετίζονται με το ευρώ. Με βάση τις ισοτιμίες αυτές και τις
μονάδες συμμετοχής του κάθε εθνικού νομίσματος στο σημερινό ECU, θα
υπολογισθεί η ισοτιμία του ευρώ σε σχέση με τα άλλα μεγάλα ξένα νομίσματα.
Δηλαδή, το δολάριο, το γιέν και τα υπόλοιπα νομίσματα των τρίτων χωρών εκτός
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ΔΡΑΧΜΗ

Για τη δραχμή, αυτή η ίδια διαδικασία θα γίνει στις 31 Δεκεμβρίου του 2000.
Δηλαδή μία ημέρα πριν να ενταχθεί και η χώρα μας στην Οικονομική και
Νομισματική Ένωση, εφόσον βέβαια η ελληνική οικονομία επιτύχει τους στόχους
που έχουν τεθεί (πληθωρισμός στο 2% κ.ά.) και εξασφαλίσει το πανάκριβο εισιτήριο.

Όμως και η δραχμή, παρά το γεγονός ότι δεν είναι από την 1η Ιανουαρίου 1999
στη ζώνη του ευρώ μαζί με τα άλλα 11 ευρωπαϊκά νομίσματα, εντούτοις θα
συνδεθεί με το νέο νόμισμα.

Η σχέση της αυτή έχει ήδη προσδιορισθεί από την ημέρα της ένταξής της στον
Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών τον περασμένο Μάρτιο όταν καθορίσθηκε τότε
η κεντρική ισοτιμία της που είναι ίση με 357 δρχ. ανά ECU. Και καθώς το ECU
γίνεται από την 1η Ιανουαρίου ευρώ, η κεντρική ισοτιμία της δραχμής θα είναι
πάλι 357 δρχ. ανά ευρώ.

Με βάση αυτή τη σχέση, η δραχμή θα μπορεί να κινείται στο περιθώριο συν-πλην
15% σε σχέση με το ευρώ όλο το διάστημα που θα είναι εκτός ζώνης, δηλαδή μέχρι
το 2001 που θα ενταχθεί η Ελλάδα στην ΟΝΕ.

ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ

Η διαδικασία προσδιορισμού της ισοτιμίας του νέου νομίσματος, επειδή σε αυτήν
συμμετέχει το απρόβλεπτο στοιχείο της αγοράς, δηλαδή οι ισοτιμίες των
ευρωπαϊκών νομισμάτων, όπως αυτές θα διαμορφωθούν «ελεύθερα» στις 31
Δεκεμβρίου, έχει κινητοποιήσει τα επιτελεία των Κεντρικών Τραπεζών και τα μέλη
των αρμοδίων ευρωπαϊκών οργάνων και εθνικών κυβερνήσεων. Είναι προφανές ότι
όλοι ενδιαφέρονται για το ύψος στο οποίο θα διαμορφωθεί η ισοτιμία του
νομίσματός τους στην κρίσιμη τελευταία ημέρα, καθώς αυτή η ισοτιμία θα είναι
αμετάκλητη και γι’ αυτό θα παίξει καθοριστικό ρόλο στη συνέχεια. Παράλληλα, η
εγρήγορση που επικρατεί στα επιτελεία στοχεύει να αποτραπούν κλυδωνισμοί από
ενδεχόμενες αναταράξεις στην αγορά την ίδια ημέρα.

Όσον αφορά τη δραχμή, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο, λόγω της μη συμμετοχής
της αγγλικής λίρας στο ευρώ, να προκύψει κάποια μικρή ανατίμηση σε σχέση με
την κεντρική ισοτιμία των 357 δρχ. Πρόκειται για την ισοτιμία με την οποία
προσδιορίζεται η σχέση της δραχμής με το ευρώ και όχι για την τρέχουσα
ισοτιμία που ισχύει στις συναλλαγές, που θα συνεχίσει να κινείται και μετά την
1η Ιανουαρίου ως συνέχεια της 31ης Δεκεμβρίου και στους ίδιους ρυθμούς, όπως
αυτοί διαμορφώνονται από την προσφορά και τη ζήτηση στην αγορά συναλλάγματος
και από την πολιτική της Τραπέζης της Ελλάδος.

ΟΚΤΩ κέρματα και επτά χαρτονομίσματα θα αποτυπώνουν την ονομαστική αξία του
ευρώ όταν αυτό θα τεθεί σε κυκλοφορία την 1η Ιανουαρίου 2002 παράλληλα με τα
εθνικά νομίσματα.

Πρόκειται για τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα που θα έχουν στην τσέπη από την
ημερομηνία αυτή και μετά οι Ευρωπαίοι πολίτες συμπεριλαμβανομένων και των
Ελλήνων. Με τα νομίσματα αυτά θα κάνουν τις συναλλαγές τους, με αυτά θα
πληρώνονται από τις επιχειρήσεις τους και γενικά όλη η ζωή τους θα
προσαρμοσθεί στα νέα δεδομένα των συναλλαγών με το ευρώ. Αυτό πρέπει να γίνει
όσο το δυνατόν γρηγορότερα, γιατί από την 1η Ιουλίου 2002 θα κυκλοφορεί μόνο
το ευρώ αφού θα έχουν αποσυρθεί τα εθνικά νομίσματα.

Σύμφωνα με τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί, οι αξίες των οκτώ κερμάτων του ευρώ
θα είναι 0,01, 0,02, 0,05, 0,10, 0,20, 0,50, 1 και 2 ευρώ. Οι δεκαδικές
υποδιαιρέσεις του ευρώ στη λατινική γλώσσα θα εκφράζονται σε cents. Τα
χαρτονομίσματα θα κυκλοφορήσουν σε αξίες των 5, 10, 20, 50, 100, 200 και 500
ευρώ. Τα χαρακτηριστικά των τραπεζογραμματίων ευρώ, καθώς και οι παραστάσεις
που θα απεικονίζουν, όπως και το σχήμα τους, έχουν παρουσιασθεί στη Σύνοδο
Κορυφής του Δουβλίνου τον Δεκέμβριο του 1996.

Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Θωμόπουλος, υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, αναφερόμενος
στη γέννηση του ευρώ δηλώνει στα «ΝΕΑ»:

«Το νέο νόμισμα φέρνει μια επανάσταση στην Ευρώπη. Όχι μόνο στον χώρο της
οικονομίας αλλά και της πολιτικής. Το ευρώ θα συνενώσει τους λαούς της Ευρώπης
που θα είναι μέσα στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Στις διαδικασίες που
συντελούνται, συμμετέχει και η Ελλάδα καθώς η δραχμή συμμετέχει ήδη στον
Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών ΜΣΙ2, που είναι το προστάδιο για την
εισαγωγή της στη ζώνη του ευρώ. Όπως οι άλλες χώρες που είναι στη ζώνη του
ευρώ, έτσι και η Ελλάδα από 1/1/1999 θα επηρεάζεται από τις εξελίξεις που θα
συντελούνται σχετικά με το νέο νόμισμα».

ΠΕΡΙΟΔΟΣ προσαρμογής για όλους σε κάθε χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκης Ένωσης είναι
αυτή που ξημερώνει την 1η Ιανουαρίου 1999 (ουσιαστικά από τις 4 Ιανουαρίου που
θα ανοίξουν οι αγορές μετά τις αργίες) μέχρι και την 1η Ιανουαρίου 2002. Στο
διάστημα αυτό καταναλωτές, επιχειρήσεις, Τράπεζες, επενδυτές και άλλοι
συναλλασσόμενοι πρέπει να προσαρμοσθούν στα νέα δεδομένα των συναλλαγών που θα
φέρει το νέο νόμισμα.

Στα τρία αυτά χρόνια δεν θα γίνονται πραγματικές συναλλαγές με το ευρώ. Το νέο
νόμισμα απλά θα αντικαταστήσει το μέχρι σήμερα γνωστό σε όλους μας ECU με
αναλογία 1 προς 1. Το ευρώ θα γεννηθεί στα χαρτιά και θα μείνει στα χαρτιά
μέχρι το καλοκαίρι του 2002 τουλάχιστον. Έως τότε θα χρησιμοποιείται λογιστικά
και παράλληλα για μετρήσεις και ανταλλαγές των νομισμάτων μεταξύ τους, για την
απεικόνιση σε μονάδες ευρώ των τιμών των μετοχών σε κάθε χώρα-μέλος ανάλογα με
την ισοτιμία του εθνικού τους νομίσματος, για την μέτρηση των αποδόσεων σε
καταθέσεις και για επενδύσεις.

Πάντως, η πιο άμεση αλλαγή θα γίνει στις αγορές συναλλάγματος των χωρών-μελών
της Ευρωπαϊκής Ένωσης αμέσως μόλις εμφανισθεί έστω και λογιστικά το νέο
νόμισμα. Ειδκότερα θα αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας της αγοράς συναλλάγματος
στο Fixing σε όλες τις χώρες-μέλη. Αλλαγή θα υπάρξει και στην ελληνική αγορά.
Η Τράπεζα της Ελλάδος προετοιμάζει αυτή την περίοδο το νέο τοπίο στην ελληνική
αγορά συναλλάγματος, ώστε σταδιακά από τις 4 Ιανουαρίου και μετά να μην
υπάρχει αγορά Fixing όπως σήμερα για τα νομίσματα της ζώνης του ευρώ, παρά
μόνο για το ευρώ και τα άλλα νομίσματα που δεν συμμετέχουν σε αυτό. Με βάση
την τιμή του ευρώ όπως αυτή θα διαμορφώνεται στο Fixing θα προκύπτουν αυτόματα
και οι ισοτιμίες των άλλων νομισμάτων, αφού θα υπάρχει σταθερή σχέση.

Για τους επενδυτές στο χρηματιστήριο, δεν πρόκειται άμεσα να υπάρξει κάποια
αλλαγή. Πάντως στόχος των αρμόδιων χρηματιστηριακών αρχών είναι να επιτευχθεί
μέσα στα επόμενα χρόνια η απεικόνιση των τιμών των μετοχών και σε ευρώ. Αυτό
άλλωστε είναι απαραίτητη προϋπόθεση που πρέπει να εκπληρωθεί για να
λειτουργήσει η χρηματιστηριακή αγορά μετά το 2002 που θα κυκλοφορήσει το ευρώ.

Οι καταθέτες και οι αποταμιευτές, από την 1η Ιανουαρίου θα έχουν τη δυνατότητα
να τηρούν λογαριασμούς σε ευρώ, όπως ακριβώς έκαναν μέχρι σήμερα με το ECU, με
το μάρκο ή με άλλα ευρωπαϊκά νομίσματα. Επίσης θα μπορούν να επενδύουν σε
ευρωομόλογα με προκαθορισμένες αποδόσεις όπως συμβαίνει με τις επενδύσεις σε
ομόλογα με ρήτρα μάρκου ή άλλων ευρωπαϊκών νομισμάτων.

Οι επιχειρήσεις και μαζί με αυτές και οι Τράπεζες είναι οι φορείς που θα
πρέπει να ξεκινήσουν έναν αγώνα δρόμου για να προλάβουν να ολοκληρώσουν μέχρι
το 2002 όλες τις προετοιμασίες που απαιτούνται στα συστήματά τους για να
λειτουργήσουν το καθεστώς τού ευρώ. Για να μπορέσουν να λειτουργήσουν από το
2002 και μετά που θα κυκλοφορεί το ευρώ, θα πρέπει να αλλάξουν τα λογιστικά
τους συστήματα, τα συστήματα τιμοληψίας, μηχανοργάνωσης κ.ά. Οι περισσότερες
αλλαγές πρέπει να γίνουν στον τραπεζικό τομέα.

Οι καταναλωτές δεν έχουν παρά να προετοιμάζονται για την «έλευση» του νέου
νομίσματος, με το οποίο θα μπορούν να συναλλάσσονται εύκολα και γρήγορα σε
όλες τις αγορές των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς μετατροπές και
άλλες χρονοβόρες διαδικασίες, ενώ από κάποια στιγμή και μετά δεν θα χρεώνονται
από τις Τράπεζες με προμήθειες για την αγορά ή την πώληση συναλλάγματος για
ταξίδια, σπουδές, λόγους υγείας κ.λπ.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ το ευρώ γεννήθηκε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τραπεζα, που ουσιαστικά από
την 1η Ιανουαρίου 1999 και στο μέλλον θα είναι το όργανο το οποίο, με έδρα τη
Φρανκφούρτη, θα αποφασίζει για τη νομισματική πολιτική που θα ακολουθείται
στις χώρες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης.

Δηλαδή θα λαμβάνει τις αποφάσεις για τη νομισματική κυκλοφορία και για το
ύψος των επιτοκίων με γνώμονα και κυρίαρχο στόχο τη διασφάλιση και τη
διατήρηση της σταθερότητας των τιμών. Σε ελεύθερη μετάφραση, ο στόχος αυτός
είναι να παραμένει ο πληθωρισμός σε επίπεδα κάτω από το 2% στις χώρες-μέλη της ΟΝΕ.

Αυτό σημαίνει ότι τώρα η νομισματική πολιτική θα είναι περιοριστική αλλά και
δεσμευτική για όλες τις χώρες που βρίσκονται στη πρώτη ζώνη του ευρώ, με ένα
και μοναδικό παράθυρο για μικρή χαλάρωση που προστέθηκε πρόσφατα για την
αντιμετώπιση συνθηκών έντονης ανεργίας στις ευρωπαϊκές χώρες.

Για την Τράπεζα της Ελλάδος, αφού η δραχμή δεν συμμετέχει στη ζώνη του ευρώ,
δεν υπάρχει η τυπική υποχρέωση να ακολουθεί κατά γράμμα τη νομισματική
πολιτική που θα αποφασίζεται στη Φρανκφούρτη.

Παρ’ όλα αυτά, επειδή η δραχμή συμμετέχει ήδη στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών
Ισοτιμιών (ΜΣΙ2) που είναι τώρα ο προθάλαμος για ένταξη στη ζώνη του ευρώ, η
Τράπεζα της Ελλάδος εκ των πραγμάτων θα ακολουθεί νομισματική πολιτική η οποία
θα είναι εναρμονισμένη με αυτήν της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που θα
ακολουθείται και στις άλλες χώρες-μέλη.

Άλλωστε, η συνέχιση της περιοριστικής νομισματικής πολιτικής επιβάλλεται όπως
λένε στην Τράπεζα της Ελλάδος και από την ανάγκη περιορισμού του πληθωρισμού,
που είναι ο κύριος στόχος της οικονομικής πολιτικής.