ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Όλα είναι δρόμος

Η διάνοιξη νέων δρόμων αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη απειλή εναντίον του
περιβάλλοντος. Ιδίως στην Ελλάδα. Όπου δρόμοι σημαίνουν περισσότερα
αυτοκίνητα, καταστροφή του τοπίου, δημιουργία νέων προϋποθέσεων για την
ανάπτυξη των οικισμών.

ΑΥΤΗ η λαίλαπα που ξεκίνησε τη δεκαετία του ’60, για να ολοκληρωθεί με τα
μεγάλα έργα κοινοτικής υποστήριξης, δεν φαίνεται να σταματά. Μετά την Εγνατία
έρχεται η Ιόνιος, μετά την ΠΑΘΕ τα διαβαλκανικά δίκτυα, μετά τα Σπάτα η
Περιφερειακή του Υμηττού. Η τελευταία, ως σύλληψη, ξεκινά από τη δεκαετία του
’70, αλλά ποικίλες αντιδράσεις, αντιστάσεις και αδράνειες την καθυστέρησαν.

Όπου με το πρόσχημα του αεροδρομίου των Σπάτων ο δρόμος προκηρύσσεται και, το
χειρότερο, άρχισε να εκτελείται. Οι εναλλακτικές προτάσεις για υπόγειες
σήραγγες ­ τουλάχιστον στα πιο ευαίσθητα σημεία ­ πήγαν περίπατο, και μάλιστα
για λόγους κόστους του έργου, οι δε προσπάθειες για καθυστέρηση προσέκρουσαν
στην αποφασιστικότητα του υπουργού Δημοσίων Έργων, που αυτή τη φορά δήλωσε πως
τελείωσαν τα ψέματα, και απ’ ό,τι φαίνεται, το εννοούσε.

Είτε ανήκετε σε εκείνους που πιστεύουν ακόμη ότι η ανάπτυξη ταυτίζεται με όλο
και μεγαλύτερα και πυκνότερα δίκτυα μεταφορών είτε σε εκείνους που πιστεύουν
πως αυτό δεν αποτελεί παρά μια εφεύρεση της συντεχνίας των μηχανικών και των
εργολάβων, αξίζει να κάνετε μια βόλτα στον Υμηττό, τώρα πριν ολοκληρωθούν τα
έργα και πριν ο χρόνος τα ενσωματώσει στο νέο αστικό τοπίο, που λίγο πολύ το
συνηθίσαμε. Μπορείτε, για παράδειγμα, ακολουθώντας μία από τις κεντρικές
αρτηρίες του συνοικισμού Παπάγου, να φτάσετε εύκολα στον δρόμο που οδηγεί στον
Υμηττό.

Εκεί, στην αρχή αυτού του δρόμου αφήνετε το αυτοκίνητό σας ή το οποιοδήποτε
μέσον σάς μετέφερε, και παίρνετε έναν μικρό χωματόδρομο που ανάμεσα σε όμορφα
έλατα, μυρτιές και κυπαρίσσια ­ πλαισιωμένα φυσικά από τα απαραίτητα μπάζα ­
οδηγεί στο εκκλησάκι της Αγίας Ελεούσας στους πρόποδες του Λόφου Κορακοβούνι.

Εκεί, αν επιβιώσετε από τα μότο-κρος που ξαφνικά και από το πουθενά
εμφανίζονται μπροστά σας, θα βρείτε εύκολα το μονοπάτι που θα σας οδηγήσει
στην κορυφή.

Ύστερα από μία διαδρομή όχι μεγαλύτερη από το ένα τέταρτο της ώρας μπορείτε να
έχετε μια θέα ολόκληρου του λεκανοπεδίου της Αθήνας, από την Αγία Παρασκευή
έως τους Θρακομακεδόνες και από το Αιγάλεω έως τους παραλιακούς δήμους του
νοτιότατου άκρου.

Στα ανατολικά σας έχετε ένα πανόραμα της δυτικής πλευράς του Υμηττού και στα
πόδια σας την περίφημη νέα αρτηρία σε όλη της τη μεγαλοπρέπεια. Δεν χρειάζεται
να είστε ειδικός για να φανταστείτε τις επιπτώσεις. Αρκούν τα εμπειρικά
δεδομένα της επίσκεψης. Αρκούν οι ήχοι των εκσκαφέων που αντικατέστησαν τους
φυσικούς ήχους του βουνού, αρκούν οι φωτογραφίες που αξίζει να αποτυπώσετε στη
μνήμη σας και το σελιλόιντ από το θανάσιμα πλέον πληγωμένο τοπίο.

Μπορείτε ακόμη χωρίς δυσκολία να φανταστείτε πού θα βρίσκονται σε λίγα χρόνια
τα νέα όρια της οικιστικής επέκτασης του αδηφάγου τέρατος των Αθηνών.

Όταν οι γνωστές πιέσεις θα κάμψουν και τις τελευταίες αντιστάσεις των
ιδιοκτητών των σημερινών εκτάσεων και αυριανών οικοπέδων…

Η νέα «φέτα» που θα αποκόψει το άστυ από το βουνό είναι προφανής, για εκείνους
τουλάχιστον που διατηρούν κάποιες μνήμες από το πρόσφατο παρελθόν και έχουν
συνείδηση των πιέσεων που διαχρονικά διαμορφώνουν και εποικίζουν τον διαθέσιμο
χώρο. Δεν υπάρχει πια, βέβαια, περιθώριο για οποιαδήποτε αντίδραση ­ το
κατάλαβε και το Συμβούλιο της Επικρατείας που δίνει τη μάχη των προσφυγών,
έτσι για τα μάτια του κόσμου.

Η μικρή εκδρομή που σας προτείνουμε έχει νόημα μόνο ως προσωπική μαρτυρία εν
όψει μιας κατάθεσης που μάλλον δεν θα χρειαστεί να κάνετε ποτέ. Γιατί δεν
υπάρχουν δικαστήρια για αδικήματα εναντίον της φύσης.

Γιατί κανείς δεν ενδιαφέρεται που το Κορακοβούνι ήταν το καταφύγιο της
τελευταίας λευκής κουκουβάγιας «Τιτώ» και πως στους πρόποδες του λόφου
βρίσκονται οι πηγές του Ηριδανού και του Ιλισού. Αυτά δεν είναι για μας. Είναι
για τους ξένους.