Το φάντασμα των Σεβρών φοβούνται οι Τούρκοι

Με το φάσμα της Συνθήκης των Σεβρών ζουν ακόμη οι Τούρκοι. Φοβούνται ότι οι
Ευρωπαίοι υποστηρίζουν το κουρδικό ζήτημα γιατί σχεδιάζουν νέο διαμελισμό της Τουρκίας.

Μετά την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών, στις 10 Αυγούστου 1920

Η ΔΕΚΑΤΕΤΡΑΧΡΟΝΗ κουρδική εξέγερση στην Τουρκία βρίσκεται πάλι στο επίκεντρο
της προσοχής των Ευρωπαίων ηγετών. Και πολλοί Τούρκοι πιστεύουν ότι το
ενδιαφέρον τους μπορεί να εξηγηθεί με λίγες μόνο λέξεις. Είναι αυτές οι λέξεις
που καίνε την τουρκική ψυχή, μολονότι ελάχιστοι μη Τούρκοι τις έχουν ακουστά:
Συνθήκη των Σεβρών. «Δεν μου αρέσει που το λέω, αλλά μερικές ευρωπαϊκές χώρες
ονειρεύονται την αναβίωση των Σεβρών», εξομολογήθηκε πρόσφατα ο Μεσούτ Γιλμάζ.
Το ίδιο πιστεύει και ο εντολοδόχος πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ. «Η επιθυμία
τους για μία νέα Συνθήκη των Σεβρών δεν θα εκπληρωθεί», είπε, προειδοποιώντας
τις ευρωπαϊκές χώρες να μην προστατεύουν τους Κούρδους αντάρτες.

Η Συνθήκη των Σεβρών του 1920, που πήρε το όνομά της από τη γαλλική πόλη στην
οποία υπογράφηκε, προέβλεπε τον διαμοιρασμό μεγάλου μέρους της Τουρκίας μεταξύ
των ξένων δυνάμεων. Τα πιο πολύτιμα και παραγωγικά εδάφη της δίνονταν στην
Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία και την Αρμενία, ενώ τα στρατηγικά Στενά του
Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων ετίθεντο υπό διεθνή έλεγχο.

Στην Τουρκία απέμενε μόνο η Άγκυρα, με μία περιοχή γύρω από αυτήν, στο
μεγαλύτερο μέρος της ορεινή και αφιλόξενη.

Αυτή η Συνθήκη, που επιβλήθηκε πάνω στα ερείπια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας,
προκάλεσε την πατριωτική έκρηξη των Τούρκων. Υπό την ηγεσία του Μουσταφά Κεμάλ
Ατατούρκ εξεγέρθηκαν και νίκησαν τους ξένους στρατούς. Το 1923, μία νέα
συνθήκη υπογράφηκε στη Λωζάνη, που αναγνώριζε το νέο καθεστώς της Τουρκίας.

ΔΕΝ ΤΗΝ ΞΕΧΝΟΥΝ

Με τον καιρό, η Συνθήκη των Σεβρών ξεχάστηκε από τον κόσμο. Όχι όμως και από
τους Τούρκους. Πολλοί από αυτούς είναι σήμερα πεπεισμένοι ότι ο κόσμος
εξακολουθεί να συνωμοτεί για τον διαμελισμό της Τουρκίας. Έτσι, κάθε αίτημα
για τοπική ή πολιτιστική αυτονομία, όπως και τα αιτήματα των Κούρδων
αυτονομιστών, εκλαμβάνονται από τους Τούρκους ως μέρος αυτής της συνωμοσίας.
Οι Τούρκοι ιστορικοί και κοινωνιολόγοι μιλούν για το «σύνδρομο των Σεβρών».

Αυτός ο φόβος παροξύνθηκε ξανά όταν ο κυριότερος ηγέτης των Κούρδων, ο
Αμπντουλάχ Οτζαλάν, συνελήφθη στην Ιταλία. Η Ιταλία αρνήθηκε να τον εκδώσει
και πολιτικοί ηγέτες της, όπως και ηγέτες άλλων χωρών, δείχνουν τη
συμπαράστασή τους στον αγώνα του. Πολλοί Τούρκοι πιστεύουν ότι κρυφός στόχος
τους είναι να δημιουργήσουν ένα κουρδικό κράτος στη νοτιοανατολική Τουρκία,
διαμελίζοντας έτσι τη χώρα όπως προέβλεπε η Συνθήκη των Σεβρών.

Με την παρουσία του στη Ρώμη, ο Οτζαλάν έγινε μια ευρωπαϊκή προσωπικότητα.
Τώρα ο αγώνας του έχει πολύ ευρύτερη απήχηση από ό,τι είχε όταν κρυβόταν στη Δαμασκό.

«Θέλουμε να κάνουμε ό,τι κάνουν οι Βάσκοι και ο IRA», είπε ο Οτζαλάν σε μία
πρόσφατη συνέντευξή του.

Αυτό είναι αφόρητο για πολλούς Τούρκους, που τον θεωρούν τρομοκράτη.
Εξοργίζονται που οι Ευρωπαίοι τον αντιμετωπίζουν σαν μελλοντικό ειρηνοποιό.

«ΟΧΙ ΣΕ ΝΕΑ ΣΥΝΘΗΚΗ»

Οι ευρωβουλευτές έχουν ζητήσει τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης για το κουρδικό
ζήτημα, κάτι που η Τουρκία απορρίπτει ασυζητητί. Οργισμένοι, οι Τούρκοι
διαδηλώνουν με συνθήματα: «Όχι στο διαμελισμό της Τουρκίας», «Όχι σε νέα
Συνθήκη των Σεβρών!».

Μερικοί σχολιαστές προειδοποιούν ότι τέτοιες διαμαρτυρίες ίσως δεν είναι ο
καλύτερος τρόπος για να πειστούν οι ξένοι ότι η Τουρκία είναι αρκετά ώριμη για
να λύσει το κουρδικό της πρόβλημα.

«Ίσως θα ήταν χρησιμότερο για μας να θυμηθούμε τον Ατατούρκ», γράφει ο
αρθρογράφος Ζουλφού Λιβανελί.

«Ακόμη και στις χειρότερες ημέρες του πολέμου, δεν στράφηκε άμεσα κατά των
δυτικών δυνάμεων, μολονότι προσπαθούσαν να διαμελίσουν την Τουρκία. Δεν
παρασύρθηκε από την οργή ή την υστερία. Φοβόμαστε τη Συνθήκη των Σεβρών, χωρίς
να διδασκόμαστε από τον άνθρωπο που την έθαψε».

ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ που διέρχεται σήμερα το πολιτικό σύστημα στην Τουρκία επιβεβαιώνουν
οι απειλές που διατύπωσε χθες Τούρκος αρχιμαφιόζος που κρατείται στη Γαλλία.

Ο Αλαντίν Τσακιτζί απείλησε ότι θα αποκαλύψει τις σκοτεινές διασυνδέσεις του
με Τούρκους πολιτικούς και αξιωματούχους αν εκδοθεί στην Τουρκία.

Η σύλληψή του έχει προκαλέσει εκνευρισμό στην

Άγκυρα, αφού έγινε γνωστό ότι «μίλησε» στους Γάλλους ανακριτές για τις σχέσεις
του με τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες της ΜΙΤ.

Η υπόθεση Τσακιτζί προκάλεσε την κατάρρευση της κυβέρνησης του Μεσούτ Γιλμάζ,
ο οποίος κατηγορήθηκε για «διασυνδέσεις με τη μαφία».

Η Τανσού Τσιλέρ αρνήθηκε χθες να συμμετάσχει μαζί με τον Μεσούτ Γιλμάζ στη νέα
κυβέρνηση που προσπαθεί να σχηματίσει ο εντολοδόχος πρωθυπουργός Μπουλέντ
Ετζεβίτ και πρότεινε πολυκομματική κυβέρνηση με τη συμμετοχή και των ισλαμιστών.